Halka açık şirket ve bağlı ortaklıkları arasındaki örtülü kazanç aktarımı, alacaklardan feragat ve sermaye piyasası kanunu ihlali iddiasıyla açılan tazminat davasının Yargıtay temyiz incelemesi.
Özet: Davacı, halka açık bir holdingin ilişkili tarafı olan bir şirkete hizmet alınmadan verilen yüklü avanslar, ardından 4.794.292,87 TLlik alacağın protokol ile feragat edilmesi ve muvazaalı otel satışları gibi eylemlerle şirketin, Sermaye Piyasası Kanununa aykırı olarak örtülü kazanç aktarımı yoluyla zarara uğratıldığını ileri sürerek bu zararın tazminini talep etmiş; davalı ise iddia edilen işlemlerin, mali sıkıntıdaki grup şirketleri arasında ticari kararlar doğrultusunda, karşılıklı alacaklardan feragat edilerek borç tasfiyesi amacıyla yapıldığını ve hayatın olağan akışına uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ███████ Esas, ████████ KararHÜKÜM
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: İstanbul 8. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.02.2026 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekilleri Av....Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.KARARI. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; halka açık ... Holding'in ilişkili tarafı niteliğinde olan...sı Yalıtım ...t. ve Tic. Ltd. Şti.'nin (...) 11.03.2009 tarihinde ...tarafından 25.000,00 TL ve ... Holding'in sahibi olan ...tarafından 475.000,00 TL esas sermaye payı taahhüt edilerek kurulduğunu, 26.06.2012 tarihinde alınan kararla ...n sahibi olduğu hisselerin tamamını ...'a devrederek ortaklıktan ayrıldığını, aynı zamanda söz konusu karar ile ...'ın 10 yıl süreyle genel müdürlüğe seçildiğini, 13.01.2015 tarihinde ...ın hisselerini devretmesi sonucu ...'ın 3.000.000,00 TL'lik payın tamamına sahip olarak şirketin tek ortağı konumuna geldiğini,...sı'nın ... Holding'in bağlı ortaklığı ... Dokuma ile karşılıklı çek alışverişi ve banka üzerinden para gönderilmesine dayalı ilişkisi bulunduğunu, avans ödemeleri yapılmasına rağmen...sı tarafından şirkete hiç bir hizmet verilmediğini, buna rağmen şirket tarafından avans verilmeye devam edildiğini, finansal kriz içerisinde olan ... Şirketi'nce bu dönemde hizmet almadan...sı'ya avans verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, şirket ile...sı, ... Holding,... Teknoloji,... ...Cam şirketleri tarafından imzalanan 19.04.2017 tarihli protokol ile ... Şirketi'nin...sı'dan olan 4.794.292,87 TL'lik alacağın tahsilinden vazgeçildiğini, ... tarafından şirket aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edilmediğini, ...'daki otelin alacağına mahsuben ...'a satıldığını, satış bedelinin de borcu karşılamadığını, otelin ... Holding'e kiralanmasına ilişkin olarak da muvazaalı işlem yapılmış olup bu konuda müvekkilince ayrıca dava açıldığını, şirket tarafından...sı'nın fonlandığını, ... otelinin ...'ya kiralanması ve icradan satışı sürecinde şirket yöneticilerinin ticari hayatın olağan akışına aykırı uygulamalar yaptıklarını, şirkete dayatılan protokol ile şirketin 4.794.292,87 TL zarara uğratıldığını, ... Holding, bağlı ortaklık ve iştiraklerinin, şirketin yönetim kurulu başkanı ... ve şirkette 28.08.2015-02.06.2017 tarihleri arasında yönetim kurulu üyeliği yapan ve aynı zamanda...sı'nın hisselerinin sahibi ve genel müdürü olan ...'ın bilgisi ve iradesi doğrultusunda 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun (SPK) 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı yasağı ihlal edilerek mal varlığının azaltıldığını, 4.794.292,87 TL tutarında zarara uğratıldığını ileri sürerek söz konusu zarar tutarı ile kanuni faizinin, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. sayılı dosyası ile saklı tutulan 4.746.342,87 TL'sinin yasal faiziyle davalılardan tahsili ile ... Holding, bağlı ortaklık ve iştiraklerine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin yöneticisi olduğu ... Holding'in tekstil sektöründeki daralma üzerine ticari faaliyetlerini ağırlıklı olarak turizm alanına kaydırdığını, bu amaçla da otellerinin yenilenmesi için...sı'yla renovasyon sözleşmesi akdedildiğini, davacı Kurum'un sadece iki şirket arasındaki cari hesap ilişkilerini baz alarak örtülü kazanç aktarımı iddiasında bulunduğunu, dava konusu iki şirketin de bağlı ortaklık yapılarını içinde barındıran grup şirketleri olduğunu, bu şirketler arasında ... Holding, ...,... Teknoloji,... ...Cam, ... şirketlerinin bulunduğunu, cari hesaplar yapılırken bu şirketlerin grup şirketi olarak dikkate alındığını, bu dönemde ... Holding'in yaşadığı ekonomik sorunlar nedeniyle ... Şirketi'ne borçlarını ödeyemediğini, ekonomik sıkıntıların aşılması ve ...'ın icra takiplerinin bertaraf edilmesi için...sı'nın da içinde bulunduğu grup şirketleriyle borç tasfiye protokolleri imzalandığını, sözleşme gereği şirketlerin karşılıklı alacaklarından feragat ettiklerini, müvekkilince gelişen ticari sürece uygun ticari kararlar alındığını, yapılan renovasyon sözleşmesi ve sonradan yapılan ibranamenin de iddiaların aksine ticari hayatın olağan akışına uygun olduğunu, müvekkilinin mal varlığına bakıldığında bu dönemde herhangi bir artış görülmediğini, müvekkilinin 19.04.2017 tarihli borç tasfiye protokolünde imzasının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı Kurum'un alacak ve iade isteminin haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı olup zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin yetkilisi olduğu...sı ile ... Holding arasında 10.10.2014 tarihinde şirketin otellerinin renovasyonuna ilişkin sözleşme imzalandığını, o tarihte müvekkilinin ... Holding yönetim kurulu üyesi olmadığını, ancak turizm sektörünün krize girmesi üzerine ...'ın talebi üzerine sözleşmenin sona erdirildiğini, ...'dan bu proje nedeniyle oluşan zararın talep edilmediğini, yükleniciye iş sahibince önden avans ödemesi yapılmasının hayatın olağan akışına uygun olduğunu, dava konusu 19.04.2017 tarihli protokol kapsamında...sı'nın borçları ibra edilirken ... Holding'in de borçları yapılandırılarak pasifinin azaltıldığını, nitekim bu kapsamda ... Holding'in 35.000.000,00 TL'den fazla kazanım elde ettiğini, ayrıca protokolün iki taraflı değil çok taraflı olduğunu, protokol bir bütün olarak ele alındığında ...'ın pasiflerinin azalması suretiyle kazançlı çıktığını, bağımsız yönetim kurulu üyesi olan müvekkilinin ilişkili taraf olarak kabul edilemeyeceğini, zira müvekkilinin yönetim ve temsil yetkisinin bulunmadığını, pozisyonu gereği ... Holding'de etkisinin bulunmadığını, aktarımın yapıldığı iddia edilen tarafın müvekkili değil...sı olduğunu, bu nedenle iadesi istenilen tutarın müvekkilinden talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SPK'nın 92. ve 94. maddelerindeki düzenlemelerin içeriği dikkate alındığında, örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlali halinde açılacak iade davası için anılan Kanun'un 94/2 hükmü yoluyla uygulanacak 92/1-b hükmünde öngörülen sürenin, hak düşürücü süre olduğu, sürenin durum ve işlemlerin hukuka aykırılığının Kurulca tespiti tarihinden itibaren başlayacağı, dosya kapsamı dikkate alındığında Kurul yetkilileri tarafından düzenlenen denetleme raporu sonrasında Kurul karar organı tarafından 08.09.2017 tarih ve ███████ sayılı toplantıda, örtülü kazanç aktarımı yapıldığının tespitine karar verildiği ve ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunma kararı alındığı, dava açma süresinin bu tarih itibariyle başlayacağının anlaşıldığı, eldeki iade davasının 05.06.2023 tarihinde, SPK'nın 92/1-b maddesinde öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ile davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SPK'nın 92. ve 94. maddelerine göre davacı Kurul'un, aynı Kanun'un 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı yasağının ihlal edildiğini tespit etmesi halinde gerekli tedbirleri almaya ve belirlenecek tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yetkili olduğu, SPK'nın 21/4 hükmünde, örtülü olarak aktarılan tutarın iade edilmesi için gereken sürenin Kurul tarafından belirleneceğinin ifade edildiği, ancak iadenin gerçekleşmemesi hâlinde Kurul’un açacağı davanın süresinden bahsedilmediği, aynı Kanun'un 94/1 hükmünde Kurulca belirlenen tutarın tayin edilen süre içinde iadesi için dava açmaya yine Kurul’un yetkili olduğunun belirtildiği, ancak iade davası açma süresine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği, bu durumda Kanun'un 94/2 hükmünde yapılan atıf nedeniyle süre bakımından 92/1-b hükmünün uygulanması gerektiği, söz konusu hükümde ise Kurul’un, bu durum ve işlemlerin hukuka aykırılığının Kurulca tespiti tarihinden itibaren üç ay ve her hâlde durum ve işlemin vukuu tarihinden itibaren üç yıl içinde iptal davası ve beş yıl içinde butlan veya yokluğun tespiti davası açmaya yetkili olduğunun düzenlendiği, örtülü kazanç aktarımına konu tutarın ilgili şirkete iadesi için davacı Kurul tarafından açılacak davanın durumun Kurul'un yetkili karar organınca tespiti tarihinden itibaren 3 aylık süreye tabi tutulduğu, hak düşürücü süre niteliğindeki bu sürenin Mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği, somut olayda Kurul'un yetkili karar organınca 08.09.2017 tarihinde karar alındığı, şirkete zararın tahsili için yazılan 20.09.2017 tarihli yazıda şirkete verilen 3 aylık süre sonrasında işlemeye başlayan 3 aylık hak düşürücü sürenin, işbu dava tarihi olan 05.06.2023 tarihi itibariyle dolduğu, karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 03.10.2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 hükmünde, maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücretinin, Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunacağının düzenlendiği, bu maddede belirtilen ücretin ise 30.000,00 TL maktu ücret olduğu, davacının maddi tazminat niteliğindeki talebi tamamen reddedildiğinden Mahkemece anılan tarife hükmüne göre davalılar lehine 30.000,00 TL maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ile davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA.Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, SPK'nın 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı iddiasına konu bedelin şirkete iadesi istemine ilişkindir.B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve özellikle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi durumunda maktu vekâlet ücretine hükmedilecek olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...'a, davalı ...'dan da davacıya verilmesine, davacıdan harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,05.02.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.