İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde fason üretim kaynaklı endüstriyel tasarım ve marka hakkına tecavüzün mevcut olmadığının tespiti ile maddi tazminat istemlerinin reddi davası.
Özet: Dava, davacı fason üreticinin, davalıya ait oyuncak tasarımının izinsiz satıldığı ve fikri haklarının ihlal edildiği yönündeki iddiaları reddetmesine dayanmaktadır; davacı, söz konusu ürünlerin davalı adına fason üretimden kalan defolu stoklar olduğunu, haksız rekabet yapmadığını, davalının iyi niyeti kötüye kullandığını ve tasarımının ayırt edici vasfının bulunmadığını savunarak, kendisinin davalının tasarım ve marka hakkına tecavüz etmediğinin ve haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğinin tespitini, ayrıca ileride açılacak bir tazminat davasında borçlu olmadığının belirlenmesini talep etmektedir.
T.C.
İSTANBUL4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli), Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli), Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilleerinin uzun yıllardır oyuncak üretiminde faaliyet gösteren ve ticari faaliyetlerde bulunan bir şirket olduğunu, davacı şirket ile davalı arasındaki anlaşmaya istinaden davacı müvekkillerinin 2015 yılından itibaren yaklaşık 5 yıldır davalının ... tasarım tescil numaralı ve ...no'lu ... markalı (...) oyuncağın fason imalatını yaptığını, davalı tarafından ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin...D. İş Sayılı dosyası ile açılan tespit istemli davada; davacı ... Ltd. Şti'nin ''...'' adresinde inceleme yapılarak, ... tasarım tescil numaralı ve ... markalı (...) oyuncağın davalı şirketin izni dışında piyasa sunulduğunun ve satışının yapıldığının, kaç lira üzerinden satıldığının, söz konusu marketlere kimler tarafından tedarik edildiğine ilişkin tespitinin yapıldığını, davacı müvekkilleri tarafından işbu ... markalı (...) oyuncağın davalının izni ve bilgisi dışında piyasaya sunulduğuna, satışının yapıldığına, marketlere tedarik edildiğine, ürünlerin etiketlerinin kesildiğine ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, bu iddiaların haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı müvekkillerinin haksız rekabette bulunmadığı gibi davalının tasarım ve marka haklarını ihlal etmediğini, ayrıca davacının dosyada davalının tasarım ve marka hakkını ihlal ettiğine, .. markalı (..) oyuncağı piyasaya sunarak akaryakıt marketlerinde ve müvekkillerinin adresinde satışını yaptığına ilişkin hiçbir delil bulunmadığını, işbu ürünler üzerinde davacı şirketin markası ve etiketinin de mevcut olmadığını, davalının haksız ve gerçeği yansıtmayan iddialarını, bilirkişi raporundaki aleyhe hususları kabul etmemek kaydıyla; ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin...D. İş Sayılı dosyasına sunulan 23.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda ise davacı müvekkillerinin adresinde yapılan inceleme neticesinde ... tasarım tescil numaralı ve ... no'lu ... markalı (..) oyuncağın davacı müvekkilleri tarafından davalının izni dışında piyasa sunulduğuna, satışının yapıldığına, etiketlerinin kesildiğine, davalının iddia ettiği şekilde marketlere tedarik edildiğine ilişkin hiçbir tespitin de bulunmadığını, her ne kadar bilirkişi raporunda tespit isteyen tarafa ait ... numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen iş yerinde bulunan ürünlerin ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları belirtilse de bu tespit hatalı olmakla birlikte hukuka aykırı olduğunu, söz konusu ürünlerin davacı ile davalı taraf arasında bulunan ticari ilişkiden kaynaklı olarak fason üretimden kalan ikinci kalite defolu ... markalı (...) ürünler olduğunu, davalı şirket ve davacı şirket arasında bulunan ticari ve hukuki ilişki nedeniyle ... markalı (...) oyuncak davalı nam ve hesabına fason olarak imal edildiği halde davalı tarafın sanki izni ve bilgisi dışında üretimi yapılmış gibi iyi niyet kuralına ve hukuka aykırı bir şekilde ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş Sayılı dosyasından tespit yapılması talebinde bulunmuş olduğunu, talep dilekçesinde ise bilirkişiyi ve mahkemeyi etkileyerek yanlış yönlendirdiğini, söz konusu bilirkişi raporu incelendiğinde ürünlerin defolu olduğunun belirtildiği görüleceğini, davalının tasarım ve marka hakkı sahipliğini kötüye kullanarak, dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde hareket ederek, gerçek dışı ithamlarla davacının ticari itibarını zedelemiş ve haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğini, davalının ... tasarım tescil numaralı ... markalı (...) oyuncak tasarımının yenilik ve ayırt edici vasfı bulunmadığını, söz konusu tasarımın daha önce ... firması tarafından ...ismi ile (...) oyuncak olarak kamuya sunulduğunu, açmış olduğu davanın hukuki yarar bulunması nedeniyle kabulüne ve davacı ile davalı şirket arasındaki hukuki ve ticari ilişki bulunduğundan davalının