yol kenarına park eden sigortasız kamyon ile otobüs çarpışması sonucu yaralanan yolcunun işletenler ve çeşitli sigorta şirketlerinden maddi ve manevi tazminat talebi.

Yol kenarına park eden sigortasız kamyon ile otobüs çarpışması sonucu yaralanan yolcunun işletenler ve çeşitli sigorta şirketlerinden maddi ve manevi tazminat talebi.

Özet: Bu hukuki evrak, seyir halindeki otobüsün yol kenarında park halinde bulunan sigortasız bir kamyona çarpması sonucu yaralanan davacı yolcunun, sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, zorunlu ferdi kaza ile karayolu taşımacılığı sigortası teminatlarından kaynaklanan maddi tazminat ile manevi tazminat talepleriyle otobüs işleteni, sürücüsü, kamyon işleteni, sürücüsü ve ilgili sigorta şirketlerine karşı açtığı, belirsiz alacak davası olarak başlayan ve sonradan miktarı artırılan tazminat istemlerinin temyiz incelemesini konu alan bir dosyadır.

4. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ███████ E., ███████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekili, davalı ...Şirketi vekili, davalı ... vekili, davalı ... Sanayi A.Ş. ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu ...Şirketine ait, ... yönetimindeki ... plakalı otobüs ile seyir halinde iken yol içerisine park eden davalı ... yönetimindeki, davalı ...'nun işleteni olduğu ... plakalı trafik sigortasız kamyona 24.11.2014 tarihinde çarpması neticesinde müvekkilinin yaralandığını, davalı kamyon sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğuna dair kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davalı ... Şirketinin otobüsün ferdi kaza sigortacısı olduğunu ve poliçe limitinin tamamından sorumlu olduğunu, müvekkilinin... Üniversitesinde sosyoloji son sınıf öğrencisi olduğu, mezun olduğunda kamuda ya da özel sektörde asgari ücretin üzerinde çalışacağını, ücretin de buna göre belirlenmesi gerektiğini beyanla, belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada şimdilik 50.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 52.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... Hesabından dava tarihi, diğer davalı ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, 10.000,00 TL zorunlu ferdi kaza sigortası sakatlık teminatının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ... Şirketinden tahsilini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Şirketinin otobüsün karayolu taşımacılık sigorta poliçesi, ferdi kaza sigorta poliçesi, kasko sigorta poliçesini düzenlediği, ... Sigorta Şirketinin ise zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi tanzim ettiği, bu nedenle sıralı sorumluluk ilkesi gereği öncelikle karayolu taşımacılık sigortasından, bakiye zararın trafik sigortasından, her iki poliçe ile karşılanmayan miktardan ise İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta (İMSS) poliçesinden karşılanması gerektiği, davalıların kusur oranlarına bakılmaksızın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla maddi tazminat miktarı bakımından belirsiz alacak davası ikame edildiğini, şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı giderinin davalı ... , .... Şirketi ve davalı ...Şirketinden, sigorta şirketleri bakımından sırasıyla ve öncelikle karayolu taşımacılık poliçesini düzenleyen ... . Şirketi, karşılanmayan kısım bakımından ZMSS ... Sigorta Şirketinden, her iki poliçeden karşılanmayan kısım için İMSS poliçesini düzenleyen ... . Şirketinden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketlerinden dava tarihinden, diğer davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, kaza nedeni ile manen acı çeken davacı ... bakımından 80.000,00 TL, davacı annesi ... ve babası ... bakımından ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... , ... Şirketi ve davalı ...Şirketinden, ..., ... ve ... . Sigorta Şirketinin İMSS poliçesi kapsamında, sigorta şirketi bakımından dava tarihi, diğer davalılar bakımından olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 06.12.2021 tarihli dilekçe ile asıl ve birleşen dava bakımından sürekli iş göremezlik tazminatını 1.101,139,56 TL olarak artırmış, sürücü ve işletenler bakımından kaza tarihi, sigorta şirketleri bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve sigorta şirketleri limitleri ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken tahsilini, 43.750,00 TL karayolu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası tazminatının davalı ... Şirketinden asıl dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunduklarını, kazaya neden olan aracın kaza tarihinde geçerli trafik sigortası olup olmadığının araştırılmasını, kusur ve maluliyet oranının belirlenmesini, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin teminat kapsamında olmadığını, poliçe limiti ve kusur oranı ile sınırlı sorumlulukları olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'ın kullandığı kamyonun seyir halinde iken arızalandığını, tüm çabalarına rağmen aracı çalıştıramadıklarını, bu nedenle kamyonun arkasına uyarıcı levhaların konulduğunu, otobüs sürücüsünün hızlı olduğunu, kazada kusurları olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ferdi kaza sigortasının sadece yolculara ilişkin olduğunu, davacının dava açılmadan önce kendilerine başvuru yapmadığını, temerrüde düşmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava şartının yerine getirilmediğini, zararın öncelikle taşımacılık sigortasından karşılanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranlarının