haksız eylemden kaynaklanan trafik kazası sonrası oluşan maddi zararın tazmini amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davası.

Haksız eylemden kaynaklanan trafik kazası sonrası oluşan maddi zararın tazmini amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının, trafik kazasında ağır kusurlu bulunan davalı sürücünün sebep olduğu, sigorta kapsamında ödenen kısmı aşan ve davalıların itiraz ettiği tazminatın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ettiği bir davayı özetlemektedir; bilirkişi raporunda davalı sürücünün kazada %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ... 27.İcra Müdürlüğü'ün ...Esas sayılı dosyası ile borçlulara trafik kazasından kaynaklı olarak sigorta tarafından ödenen kısımdan kalan tazminat bedeli için icra takibi başlatıldığını, █████/2023 günü meydana gelen yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında Davalı ...'un sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın diğer aracı sollarken karşı yönden gelen davacı şirket yetkilisinin hastaneye kaldırıldığını, müvekkilinin aracının ağır hasar aldığını, bu kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'un ağır kusurlu sayıldığını, müvekkilinin aracının trafikten çekildiğini, trafiğe çıkarılamayan aracın satışının yapıldığını, tazminat bedelinin 180.500,00-TL olarak belirlendiğini, poliçe teminatı kapsamında 120.000,00-TL ödeme yapıldığını, kalan tazminat için kasko sigorta şirketine başvuru yapılmak istense de karşı aracın kasko sigorta süresi dolduğu anlaşıldığından kalan tazminat bedelinin davalılardan talep edilmesi amacıyla icra takibi yapıldığını, davalıların tamamen kusurlu hareketi ile kaza ve hasara sebep olan aracın malik ve sürücüsü olması sebebiyle kaza ve hasardan hukuken sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, ... sayılı aracın trafik kaydı üzerine 3. Şahısların devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, işleyecek faiz ile yargılama gideri ve avukatlık gidei ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalılara çıkartılan tebligatın usulüne uygun tebliğ edildiği, süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı ancak davalı ...Tic. Ltd. Şti vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli beyan dilekçesinde; arabuluculuk tutanağının süresi içerisinde kanuna uygun şekilde sunulmadığını, tarafların kusur oranlarını gösterir hiçbir tutanağın takipte yer almadığını, bu nedenle davacının dava dilekçesinde bahsettiği, davalı Murat'ın ağır kusurlu oluşu ve dilekçe ekinde yer alan kaza tutanağının işbu davada delil olarak değerlendirilemeyeceğini, bu nedenlerle, öncelikle davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Dosya ... 41. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esasına tevzi edilmiş, ... 41. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin █████/2025 Tarih, ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememizin ████████ Esasına tevzi olmuştur.

Dava konusu uyuşmazlığın, ... 27.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacıya ait olan ...plakalı motosiklet ile davalı şirkete ait ... plakalı aracın █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait motosikletin pert kaydının oluşup oluşmadığı, var ise ZMMS dışında davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumlu bulunduğu miktarın tespitine ilişkin olduğu görülmüştür.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile dosyanın kusur bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile davaya konu kaza kapsamında araç sürücülerinin kusur durumları tespit edilerek, ... plakalı aracın kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, kullanım amacı, kullanım süresi, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek kaza nedeniyle meydana gelen hasar bedeli zarının hesaplanması, aracın onarımının mı, pertinin mi uygun olduğunun, perti uygunsa aracın olay tarihindeki piyasa rayici ile sovtaj bedelinin tespiti ile (pertinin ekonomik ve uygun olması halinde değer kaybı zararının doğmayacağı da gözönünde bulundurularak) davacıya ZMMS kapsamında ödeme haricinde ödenmesi gereken başkaca bir miktarın bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ve ...'a tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli raporunda özetle; " Dava dosyası kapsamında bütün maddi unsurlar, bilgi, belge, resim ve her türlü malumatdeğerlendirilmek suretiyle; Davalı sürücü ...'un 96100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'nun kusursuz olduğu, Sürücü ...'ın kusursuz olduğu, Malzeme giderleri açısından yapılan araştırmalarda ... ve benzeri güvenilir kaynaklardan fiyat araştırmaları yapılarak kaza sırasında oluşan hasar nedeni ile değişmesi gereken orijinal parça fiyatları ve işçilik fiyatlarının piyasa şartları ile uygun olduğu tespit edilmiş olup işçilik ve malzeme giderleri KDV dahil 404.093,59 TL olarak belirlenmesinin uygun ve makul olduğu, Dava konusu kazada hasar gören ...plaka sayılı Motosikletin kaza tarihi(█████/2023) itibarı ile ekonomik değeri 277.500 TL olarak tespit edilmiştir. Değişmesi gereken onarım maliyeti ise 404.093,59 TL olduğu dikkate alındığında aracın perte ayrılmasının uygun olacağı, Davacı ... Şirketi'nin ekonomik mağduriyeti kaza tarihi itibarı ile 139.000 TL olarak tespit edilmiş olup, bu tutardan ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'un %100''lik kusur oranı dikkate alınarak tamamından sorumlu tutulabileceği kanaati oluşmuştur. " yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.

