keşidecinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilen kıymetli evrak (çek) iptali davasına dair diyarbakır asliye ticaret mahkemesi kararı.

Keşidecinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilen kıymetli evrak (çek) iptali davasına dair Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi kararı.

Özet: Kayıp çeklerin iptali talebiyle açılan davada, davacı tarafından keşideci sıfatıyla yapılan başvuru, Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini isteme hakkının ancak yetkili hamile ait olması ve keşidecinin hukuki yararının bulunmaması gerekçesiyle usulden reddedilmiştir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

TALEP EDEN

DAVALI

: HASIMSIZ

TALEP

: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ

: █████/2026

KARAR TARİHİ

KARAR YAZIM TARİHİ

Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden incelenmesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

: Talep eden talep dilekçesinde özetle; tarafına ait ... Bankası A.Ş. ...Şubesi'nden verilme, ...keşide tarihli, ...seri numaralı ve ...keşide tarihli, ...seri numaralı çeklerin tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Talep, zayi olan çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi davasıdır.

Talep dilekçesinden talep edenin çeklerin keşidecisi mi yoksa hamili mi olduğu anlaşılamamış, Mahkememizce muhatap bankaya müzekkere yazılmış ve muhatap bankadan gelen ...tarihli yazı cevabı ile talep edenin çeklerin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 651 maddesi hükmüne göre; kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Diğer bir ifadeyle bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu itibarla göre; kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Keşidecinin kıymetli evrakın iptali için dava açması mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ██████████ Esas █████████ Karar, ██████████ Esas ██████████ Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin █████████ Esas ████████ Karar sayılı emsal nitelikteki kararında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açmasında hukukî yararının bulunmadığı belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle ve emsal mahiyetteki yüksek yargı kararları doğrultusunda davacı tarafın keşidecisi olduğunu bildirdiği çek yapraklarının iptali için dava açması mümkün değildir. Senet üzerinde hak sahibi olmayan davacı keşideci tarafından açılan kıymetli evrakın iptali davasının; HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca «hukukî yarar» dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE,

2- Mahkememizce verilmiş herhangi bir ödeme yasağı kararı olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

3-Yeterince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,

Dair, talep edenin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununa göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.