İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin, eski ortakların 3.200.000 USD alacak temliki ve kambiyo senetleri ile ilgili borç anlaşmazlığından doğan tapu iptali ve tescil davasına dair gerekçeli kararı.
Özet: Davacılar, ortaklığı sona erdiren ve 3.200.000 USD alacak devrini düzenleyen bir sözleşme sonrası, peşin ödenen 450.000 USD dışındaki borcun bonolarla ödenmesi kararlaştırılmasına rağmen, kendileri aleyhine başlatılan icra takibinin haksız olduğunu ileri sürerek, davalılar adına kayıtlı belirli taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve kendi adlarına tescilini, ayrıca bu taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmektedir; davalılar ise sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, davacıların bono ödemelerinde temerrüde düştüğünü belirterek davanın reddini, tedbirin kaldırılmasını ve yetkisizlik itirazında bulunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tapu İptali Ve TescilDAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: davalılar ile müvekkili ..., dava dışı ... A.Ş.'nin bir dönem ortakları olduğunu, bu ortaklık 25.02.2016 tarihinde yapılan sözleşmeyle sonlandırıldığını, sözleşmenin alacağın temliki hususlarını düzenleyen 4 ve devamı maddelerinde temlik bedelinin 3.200.000 USD olduğunu, devre konu hisse senetleri üzerine temlik edenler lehine 2.750.000 USD tutarında rehin tesis edildiğini, 3.200.000 USD'nin 450.000 USD'si peşin verildikten sonra kalan 2.750.000 USD'lik alacağın 31 taksit şeklinde ödeneceğini, bu senetlerden ilk ikisinin 70.000 USD ..., 70.000 USD ... adına olmak üzere toplam 140.000 USD'lik kısmının 25.02.2016 tarihli senetlere bağlanacağı kalan senetlerin ise aylık 90.000 USD ve bir ay ... bir ay ... olacak şekilde ödeneceği kararlaştırıldığını, yapılan ödemeler ve taraflar arasındaki görüşmeler devam etmekte iken davalılar tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...ve ... sayılı takip dosyalarıyla, davacı müvekkiller aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi 01.03.2021 tarihinde başlatıldığını beyanla; öncelikle davaya konu edilen ve davacı müvekkilleri adına kayıtlı iken davalılara devredilen ve işbu davanın konusunu teşkil eden ''Ankara İli Gölbaşı İlçesi Taşpınar Köyü ... ada ... parsel ... Blok...numaralı bağımsız bölüm'', ''Ankara İli Gölbaşı İlçesi Taşpınar Köyü ...ada ...parsel A Blok ...numaralı bağımsız bölüm'' ve 'Ankara İli Çankaya İlçesi Yıldızevler Mahallesi ... ada ... parsel A Blok ... numaralı bağımsız bölüm''de kain taşınmazlar üzerine üçüncü kişilere devri engelleyecek şekilde ihtiyati tedbir konulmasına, davaya konusu ''Ankara İli Gölbaşı İlçesi Taşpınar Köyü ... ada ... parsel A Blok ... numaralı bağımsız bölüm''de kain taşınmazın davalı ... adına kayıtlı tapusunun iptali edilmesi ile davacı ... adına tesciline, davaya konusu ''Ankara İli Gölbaşı İlçesi Taşpınar Köyü ... ada ... parsel A Blok ... numaralı bağımsız bölüm''de kain taşınmazın davalı ... adına kayıtlı tapusunun iptali edilmesi ile davacı ... adına tesciline, davaya konusu ''Ankara İli Çankaya İlçesi Yıldızevler Mahallesi... ada ...parsel A Blok ...numaralı bağımsız bölüm''de kain taşınmazın davalı ... adına kayıtlı tapusunun iptali edilmesi ile davacı ... adına tesciline, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve her türlü masrafın davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştirDavalılar vekili cevap dilekçesinde özetle ; taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca borçlu davalı ...’nın, müvekillere olan 3.200.000,00 Amerikan Doları tutarındaki borcunun ödenmesine ilişkin esaslar belirlendiğini, söz konusu borcun ödenmesinin ne şekilde yapılacağının yanında, davacıların da ...A.Ş.’de sahibi bulundukları hisselerin, davacı ...’ya devir ve temlikinin yapılması esaslarının kararlaştırıldığını, davalılar sözleşme ile üslendikleri tüm edimleri yerine getirdiğini, sözleşme gereği peşin olarak ödenmesi gereken tutardan bakiye olarak, davacılardan ...’nın borçlu, diğer davalı ...’