istanbul bölge adliye mahkemesinden ressamın yağlıboya portresinin davalı tarafından izinsiz kullanımı sebebiyle açılan fikri ve sınai hak ihlali, tecavüzün refi ve tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinden ressamın yağlıboya portresinin davalı tarafından izinsiz kullanımı sebebiyle açılan fikri ve sınai hak ihlali, tecavüzün refi ve tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Ressam olan davacının, 1988 yılında yaptığı yağlıboya portresinin davalı tarafından izinsiz yayımlandığı iddiasıyla açtığı fikir ve sanat eseri sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün refi, önlenmesi ve tazmini davasında, ilk derece mahkemesi, davalının mali ve manevi hakları ihlal ettiğine karar vererek tecavüzün sonlandırılması ve önlenmesine, ayrıca 5.000 TL maddi ve 1.500 TL manevi tazminatın yasal faiziyle ödenmesine hükmetmiş, davalı ise boş web sayfası ve zarar oluşmadığı savunmalarıyla kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ███████ Esas, ███████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ressam olan müvekkilinin, aralarındaki dostluğun bir nişanesi olarak ...’nın davaya konu yağlıboya portresini 1988 yılında resmederek ettiğini, konusu tablonun orijinali halen ...’nın Beşiktaş'taki evinde bulunduğunu, söz konusu portrenin davalı tarafından izinsiz yayınlandığını ileri sürerek, FSEK m. 68/1 uyarınca şimdiliğk 100-TL’sinin söz konusu ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine, FSEK m. 66 uyarınca devam eden tecavüzün ref’i ve muhtemel tecavüzün men’ine. FSEK m. 70 uyarınca ihlale konu her bir ayrı olay bakımından ihlal edilen manevi hakların ayrı ayrı değerlendirilmesi suretiyle toplamda 1.500-TL manevi tazminatın ihlal tarihlerinden itibaren işleyecek olan kanuni faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olarak sunulan belgelerde herhangi bir görüntü yer almadığını, boş web sayfası bulunduğunu, de marke sports sayfasının paylaşımları sebebiyle davacı nezdinde herhangi bir itibar kaybı ve maddi - manevi zarar meydana gelmediğini, huzurdaki davanın dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde açıldığını, davacının herhangi bir zarar ve ziyanı olmamasına rağmen haksız kazanç elde etme amacı güttüklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davaya konu edilen ... portresinin davacı tarafça meydana getirildiği ve eser sahibinin davacı olduğu yönünde herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, iş bu portrenin davalı tarafça kullanılıp kullanılmadığı yönünde yaptırılan incelemelerde davalılara ait internet sitesi ve ... hesabında bilişim bilirkişisi tarafından yapılan incelemede dava konusu eserin yayınlandığının tespitinin yapılamadığı, fakat dosyaya davacı tarafından konulan ....com isimli internet sitesinde davaya konu resim incelendiğinde resimin alt tarafında futbol topu içerisinde ... ibaresinin yazılı olduğunun görüldüğü, bu fotoğrafın dava dışı kişilerce davalı tarafından kullanılan ... alıntılanmak suretiyle interest hesabında kullanıldığının görüldüğü, bu nedenle bu yöndeki davalı savunmalarına itibar edilmediği, davaya konu eserin rayiç bedelinin tespiti yönünden emsal bedel tespit edilemediğinden bu husus konusunda davacı vekilince dosyaya delil olarak sunulan İstanbul 1. FSHHM'nin ████████ E. sayılı dosyasında alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davaya konu eserine kullanım bedelinin 5.000-TL olarak belirlendiği buna göre de davalı tarafından davacıya ait eserin davacıdan izin alınmaksızın umuma arz edilmek suretiyle mali hakların ayrıca eserde davalı logosu kullandırılmak suretiyle değişiklik yapılması ve davacı isminede yer verilmemesi sebebiyle manevi haklar ihlal edildiği, davacının bu nedenle FSEK 68. maddesi uyarınca maddi tazminat ve FSEK 70. maddesi uyarınca manevi tazminat talebinde bulunabileceği, manevi tazminat talebi bakımından da talep edilen 1.500-TL'nin dosya kapsamına göre uygun bir bedel olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile; davalı tarafından davacının FSEK ten kaynaklı mali ve manevi haklarının ihlali nedeniyle tecavüzün refi ile muhtemel tecavüzün menine, 5.000-TL maddi tazminatın █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 1.500-TL manevi tazminatın █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; dava konusu olarak sunulan belgelerde herhangi bir görüntü yer almadığını, boş web sayfası bulunmakta olduğunu, zarar konusunda bilirkişi raporu alınmadan soyut verilere dayanılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, de marke sports sayfasının paylaşımları sebebiyle davacı nezdinde herhangi bir itibar kaybı ve maddi - manevi zarar meydana gelmediğini, huzurdaki davanın dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde açıldığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, FSEK'ten kaynaklı mali ve manevi hakların ihlali sebebiyle tecavüzün refi ve men'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince █████/2023 tarihli duruşmada verilen 2 no'lu ara karar ile, dosyanın bir bilişim bilirkişisine tevdi ile, davaya konu eserin davalıların internet sitesinde yayınlanıp yayınlanmadığı ayrıca ... isimli sosyal medya hesabında yayınlanan görüntünün davalı şirket ile ilgili olup olmadığı hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiş, █████/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında; "dosya üzerinde ve eklerinde yapılan incelemeler sonucunda, davaya konu görselin davalıların internet sitesinde (www...com, www...com.tr) ve ... hesabında (.....) an itibari ile yayınlanmadığı, ... isimli sosyal medya hesabında yayınlandığı beyan edilen görüntünün (.....) an itibari ile mevcut olmamasından dolayı, davalı şirket ile ilgili olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılamadığı, sonuçlarına varılmıştır." denilmiştir. İlk derece mahkemesince gerekçeli kararda, davalılara ait internet sitesi ve ... hesabında bilişim bilirkişisi tarafından yapılan incelemede dava konusu eserin yayınlandığının tespitinin yapılamadığı, fakat dosyaya davacı tarafından konulan ....com isimli internet sitesinde davaya konu resim incelendiğinde resimin alt tarafında futbol topu içerisinde ... ibaresinin yazılı olduğunun görüldüğü, bu fotoğrafın dava dışı kişilerce davalı tarafından kullanılan ... alıntılanmak suretiyle printerest hesabında kullanıldığının görüldüğü, bu nedenle bu yöndeki davalı savunmalarına itibar edilmediği belirtilmiştir.