tasarım hakkı ile marka hakkını ve haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğinin tespitini, davacı ile davalı arasında hukuki ve ticari ilişki bulunduğundan davacının, davalının tasarım hakkı ile marka hakkını ve haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğinden, davalının ilerde açacağı/açtığı tazminat davasında esas olmak üzere tazminat alacağının olmadığının veya icra takibinde müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, talep ve dava ettiği görülmüştür.Cevap dilekçesinde özetle; davalı vekili müvekkilinin, alanında uzman, köklü bir şirket olduğunu, Türk Patent nezdinde Oyuncak (...) ürününü 14.02.2018 tarihinde ... Tescil Numarası ile tasarımını tescil ettirdiğini, davacı yanın dilekçesinde; “müvekkil şirket ile anlaşarak yaklaşık olarak ... yıllarında arasında ... tasarım tescil numaralı ve ...no'lu ... markalı (...) oyuncağın fason imalatını yaptığını ve söz konusu oyuncağı satış için piyasa sunmadığını, marketlere tedarik ederek satmadığını ve ürünlerin etiketlerini keserek kendisine ait olduğu algısını yaratmadığını" iddia etmiş ise de; davacı yanın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, mahkemeyi hatalı yönlendirdiğini, davalı adına tescilli ... nolu tasarım belgesine yapılan tecavüzlerin önlenmesi amacıyla ... 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi ...D.iş sayılı dosyası ile 31.08.2021 tarihinde durumun tespitinin talep edildiğini, tespit kararı doğrultusunda bilirkişilerce rapor tanzim edildiğini, ilgili raporda "Tespit isteyene ait ... numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenen iş yerinde bulunan ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıklarının bildirildiğini, mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda İhtiyati Tedbir Talebinin de kabul edildiğini, davalı tarafından Türk Patent nezdinde tescilli tasarımların, üretilip ...adresli Ticaret sicil numarası: ... olan ...marketi gibi daha tespit edilen ve edilemeyen birçok yerde müvekkilinin bilgisi ve izni dışında ticari amaçlarla kullanıldığını ve 3. Kişilere satışa sunulduğunun öğrenilmesi üzerine ... 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi...D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, Mahkemece 15.09.2021 tarihinde davacı yanın adresinde yapılan incelemeler sonucunda 1628 adet, 08.11.2021 tarihinde yapılan incelemeler sonucunda ise bu sayı artarak 4791 adet ürün tespit edildiğini, sürekli artan bu ürün sayısının davalı şirket adına tescilli ürünlerin haksız bir şekilde üretilip 3.Kişilere satılarak menfaat sağlandığını, işbu davaya konu ürünlerin davalıların depolarında 1628 adetten çok daha fazla olduğunun kanıtına dair ...ismi (...) ile müvekkilleri adına 2018 00996 tasarım tescil numaralı ... markalı (...) arasında ayırt edicilik söz konusu olduğunu, ürünlerin tamamen birbirinden farklı olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmişlerdir.Davacı cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın cevap dilekçesinde bildirmiş olduğu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davalı tarafın yapmış olduğu eylemlerin davacıyı mağdur ettiğini, bu durum karşısında davacının zararının bir hayli fazla olduğunu, piyasada bulunan ürünlerin davacı tarafından üretilip piyasaya sürüldüğüne dair herhangi bir somut delil sunulmadığını, davalı tarafından soyut iddialar üzerinden haksız menfaat elde etmeye çalışıldığını, davanın kabulünü ve davacı ile davalı şirket arasındaki hukuki ve ticari ilişki bulunduğundan davalının tasarım hakkı ile marka hakkını ve haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğinin tespitini, davalının tasarım hakkı ile marka hakkını ve haksız rekabet hükümlerini ihlal etmediğinden, davalının ilerde açacağı/açtığı tazminat davasında esas olmak üzere tazminat alacağının olmadığının veya icra takibinde müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı - Birleşen Dosya Davacının cevaba cevap dilekçesinde öztle; (Birleşen ... 3.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi ...E. Sayılı Dosya) haklı davlarının kabulünü, müvekkillerinin tasarımdan doğan haklarına tecavüzün devamını önlemek müvekkillerinin ilgili haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulmasını, davalının haksız eylemlerine son verilmesini ve söz konusu ürünlerin ilgili yerlerden toplanarak, derhal imha edilmesi saikiyle ilk olarak teminatsız, sayın mahkeme aksi kanaatte ise belli bir teminat miktarı belirlenerek, ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalının, müvekkillerinin izni ve bilgisi dışında tescilli tasarımın üretilmesinden, satışından, ticari amaçlarla kullanılmasından mütevellit müvekkillerinin uğradığı maddi, manevi ve itibari zararların tazminini, - fazlaya dair her türlü hak ve alacak saklı kalmak üzere şimdilik; HMK m. 107 kapsamında; 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL itibari tazminatın davalıdan faizi ile birlikte tahsilini, müvekkillerine ait tescilli tasarımının haksız kullanımı sonucu, müvekkillerinin ticari ve kişisel varlığında meydana gelen olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması saikiyle 250.