ün avalist olarak imzalamış olduğu emre muharrer senetler ile bakiye borcun ödenmesi kararlaştırılmış ve aylık 90.000,00 Amerikan doları tutarındaki bonolar davacılar tarafından düzenlenerek, davalılara verildiğini, davacılar tarafından düzenlenip, davalı müvekkillere borcun ödenmesini teminen verilen borç senetlerinin listesi, sözleşmenin 3-A.9 maddesinde gösterildiği, söz konusu hüküm kapsamında ödemelerin kararlaştırılan şekilde yapılmaması halinde uygulanacak esaslar da sözleşme metninde ayrıntılı olarak açıklandığını, sözleşmeye göre davalıların son ödenmesi gereken borç tutarının son ödemesini █████/2018 tarihinde tamamlamaları gerektiğini, davalıların ilk iki bonoyu zamanında ödediğini, ancak hiçbir ödemeyi tam olarak vadelerinde gerçekleştirmediğini beyanla; davanın reddine, davalılara ait gayrimenkuller üzerine konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına veya davalıların mülkiyet hakkına getirilen sınırlama ve davaya konu edilen gayrimenkullerin taraflarca belirlenen değeri dikkate alınarak,uğranılması muhtemel zararların önüne geçecek miktarda teminat taktirine, İstanbul Sancaktepe’de bulunan gayrimenkul yönünden ilk cevap dilekçesinde ileri sürülen yetki itirazı sebebiyle; mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk mahkemesi olduğuna, davaya konu yapılan gayrimenkullerin değeri üzerinden harcın tamamlanması için davacılara iki haftalık süre verilmesine,süresi içinde harcın tamamlanmaması halinde, davanın açılmamış sayılmasına, davaya konu gayrimenkullerin belirlenmiş değerleri üzerinden harç ikmali için davacılara iki hafta süre tanınmasına, süre içinde tamamlanmaması halinde davanın gerekli harç ödenmemiş olması sebebiyle açılmamış sayılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER;Tapu kayıtları, dosyada alınan bilirkişi raporları, sözleşme, incelenen mali kayıtlar, icra dosyası, taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı.Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E., ...K., sayılı görevsizlik kararı verildiği, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 21. Hukuk dairesinin █████████ esas █████████ karar, █████/2023 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun reddine ilişkin karar verildiği ve dosyanın Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esasına kaydedildiği, Ankara 9 Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ esas ████████ Karar, █████/2024 tarihli yetkisizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilerek yukarıda belirtilen sırasına kaydedilmiştir.GEREKÇE;Dava, tapu tescil iptal istemine ilişkindir.Davacı ... ile davalılar arasında akdedilen 25.02.2016 tarihli ...A.Ş.'nin hissesinin devrine ilişkin Alacağın Temliki-hisse Devri-sulh-vefa Hakkı Tesisi Suretiyle Gayrimenkul Devir Ve Temliki Taahhüdü-hisse Rehni Ve Bu Hususların Uygulanması Esaslarına Dair sözleşme imzalanmıştır. Diğer davalı sözleşmeyi kefil sıfatıyla imzalamıştır. Sözleşme ile davacı ...’nın, davalılara olan 3.200.000,00. USD tutarındaki borcunun ödenmesine ilişkin esaslar belirlenmiştir. Borcun ödenmesi esasları ile birlikte davacıların da; ...A.Ş.’de sahibi bulundukları hisselerin, davacı ...’ya devir ve temlikinin yapılması esasları kararlaştırılmıştır.Davacılar ve davalılar bir dönem dava dışı ...A.Ş.'nin ortakları iken aralarındaki sözleşme ile bu ortaklığı sona erdirdikleri ve hisseleri davalılara devredilen taşınmazlar karşılığında davacıların devraldığı, ancak davalıların devrettiği hisselerin rehinli olması ve rehin bedeline karşılık verilen senet bedellerinin davalılar tarafından taksitler halinde ödenmesi gerektiği halde davalıların bu taksitleri zamanında ödememesi karşısında icra takibine konu olması üzerine davacıların davalılara devrettiği taşınmazların tapularının iptali ile davacılar adına tescili talebiyle iş bu dava açılmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmenin 3-1 maddesine göre, “Sözleşmede yazılı esaslara göre hisse devir ve alacağın temliki bedelinin ödenmesi koşuluna bağlı vefa hakkı kurulması ile aşağıdakigayrimenkullerin temlik edenlere devri ve sonrasında vefa hakkına istinaden gayrimenkul sahiplerine geri dönüşünün sağlanması için vefa hakkının