Hükmün kapsamını düzenleyen HMK’nın 297/1-c maddesine göre, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin kararda gösterilmesi gerekir. Bilirkişi tarafından, davalıların internet sitesinde ve ... hesabında davaya konu eserin an itibari ile yayınlanmaması, ... isimli sosyal medya hesabında yayınlandığı beyan edilen görüntünün de an itibari ile mevcut olmaması nedeniyle davalı şirket ile ilgili olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılamamasına rağmen, ilk derece mahkemesince davadan önce yapılmış bir delil tespiti de bulunmadığı halde, fotoğrafın dava dışı kişi tarafından davalının ... hesabından alıntılanmak suretiyle printerest hesabında kullanıldığının görüldüğü sonucuna hangi delil ile ne şekilde ulaşıldığı açıklanmamıştır. Bu nedenle HMK’nın 297/1-c maddesine aykırı mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafından ibraz edilen ve dava dışı başka bir kullanıcıya ait ekran kaydının gerçek olup olmadığı, dava dışı kullanıcının yargılama sırasında yayında olmayan söz konusu fotoğrafın, davalının ... hesabında yayınlanıp yayınlanmadığı ve dava dışı kullanıcının söz konusu fotoğrafı davalının ... hesabından alarak kullanıp kullanmadığı şeklindeki teknik incelemeyi gerektiren bir hususta, varsayıma dayalı olarak sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne,

2- İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 gün ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,

5- İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 486,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.655,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.█████/2026