diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, asfalt yapım hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında sahte fiş ve kamu zararı iddialarına yönelik gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, asfalt yapım hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında sahte fiş ve kamu zararı iddialarına yönelik gerekçeli kararı.

Özet: Bu itirazın iptali davası, bir madencilik şirketinin bir belediye için yürüttüğü asfalt yapım işine ilişkin hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı şirketin işi tamamladığı ve zımni kabul edildiği iddiasına rağmen, davalı belediyenin sahte kantar fişleri ve kamu zararı gerekçesiyle şirketin hakedişlerinden 2 milyon TLden fazla bir meblağı haksız yere kestiğini ileri sürerek, belediyenin icra takibine yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiği bir hukuki uyuşmazlıktır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket .....Madencilik Anonim Şirketi ile davalı İlçe Belediyeleri Kayapınar Belediye Başkanlığı arasında .....ihale kayıt numarası ile Diyarbakır Kayapınar İlçe Sınırları içerisinde Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Asfalt Yapım işini .....tarihinde davalı ile imza altına alındığını, müvekkili davacı sözleşmeye uygun işleri yerine getirdiğini ve .....tarih ve .....sayılı ile geçici kabul dilekçesini verdiğini ancak davalı idarece, Sözleşmenin Feshine kadar da herhangi bir cevap vermemiş olması işin yani geçici kabulün zımnen de olsa kabulü anlamına gelmekte olduğunu, akabinde davalı ile müvekkili şirket aralarındaki anlaşmaya itimat eden davalı, müvekkili şirkete farklı tarihlerde bir kısım ödemeler yaptığını, ancak Davalı kurum, müvekkili davacı tarafından verilen geçici kabul dilekçesini işleme almadığı gibi Mali Hizmetler Müdürlüğünün .....tarih ve .....sayılı Kamu Zararının Tahsiline gerekçesi dahi olmayan karar ile 2.156.705,85 TL borç çıkarılmış olduğunu, zira, devamında bahse konu kamu zararı bedeli müvekkili davacının itiraz dahi olmadan hak edişinden tahsil edilmiş olduğunu, açıklanan nedenlerle ve resen göz önünde bulundurulacak sebeplerle, fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla; Davalı şirketin Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına yaptıkları itirazın iptalini, takibin ana para ve ferileri yönünden devamını; davalının davaya konu alacak kalemlerinin toplamının % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı Kayapınar Belediyesi cevap dilekçesinde özetle; Diyarbakır İli Kayapınar İlçe Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün .....İKN'lu “Muhtelif Yollarda ve Caddelerde Asfalt Yapım İşi” nin Geçici kabul aşamasında iken hakkedişlere eklenen bazı kantar fişlerinin belediyemiz kantar fişlerinden farklı olduğu tespit edilerek inceleme yapılmak üzere Fen İşleri Müdürlüğünün talebi üzerine Kayapınar Belediyesi Başkanlığının .....tarih ve .....sayılı oluru ile Muhakkik görevlendirilmiş olduğunu, .....tarihli Muhakkik Raporunda .....İKN iu “Muhtelif Yollarda ve Caddelerde Asfalt Yapım İşi” nde toplam 134 adet sahte ve mükerrer fiş tespit edildiğini, 134 adet sahte ve mükerrer fişin toplamda 1.705.884,45 TL haksız olarak davacıya ödendiğinin belirlendiği, Muhakkik raporu üzerine belirlenen kamu zararı, ödendiği tarihten itibaren yasal faiziyle hakkedişten kesinti yapılarak tahsil edilmişse de yapılan işlemlerin 4734 ve 4735 sayılı Kanunlarda Yasak Fiil ve Davranışlardan olduğu gerçeğini ortadan kaldırmamakta olduğunu, 4735 sayılı Kanunun Yasak fiil ve davranışlar başlıklı, davacı tarafça işin kabulü nedeniyle fesih yetkisinin sona erdiği iddiası hukuka aykırı olduğunu, zira; .....tarihli Mukakkik Raporunda hakkedişlere eklendiği ve müvekkil Belediyenin kantarından çıkarılmadığı tespit edilen 73 adet sahte fiş karşılığı 2.585,34 ton asfaltın teslim edilmediğinin aşikar olduğunu, hal böyleyken geçici kabule hazır olmayan bir iş de işin tamamlandığı iddiası olağan hayat akışına aykırı olduğunu, Teminatın, teminat mektubu şektinde verilmesi halinde, kesin teminat mektubunun süresi iş bitimine kadar olduğunu, kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kesin kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılacağını, Ek Kesin Teminat; Fiyat farkı hesaplanmasının öngörülmesi halinde, fiyat farkı olarak ödenecek bedelin ve/veya iş artışı olması halinde bu artış tutarının %6 sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alındığını, fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat hakkedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceğini, yukarıda açıklanan nedenlerle; Sunulan gerekçeler ve Mahkemenin re'sen tespit edeceği sebeplerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini, Diyarbakır İcra Dairesinin .....E. Sayılı dosyasındaki itirazlarımızın kabulüne karar verilmesine, davacının haksız takip nedeniyle %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, davacı taraf ile davalı taraf arasında imzalanan .....tarih ve .....ihale kayıt numarası ile Diyarbakır Kayapınar İlçe Sınırları içerisinde Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Asfalt Yapım işine ilişkin aktedilen sözleşme uyarınca ilgili işin usulüne uygun ve zamanında yerine getirilmesine rağmen sözleşmede belirlenen bedelin ödenmediğinden bahisle açılan dava olduğu anlaşılmıştır.