belirlenmesini, maluliyetin Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor ile tespitini, tedavi giderleri talebinden sorumlu olmadıklarını, manevi tazminat talebinin poliçe kapsamına dahil olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan otobüsün karayolu taşımacılık sigortası ve kasko sigorta poliçesini tanzim ettiklerini, davacının şehirlerarası yolcu biletli taşınan biri olmadığını bu nedenle taşımacılık sigorta poliçesi kapsamına alınamayacağını, araçların kusur oranlarının tespiti gerektiğini, davacının müterafık kusurunun belirlenmesini, maluliyetin Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor ile tespitini talep ettiklerini, sağlık gideri teminatları olmadığını, manevi tazminat belirlenirken davacının zenginleşmemesi gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebini kabul etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde; mahkemece kusur ve maluliyet oranı incelemesi yapılması gerektiğini, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi raporunda davacının kaza nedeni ile %47 oranında malul kaldığının belirlendiği, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden verilen kusur raporunda sürücü ...'ın %75, sürücü ...'ın % 25 oranında kusuru bulunduğu, yine dosyaya alınan rapor ile davacının kullandığı ilaçların reçete edildiği ve SGK kapsamında olduğu, davacıya maliyetinin olmadığının belirtildiği, davacıda oluşan maluliyetin Ferdi Kaza Sigorta Genel Şartlarına göre %25 orana tekabül ettiği, davacının sosyoloji bölümü öğrencisi olduğu, 2015 yılında mezun olacak iken kaydını bir yıl dondurduğu ve 2016 yılı Haziran ayı itibari ile mezun olacağı, gelen cevabi yazılara göre 2017 yılı Haziran döneminde net 2.715,45 TL ücret alacağı, dosyaya ibraz edilmiş formasyon eğitimine ilişkin belgeler de dikkate alınarak öğretmen maaş miktarına göre hesaplama yapıldığı ve 1.101,139,56 TL tazminat alacağının belirlendiği, belgesiz tedavi gideri olmaması nedeni ile tedavi gideri, davacının öğrenci olması nedeni ile de geçici iş göremezlik tazminatının reddine, manevi tazminatın ise kabulüne karar verildiği gerekçesi ile, birleşen davada talep edilen manevi tazminatın kabulü ile davacı ... lehine 80.000,00 TL, davacı ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ..., ..., ... San. Tic. A.Ş. ve ... Organizasyon Tic. A.Ş.'den kaza tarihi olan 24.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalı ... A.Ş'den 19.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, maddi tazminat talebi bakımından asıl ve birleşen davada bakım ve tedavi gideri talebinin reddine, asıl ve birleşen davadaki sürekli iş göremezlik tazminatının kabulü ile 1.101.139,56 TL'nin davalılar ..., ..., ..., ... San. Tic. A.Ş. ve ... Tic. A.Ş'den kaza tarihi olan 24.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'den 26.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, ... Sigorta A.Ş'den 19.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tazminattan davalılar ..., ..., ..., ... San. Tic. A.Ş, .... Tic. A.Ş. ve ...'nın müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmasına, hükmedilen tazminatın sıralı sorumluluk ilkesi gereği davalı ... A.Ş'nin ilk 268.000,00 TL'sinden, davalı ... Sigorta A.Ş'nin bakiye 268.000,00 TL'sinden, ... Sigorta A.Ş'nin bakiye tazminattan limitsiz olarak sorumlu tutulmasına, sigorta şirketlerinin kendi poliçe teminat limitleriyle sınırlı olarak ve sıralı sorumluluk ilkesi çerçevesinde diğer davalılarla müşterek ve müteselsilen tazminattan sorumlu tutulmalarına, Güvence Hesabının poliçe teminat limiti ile (268.000,00 TL) sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, davacının asıl dosyadaki Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kaynaklı tazminat talebinin kabulü ile 43.750.00 TL'nin 26.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalılar ... Anonim Sigorta Şirketi, ..., ...Şirketi, ... Şirketi ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine davacının kazadaki yaralanmasına ilişkin İstanbul ATK 3. İhtisas Kurulu'nun (maluliyet) raporundaki ve TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak düzenlenen aktüer bilirkişi raporundaki hesaplamalar ile bu raporlarındaki tespit ve değerlendirmelere, söz konusu raporların ayrıntılı, bilimsel, taraf ve kanun yolu denetimine elverişli, somut olayın özelliklerine uygun nitelikte olmasına, davaya konu olayda davacının yolcu olarak bulunduğu davalı ... San. Tic. AŞ.'nin maliki olduğu yolcu otobüsünün bir teşebbüsün (davalı ... Tic. A.Ş.) ticari ünvanı altında işletiliyor olmasına, kazada davacının emniyet kemeri takıp takmadığı hususunun kaza tespit tutanağından tespit edilememesine ve bu hususu ispat yükünün davalı tarafta olup davalı tarafça ispat edilememesine, davacının araçta yolcu olup kusurundan söz edilemeyecek olmasına, dava tarihi itibariyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde düzenlenen dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru zorunluluğunun bulunmamasına, dava dilekçesinde davalıların müteselsilen sorumlu tutulmalarının talep edilmiş olmasına, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi durumlar dikkate alındığında davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarıın makul seviyede takdir olunmasına, İlk Derece Mahkemesinin raporları ve delilleri takdirinde isabetsizlik bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde kabul karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacılar vekili ile davalılar ... San.Tic. AŞ., ... Tic.A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... vekillerince yapılan istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, asıl ve birleşen dosyalar bakımından ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği, gelirin düşük belirlendiği, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri talebinin red nedeninin ortak olmasına rağmen tek vekalet ücreti verilmediği, maluliyet oranının düşük belirlendiği, manevi tazminat bakımından tam kabul olması gerektiği, geçici iş göremezlik tazminatının reddinin hatalı olduğu gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Tic.A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; raporların kendilerine tebliğ edilmediği, raporlara itirazlarının dikkate alınmadığı, kusur oranını ve maluliyet raporunu kabul etmedikleri, kabul edilen gelir miktarına itirazları olduğu, müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği, manevi tazminatın fahiş olduğu, asıl davada reddedilen kısım için lehlerine vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; sıralı sorumluluk gereği önce taşıma sigorta poliçesinden sonra Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinden zararın karşılanması gerektiği, kusur oranına göre hüküm kurulması gerektiği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması, müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği, kabul edilen gelir miktarına itirazları olduğu, ferdi kaza sigortası bakımından maluliyet olmadığı, ıslahla artırılan kısmın zamanaşımına uğradığı, ıslah tarihine göre faize karar verilmesi gerektiği, avans faizi talebinin reddi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava şartının gerçekleşmediği, maluliyet ve kusur oranını, kabul edilen gelir miktarını kabul etmedikleri, limit miktarının dikkate alınmadığı, avans faizinin reddi gerektiği, hesaplama yönteminin hatalı olduğu, müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar ... San. Tic. AŞ., ve ... vekili temyiz dilekçesinde; müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği, kusur oranını ve maluliyet raporunu geliri kabul etmedikleri, hesaplama yönteminin hatalı olduğu, manevi tazminatın fahiş olduğunu, ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığı gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi, Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk poliçesi, Ferdi Kaza Sigortası, İMSS ile teminat altına alınan araç ve trafik sigortasız aracın karıştığı 24.11.2014 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosyanın incelenmesinde, İlk Derece Mahkemesince; davacılar .... ve ... manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkeme davacılar lehine ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiş, karara karşı davacılar vekili, davalılar ... San. Tic. A.Ş., ve ..., ... Tic.A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... tarafından yapılan istinaf başvurusu neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından taraflarca yapılan istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı her bir davacıya yönelik temyiz bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Buna göre davacılar ... ve ...'ın davalılar ... San. Tic. AŞ., ve ..., ... Tic.A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... karşı, davalılar ... San.Tic. AŞ., ve ..., ... Tic.A.Ş., Anadolu ... Sigorta A.Ş., ... vekilinin davacılar ... ve ...'a yönelik temyiz istemi; Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; belirtilen davacıların davalılara karşı ve davalılar ... San.Tic. AŞ., ve ..., ... Tic.A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... vekilinin davacılar ... ve ...'a yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı ... 'ın davalılar ... San.Tic. AŞ., ve ..., ... Tic. A.Ş., ... Sigorta A.Ş., Güvence Hesabına yönelik ve davalılar ... San.Tic. AŞ., ve ..., ... Tic. A.Ş., ... Sigorta A.Ş., Güvence Hesabının davacı ... 'a yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; mahkemece asıl ve birleşen dava bakımından poliçe limitleri gözetilerek hüküm kurulmuş olmasına, yolcu olan davacının kazaya etken davranışı olmamasına, müterafık kusura dair delil ibraz edilmemiş olmasına, sosyoloji öğrencisi olan davacının mezun olduktan 1 yıl sonra çalışmaya başlayacağı kabulü ile gelirin belirlenmiş olmasına, maluliyet oranının belirlenmesine ilişkin alınan Adli Tıp Kurumu raporunun usul ve yasaya uygun olmasına, bilirkişi raporlarının davalılara tebliğ edilmiş olmasına, sıralı sorumluluk ilkesi doğrultusunda hüküm kurulmuş olmasına, kazaya karışan araçların ticari nitelikte olması nedeni ile avans faizine hükmedilmesinin yerinde olmasına, davalılardan müştereken ve müteselsilen talepte bulunulmuş olmasına göre temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı ... ve ...'ın davalılara karşı ve davalılar ... San.Tic. AŞ., ve ..., ... Tic. A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... vekilinin davacı ... ve ...'a yönelik temyiz dilekçesinin miktar nedeniyle REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... ve davalılar ... San.Tic. AŞ., ..., ... Tic. A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ... ' yükletilmesine,

Aşağıda yazılı onama harcının davalılar ... San.Tic. AŞ., ..., ... Tic. A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ve ...'dan sorumlulukları oranında alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.