Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası kaynaklı haksız fiil tazminat davasında, %100 kusurlu sürücünün neden olduğu maddi hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepleri üzerine gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, davacının aracının karıştığı ve davalıya ait aracın bilirkişi raporuyla %100 kusurlu bulunduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu oluşan maddi hasar, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte kusurlu araç sahibi, sürücüsü ve sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi talebiyle açılmıştır; davalı sigorta şirketi aracın işletilememesinden doğan zararın ZMSS kapsamında olmadığını ve ödeme yaptığını, diğer davalılar ise kusur oranının tespiti ile taleplerin mükerrer olduğunu savunmaktadır.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
:...KARAR NO
:...HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 1- ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 2- ...3- ...VEKİLİ
: Av. ...DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
: ...KARAR YAZIM TARİHİ
:...Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, Fevziçakmak mah. Mevkinde 21.10.2024 tarihinde davalı ...'ın sahibi olduğu ve...'nın sürücü olduğu ... plaka sayılı aracın müvekkiline ait... plaka sayılı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağına göre davalılara ait ... plaka sayılı aracın tam ve asli kusurlu olduğu, müvekkiline ait... plaka sayılı aracın ise kusursuz olduğunun tespit edildiği, kaza sonucunda müvekkilinin aracı hasara uğradığı, söz konusu hasar bedeli hasar sonucunda ortaya çıkan reel değer kaybı bedeli ve müvekkilinin işbu kaza sebebiyle aracını kullandığı gün sayısınca uğramış olduğu araç mahrumiyet bedelinin ortaya çıktığı, müvekkiline ait... plakalı araçta meydana gelen kusuru oranına göre şimdilik 100,00-TL hasar bedeli, 100,00-TL reel değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan ... plaka sayılı tam ve asli kusurlu araç sahibi davalı ... ile sürücü...'dan müşterek ve müteselsilen tahsilini, müvekkiline ait... plakalı araçta meydana gelen kusuru oranına göre şimdilik 100,00-TL araç mahrumiyet bedelini kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, alacağının teminat altına alınması bakımından davalıya ait ... plaka sayılı aracın aynısına ile kaydına ve davalının taşınır taşınmaz mallarına ihtiyati haciz konulmasını, belirsiz alacak olarak açmış olduğunuz davanın konu alacakların belirlenmesi amacı ile eksper bilirkişisine usul ekonomisi açısından tevdi edilerek rapor alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıların sorumlulukları uyarınca müşterek ve müteselsilen tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkili şirketten yalnızca araç mahrumiyet bedelini talep ettiğini, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıplarının ZMMS teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili yönünden davanın reddinin gerektiğini, uyuşmazlığa konu kaza kapsamında müvekkili şirket tarafından davacı asile 94.920,11-TL maddi hasar, 4.716,80-TL kdv ve 50.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, aracın onarımını üstlenen tedarikçi firmalara ise toplamda 28.317,83-TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeler ile müvekkili şirketin sorumluluğu kalmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle kusur oranının tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, sigorta şirketi tarafından ödemeler yapıldığını, davacının zararının karşılandığını, ihtiyati haciz talebinin reddinin gerektiğini zira ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını, davacı tarafın haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun davanın tamamen reddine, müvekkillerine yöneltilen taleplerin mükerrer olması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dosya, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize gelmiş, mahkememizin... esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.DELİLLER
:Kaza tespit tutanağı, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler, ekspertiz raporu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, emniyet müdürlüğünün cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Dosyaya mübrez █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda: kaza olayının maddi hasarlı ve dört taraflı bir trafik kazası olduğu, ... plakalı araç sürücüsü...'nın meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu, ...plakalı araç sürücüsü ...'ün kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği, bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı, kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, dava konusu araç için 21.10.2024 olay tarihi itibarıyla ikame araç bedelinin 15.000,00-TL olduğu, dava konusu araç için 21.10.2024 olay tarihi itibarıyla araç değer kaybının 13.611,00-TL olduğu, sigorta şirketi tarafından 50.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, buna istinaden bakiye değer kaybının 14.167,00-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.Davacı vekili dosyaya sunduğu █████/2026 tarihli ıslah dilekçesinde: 100,00-TL değer kaybı tazminatı taleplerini 14.067,00-TL artırdıklarını, toplam 14.167,00-TL'nin 21.10.2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ile diğer davalı...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100,00-TL araç mahrumiyet taleplerini 14.900,00-TL artırdıklarını, toplam 15.000,00-TL'nin 21.10.2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ile diğer davalı...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.YARGILAMA VE GEREKÇE
:Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli ve aracı kullanamamaktan kaynaklı ikame araç zararının tazmini talebine ilişkindir.Davacı taraf dava dilekçesinde, █████/2024 tarihinde davalı... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacıya ait... plakalı araca çarpması suretiyle trafik kazası meydana geldiğini, davacının aracında hasar, değer kaybı ve ikame araç bedeli zararı oluştuğunu belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL hasar ve 100,00-TL değer kaybı zararının davalı sürücü ve işletenden, 100,00-TL ikame araç bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut birşeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır.Sigorta poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, ruhsat kayıtlarına göre araç malikinin davalı ..., kaza tespit tutanağına göre araç şoförünün davalı... olduğu anlaşılmaktadır.KTK'nın 97. maddesinde sigorta şirketine yapılacak başvurunun yazılı olması dışında bir şekil şartı öngörülmemiştir. Dava dilekçesi ekinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair mail çıktısı sunulmuştur. Buna göre davacı █████/2024 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapmış ve dava şartı bu şekilde sağlanmıştır.Mahkememizce bilirkişiden hem kusur hem de zarar yönünden bilirkişi raporu alınmıştır. █████/2024 günü sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Mustafa Kemal Paşa Bulvarı Havaalanı istikameti sol şeridi takiben seyir halinde iken ... nolu aydınlatma direği önüne geldiğinde trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşladığı esnada arcının arka muhtelif kısımlarına, sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla yine aynı istikamette ve şeritte seyir halinde iken aracının ön kısımlarıyla çarpması ve aracının arka kısımlarına yine aynı istikamette ve şeritte arkasında seyir halinde olan sürücü Zuhal sevk ve idaresindeki ... plakalı aracının ön kısımlarıyla çarpması ve aracının arka kısımlarına yine aynı istikamette ve şeritte seyir halinde olan sürücü Ahmet Bağ sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu 4 araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalı sürücü...'nın KTK 52/b-c, 84/d, KTY 101/b-c ve 157/4 maddelerini ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü Arif İlkgün'ün ise atfı kabil bir kusuru bulunmadığı şeklinde rapor tanzim edilmiştir. Düzenlenen bu rapor kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan denetime elverişli bulunmuş ve mahkememizce de hükme esas alınmıştır.KTK'nın 85. maddesi uyarınca ... plakalı araç sahibi ...'ın araç üzerindeki fiili hakimiyetini araç sürücüsüne devrettiği yönünde delil bulunmadığından araç işleteni olarak kabulü gerekmiş ve zarar gören davacıya karşı sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.Aynı raporda davacının aracında meydana gelen hasar, değer kaybı ve ikame araç bedeli de hesap edilmiştir. Dava konusu araç üzerindeki hasarlı parçaların durumları dikkate alındığında kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu, sigorta eksperinin yapmış olduğu hesaplamaya bilirkişi tarafından da iştirak edildiğinden davacının bakiye hasar bedeli zararının bulunmadığı anlaşılmış ve bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Davacı bu talebini yalnızca davalı sürücü ve işletene yönelttiğinden bu davalılar lehine 100,00-TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın kaza tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir. Bu ilkelere göre bilirkişi tarafından davacının aracında 64.167,00-TL değer kaybı hesaplandığı, sigorta şirketince dava tarihinden evvel yapılan 50.000,00-TL'lik ödeme mahsup edildiğinde davacının bakiye değer kaybı zararının 14.167,00-TL olduğu kabul edilerek bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı dava ve talep arttırım dilekçelerinde değer kaybı talebini yalnızca davalı sürücü ve işletene yöneltmiştir. Bu nedenle bu davalılar yönünden hüküm kurulmuştur.Bilirkişi tarafından davacının aracının makul onarım süresi 15 gün olarak belirlenmiştir. Aracın günlük kiralama bedeli piyasa rayiçlerine göre 1.000,00-TL olup 15.000,00-TL ikame araç bedeli zararının davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar vermek gerekmiştir. Sigorta şirketine de bu talep yöneltilmiş ise de ikame araç zararı dolaylı zarar mahiyetinde olduğundan ZMMS teminatı kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı bu talep yönünden davalı sigorta şirketine karşı talep arttırım yapmadığından davalı sigorta şirketi lehine dava dilekçesindeki talep miktarı 100,00-TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.Davalı işleten ve sürücü yönünden 6098 sayılı TBK'nın 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Bu nedenle hükmedilen tazminatlara bu davalılar yönünden kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Sigortalı araç hususi araç vasfında olduğundan hükmedilen tazminatlara yasal faiz uygulanmıştır.Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bu itibarla her ne kadar davacı dava açmadan evvel davalı ile arabuluculuk görüşmesi yapmış ise de bu görüşmenin ihtiyari arabuluculuk kapsamında olduğu ve yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı)H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KISMEN KABULÜ ile,1-Davacının hasar bedeli talebinin reddine,2-14.147,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,3-15.000,00-TL ikame araç bedeli tazminatının kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden ikame araç bedeli talebinin reddine,4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.992,40-TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40-TL peşin harç ve 496,00-TL harcının mahsubuna, bakiye 881,00-TL harcın davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-Davacı tarafın yaptığı 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç, 496,00-TL ıslah harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.722,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 7.448,80-TL yargılama giderinin kabul - ret oranına göre hesaplanan: 7.423,35-TL'lik kısmının davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,7-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 29.167,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,9-Hasar bedeli talebi reddedildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil eden davalılar ... ve...'ya ödenmesine,10-İkame araç bedeli talebinin reddi sebebiyle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil eden davalı ... Sigorta Şirketi'ne ödenmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...Hakim ...