Davada, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin temeli eser sözleşmesi olup, sözleşmenin konusu ise Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Asfalt Yapım işine ilişkindir. Taraflar arasındaki eser sözleşmesine ilişkin tarafların hak ve yükümlülükleri Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiştir.

Eser sözleşmesinden kaynaklanan hukuk davaları TTK'nın 4/1 maddesinde altı bent halinde sayılan mutlak ticari davalardan bulunmadığı gibi, bu davaların mutlak ticari dava olduğuna ve Ticaret Mahkemelerinde görüleceğine dair özel yasa hükmü de yoktur.

Davaya konu uyuşmazlıkta yapılacak iş, davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında edimini yerine getirip getirmediği, buradan varılacak sonuca göre davacı yüklenicinin sözleşme kapsamında bedel talep etme hakkı olup olmadığını tespit etmekten ibarettir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun █████/2015 tarih ve ███████-440 Esas ve █████████ Karar sayılı uyarınca "...Uyuşmazlık konusu “yolcu gemisi imalatı ve alımı” işinin, davacı şirketin ticari işletmesiyle ilgili olduğu konusunda hiç bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, davalı Belediyece uyuşmazlık konusu işin ihalesi, ticari işletmeleriyle ilgili olarak değil kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir. Kaldı ki, TTK’nın 16/2. maddesi uyarınca devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılamayacağından Belediye Başkanlığının tacir olarak kabulü de mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, tacirin işlerinin ticari olması ilkesi de burada işlevsiz hale gelmiştir. Hal böyle olunca, eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine ait olup mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve ilkelere uygun değerlendirme yapılarak davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle reddine karar verilmesi ve bu kararda direnilmesi usul ve yasaya uygun olup; direnme kararının onanması gerekir..." denilmek suretiyle davalı Belediye yönünden ihale konusu işin ticari iş sayılamayacağının belirtildiği bu haliyle de davanın mutlak yahut nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği, uyuşmazlığın TBK'nın 470. ve devamı maddeler uygulanmak suretiyle çözüme kavuşturulacağı, taraflar arasında TTK hükümleri veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir bir ticari uyuşmazlık bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde; işbu davada görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla; görev dava şartı olduğundan, HMK'nın 115/2.maddesi uyarınca Mahkememizin görevsizliğine ve davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;.

1-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görev dava şartı noksanlığından DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2-HMK'nın 4. maddesi gereğince MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, görevli Mahkemenin DİYARBAKIR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, HMK'nun 20. Maddesindeki yasal şartlar yerine getirildiğinde dosyanın görevli Diyarbakır Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

3-HMK 20.maddesi uyarınca süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak karar kesinleşmişse kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde taraflardan birinin Mahkememize başvurarak dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi aksi takdirde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,

4-Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra davaya devam edecek olan Diyarbakır Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedilmesine, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmez ise talep halinde yargılama giderleri hakkında Mahkememizce karar verilmesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize verilecek ya da gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Katip Hakim