kullanılmasının esaslarının belirlenmesidir. (…) borçbitince kullanılma hakkı doğması koşulu ile gayrimenkullerin devir ve temlik edenlere tanınacak vefa hakkının tesisi ve kullanımına ilişkin esasların belirlenmesidir”.Sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca tüm borç ödendiği takdirde taşınmazların davacılara devredileceği kararlaştırılmıştır.Buna göre uyuşmazlık, davacıların sözleşmede belirlenen tüm borcu sözleşemeye uygun ifa edip etmedikleri ve geri alım hakkına ilişkin şartların gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.Tüm borcun ödenip ödenip ödendiği hususunda bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi kök raporunda; "Taraflar protokolle pay devir bedeli olarak 3.200.000,00 USD kararlaştırılmıştır. 450.000,00 USDpeşin olarak ödendiğinden bakıye 2.750.000,00 SD yukarıdaki biçimde senede bağlanmıştır. Taşınmazların geri alınması için bu 2.750.000,00 USD’nin ödenmiş olması protokol gereği olan birkoşuldur. İcra takiplerine bakıldığında toplamda 1.080.00 USD borç varlığını sürdürmektedir. Yani protokole göre geri alım koşulu henüz gerçekleşmemiştir." tespitine yer verilmiştir.Kök rapora karşı ileri sürülen itirazlar uyarınca bilirkişilerden alınan ek raporda; "... taraflar arasında akdedilen 25.02.2016 tarihinde yapılan sözleşme gereği 31 taksit halindeödenmesi gereken 2.750.000 USD ‘nin davacı tarafça tamamının ödenmediği, 1.727.000 USD’nin ödendiği, kalan bakiyenin 1.023.000 USD olduğu, 700.000 USD nin tenziline ilişkin protokol hükmü gözetildiğinde 1.023.000 USD- 700.000 USD farkı 323.000 USD bakiye kaldığı, 323.000 USD ödenmemiş borç olduğu," tespitlerine yer verilmiştir.Sözleşmede davacılara tüm ödemeleri sözleşme de belirlenen esaslara göre tamamlamaları halinde, gayrimenkulleri geri alma (vefa) hakkı tanınmıştır. Sözleşmenin 3.A.9 maddesinde;“Vefa hakkı, devir ve temlik edilen gayrimenkullerin tümü için bütün olarak koşulları gerçekleşmesi halinde kullanılabilecek bir haktır. Gayrimenkullerin birinin veya bir kısmının tapudaki alım-satım bedelinin temlik edenlere ödenmesi suretiyle, bir veya bir kısım gayrimenkullere ilişkin vefa hakkının doğduğu ileri sürülemez. Vefa hakkının kullanımı için kararlaştırılan bedel, sözleşmede yazılı esaslara göre ödenmediği taktirde vefa hakkı ortadan kalkacak ve gayrimenkullerin mülkiyetleri alacağı temlik alanlara vefa hakkı düşmüş olarak ait olacaktır. Bu durumda temlik bedelinden kaynaklanan borç tutarından 700.000,00.-$ (Yalnız yedi yüz bin Amerikan Doları) tenzil edilecektir. Vefa hakkı son borç tutarının ödenmesi ile muaccel hale gelecektir. Sözleşme gereğince, vefa hakkının düşmesi koşulları gerçekleştiğinde; vefa hakkı otomatik olarak düşecektir.” hükümleri kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 4-B maddesinde muacceliyete ilişkin hüküm kararlaştırılmıştır.Sözleşmenin 3.A.9 maddesinde vefa hakkının kullanılabilmesi için 3.200.000,00 USD nin sözleşmede kararlaştırılan esaslara göre ödenmesi koşulana bağlanmıştır. Yine aynı madde de vefa hakkının kullanımı için kararlaştırılan bedel, sözleşmede yazılı esaslara göre ödenmediği taktirde vefa hakkının ortadan kalkacağı düzenlenmiştir. Davacılar sözleşmede kararlaştırılan tüm borcu ödemeden vefa hakkını kullanamayacaktır. Yapılan bilirkişi incelemesi ile pay devir bedelinin tümünün henüz ödenmediği dolayısıyla geri alım hakkı koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.HÜKÜM Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın reddine,2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin + tamamlama harcından yatırılan toplam 62.574,30 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 61.842,30 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT uyarınca reddolunan miktar üzerinden hesaplanan 516.656,10 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,4-Davacıların yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davalı tarafın yapmış olduğu, 407,95 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadasine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ...(e-imza)Üye ...(e-imza)Üye ...(e-imza)Katip ...(e-imza)