6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.........İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı maddi tazminat (bakiye pert farkı alacağı) istemine ilişkindir.

Dava konusu kazanın, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacı şirket yetkilisi ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı motosiklet ile çarpışmaları sonucu dava konusu kazanın meydana geldiği, dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere, davalı sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 54/a ve 84/g maddelerine aykırı davranışlarından kaynaklanan kazanın oluşumunda yüzde yüz kusurlu olduğu, davacının ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Aracın perte ayrıldığının kabulü için kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri belirlenip, tamir masraflarının belli bir orana ulaşması ve aracın kaza tarihindeki ikinci el değerinden, sovtaj değeri düşülerek davacının zararının belirlenmesi gerekir (Yargıtay 17. HD. ...E.- ... K. sayılı ilam). Aracın markası, yaşı, hasar boyutu göz önüne alınarak, olay tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değilse kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki sovtaj değeri tespit edilip, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle gerçek zarar yönünden ayrıntılı, denetime elverişli rapor alınıp, sonucuna göre karar vermek gerekmektedir.

Somut olayda makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, dava konusu ... plakalı motosikletin rapordaki hasar nokta işaretlemesinde gösterildiği şekilde motor gövdesi, bağlantı çubuğu, yatak gövdesi, piston, zamanlama zinciri, kızak rayı, silindir kapalı, dış conta, sol silindir, burçlu vida, buji kapağı, gaz kelebeği, sağ silindir kapağı, cyl baş contası, egzoz manifoldu, şanzıman muhafazası, far, sinyal, motor koruma çubuğu, yan döşeme paneli, sol kaplama, buji kapağı, ön cam ve arka conta bölümlerinden parça değişimi gerektirecek şekilde hasar aldığının anlaşıldığı, buna göre ... plakalı motorsikletin █████/2023 tarihindeki meydana gelen trafik kazası sonrası aldığı hasarların noktaları, değişmesi gereken parça sayıları, teknik özellikleri, oluşan hasar onarım bedeli ve sovtaj bedeli dikkate alındığında tamirinin ekonomik olmadığı, dolayısıyla pert-total kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Yargıtay 17. HD İçtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının değerlendirilerek, hasar bedelinin piyasa rayiç değeri ve akabinde bu duruma göre tamirinin ekonomik olup olmadığının belirlenmesi, tamiri ekonomik olmadığı için piyasa koşullarına göre kazadan önceki 2. el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değeri belirlenerek, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle ve sigorta tarafından yapılan ödeme düşülmek suretiyle davacının gerçek zararının tespitinin gerekeceği, bu doğrultuda bilirkişi tarafından yapılan piyasa araştırması neticesinde motorsikletin kaza tarihindeki rayiç değerinin 277.500,00 TL, sovtaj değerinin ise 18.500,00 TL olarak belirlendiği, dava dışı Sigorta şirketi tarafından davacıya 120.000,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Zarar görenin gerçek zararının tazmini asıl olup, sigorta şirketinin poliçe limiti ve ödediği miktar ile sınırlı olarak sorumluluğunu kaldırsa da, haksız fiil faili olan davalıların gerçek zararın tamamından (poliçe limitini aşan veya sigorta tarafından karşılanmayan kısımdan) müteselsilen sorumluluğu devam etmektedir. Bilirkişi tarafından hesaplanan dava konusu motorsikletin kaza tarihindeki ekonomik değeri 277.500,00 TL olup sovtaj bedeli ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tenzil edildiğinde davacının gerçek zararının 139.000,00 TL olduğu ancak davanın itirazın iptali davası olduğu, davacının 60.500 TL asıl alacak talebinde bulunduğu görülmekle HMK md. 24 ve 26 uyarınca talebe bağlı kalınarak Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile davalılar tarafından ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin takip talepnamesindeki şartlar uyarınca aynen devamına, alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 12.100,00-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davanın KABULÜ ile davalılar tarafından ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin takip talepnamesindeki şartlar uyarınca aynen devamına,

2-)Alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 12.100,00-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.320,26-TL harçtan peşin yatırılan 763,85-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 3.556,41-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5-)Davacı tarafından yatırılan 14.790,00-TL yargılama gideri ile 763,85-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı toplamı 15.981,45-TL'nin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

7-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır