kasko sigortacısının trafik kazası kaynaklı rücu alacağında, hükmün tebliği ile on yıllık zamanaşımı süresinin değerlendirilmesi.

Kasko sigortacısının trafik kazası kaynaklı rücu alacağında, hükmün tebliği ile on yıllık zamanaşımı süresinin değerlendirilmesi.

Özet: Sigorta şirketinin kasko poliçesiyle sigortalı aracın trafik kazasında hasar görmesi sonucu ödediği bedelin rücuen tahsili talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin işleten sıfatı ve sigorta şirketinin sorumluluk limiti konularındaki kararının Yargıtay bozması sonrası düzeltilerek davalılar aleyhine hüküm kurulmasının ardından, temyiz incelemesinde hükmün verildiği tarih ile taraflara tebliğ tarihi arasında on yıldan fazla süre geçtiği tespit edildiğinden, ilamın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

4. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

BİRLEŞEN DAVA

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas

Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili nezdinde Kasko Poliçesi ile sigortalı bulunan araç ile davalıların maliki, işleteni, trafik sigortacısı ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı kaza sonucu aracın hasarlandığını, hasar ihbarı sonrasında müvekkili şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda sigortalı aracın pert olması sebebiyle hasar miktarının 02.02.1999 tarihinde 1.890,00 TL olarak ödendiğini, %75 kusura göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.417,50 TL alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; poliçe limitinde sorumlu olduklarını belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.05.2002 tarihli ve ████████ Esas-█████████ Karar sayılı kararıyla davalı ... Ltd.Şti'ye aracın uzun süreli kiraya verildiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle asıl dava bakımından, davanın kabulüne 1.417,50 TL'nin 02.02.1999 ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, ancak ... Sigorta A.Ş. bakımında sorumluluğun 500,00 TL limit ve bunun dava tarihinden itibaren faizi ile sınırlı olacağına, birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası bakımından; davalı ... Turz. Tic.Ltd.Şti bakımından açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ██████████ Esas-█████████ Karar sayılı 05.05.2003 tarihli kararı ile dosyada mevcut 01.01.1998 tarihli kiraya verilen araçları teslim ve tesellümüne ilişkin tutanak, 26.01.1998 tarihli Sayıştayca davalı Belediye ile ... Ltd, Şti arasındaki sözleşmenin tesciline ilişkin yazı kapsamıyla, kazaya neden olan aracın ... Ltd.Şti'ye uzun süreli kiraya verildiği sabit olduğu, bu durumda belediyenin işleten sıfatı kalmadığından hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine diğer davalı ... Ltd. Şti'nin işleten olması nedeniyle sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendime sonucu hüküm tesisi sebebiyle davacı ve davalı belediye yararına kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla Yargıtay bozma ilamına uyularak asıl ve birleşen dava bakımından, davalılardan ... Belediyesi hakkında açılan davanın işleten sıfatı kaza sırasında bulunmadığından reddine, diğer davalılar ... Turz.Ltd.Şti., ... ve ... Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın kabulüne, 1.417,50 TL'nin 02.02.1999 ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, ancak ... Sigorta A.Ş. bakımında sorumluluğun 500,00 TL limit ve bunun dava tarihinden itibaren faizi ile sınırlı olacağına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde; dosyanın 01.03.2005 tarihinde karara bağlandığını, aradan 20 sene geçtikten sonra tebliğe çıkarıldığını, İİK 39/1 uyarınca zamanaşımına uğramış olup zamanında zamanaşımı itirazında bulunduğunu belirterek kararın zamanaşımından bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacı ... şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ödenen araç bedeli tazminatının rücuen tahsili talebine ilişkindir.

1.Olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 135. maddesinde (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nunun 156. maddesi) ''Müruru zaman katedilmiş olunca katıdan itibaren yeni bir müddet cereyan etmeğe başlar. Borç bir senette ikrar edilmiş veya bir hüküm ile sabit olmuş ise yeni müddet daima on senedir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davanın 04.05.1999 tarihinde açıldığı, mahkemenin karar tarihinin 01.03.2005 olduğu, ilamın davacı vekiline 15.07.2025, davalı ... vekiline 29.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, böylece hüküm tarihi ile kararın taraflara tebliğ tarihi arasında on yıldan fazla süre geçtiği anlaşılmaktadır. Şu halde, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 135/2. maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 156/2.maddesi) uyarınca hükmün verildiği tarihten itibaren on yıl geçmekle ilamın zamanaşımına uğradığı, davalının bu on yıllık sürenin geçmesinden sonra ilamın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek hükmü temyiz etmiş olduğu gözetildiğinde, mahkemece, ilamın zamanaşımına uğradığı nazara alınarak yeniden hüküm kurulması gerekir. Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...'ın temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan kararın BOZULMASINA,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...'ın diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'a iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

16.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.