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan faizi ile birlikte tahsilini, davalının, müvekkillerinin izni ve bilgisi dışında tescilli tasarımın üretilmesinden, satışından, ticari amaçlarla kullanılmasından mütevellit, davalı yanın işyerinde el konularak yediemine teslim edilen 4791 adet işbu davaya konu müvekkillerinin tasarımı olan "..."nın mülkiyet hakkının müvekkillerinin tanınmasına ve ürünlerin müvekkilerine iadesini, davalı müvekkillerinin şirket aleyhinde açılmış bulunan (... 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi ████████e. sayılı dosya) davanın reddini yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı şirkete yükletilmesini talep etmişlerdir....tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili Oyuncak (...) ile ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 23.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda mahallinde inceleme ile tespiti yapılan davacıya ait işyerinde bulunan “Budizzz” etiketli ... tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları ve Birebir aynı tasarım algısı(iltibas) oluşturacağını, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasındaki görseller üzerinden yapılan inceleme neticesinde davalının...başvuru nolu budi zzz ibareli markasının davacı tarafından peluş oyuncaklar üzerinde aynen kullanıldığını, davacı vekili taraflar arasında fason üretim sözleşmesi bulunduğunu, ürünlerin bu sözleşme kapsamında üretildiğini, davacı adresinde tespiti yapılan ürünlerin hukuki ilişki neticesinde fason üretimden kalan ikinci kalite defolu ... markalı ...olduğunu, izinsiz üretilmediğini, satışa sunulmadığını ileri sürmekle birlikte bu hususun ispatına yönelik dosyada yeterli veri olmadığını, stok hareketleri dosyaya sunulmadığından ispat yükü bakımından SMK mad.29/1ç uyarınca davalı tarafından üretime yönelik verilmiş hakların izinsiz genişletildiği yönünde marka hakkına tecavüz oluştuğu hususunda takdirin Sayın Mahkemede olduğunu, tarafların tutulması zorunlu ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunu, defterlerin sahipleri lehine takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere delil niteliğine haiz olduğunu, davacının verdiği sipariş üzerine, davalının dava konusu ürünü imal ederek davacıya faturalandırarak satışının yapıldığını, taraflar arasında cari hesaba ilişkin ihtilaf olmadığını, Değişik İş dosyası ile davalı adresinde (davalının defolu ürün olarak beyan ettiği ) 1.628 adet dava konusu ürün tespitinin yapıldığını, 1.628 adet ürünün tespitin yapıldığı yıla ilişkin satış fiyatı üzerinden satılabileceğinin Sayın Mahkemece kabulü halinde davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının 178.454,84-TL olabileceği yönünde görüşlerini sunmuşlardır.█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davalı karşı davacının tescili ürününün üretiminin, verilen sipariş üzerine davacı karşı davalı tarafından fason üretim yapıldığını, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 23.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacı karşı davalı taraf adresinde 1628 adet ürün tespit edildiğini, tespit edilen ürünlerin davacı karşı davalı savunmasına göre defolu ürün olabileceği ancak tespit tarihinden sonraki tarihte yapılan haciz -yediemin-işlemi ve haciz tutanağına 4.791 adet ürün kaydı geçildiğini, davacı karşı davalıdan incelemede talep edilmesine rağmen incelemeye sipariş adetlerine ve tarihlerine ilişkin veri sunmadığı bu nedenle de tespit edilen 1628 adet ve haciz tutanağına geçen 4.791 adet ürünün defolu ürün olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tespitinin yapılamadığını, davalı karşı davacının, karşı taraf adresinde tespit yaptırdıktan sonra tekrar aynı firmayla çalışmaya devam etmesi ve yeni sipariş geçmesinin ticaretin olağan akışına uygun olmayacağı buradan bahisle tespit edilen ürün adedi nispetinde davalı karşı davacı lehine tazminat hesaplanması kanaatinin Sayın Mahkemece takdir edilmesi halinde; Tespiti yapılan 1.628 adet üzerinden hesaplama yapılmasının takdir edilmesi halinde talep edilebilecek yoksun kalınan karın 224.105,60-TL, Haciz tutanağına geçen 4.791 adet üzerinden hesaplama yapılmasının takdir edilmesi halinde talep edilebilecek yoksun kalınan karın 659.514,68-TL, Tespit raporundaki 1.628 adet ürünün defolu ürün kabul edilip haciz tutanağına geçen ürün adedi ile arasındaki farkın tasarım tecavüzü olarak kabul edilmesi halinde ise yoksun kalınan karın 435.409,09-TL olacağı yönünde görüşlerini sunmuşlardır.█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında fason üretim sözleşmesi bulunduğunu, ancak tespiti yapılan ürünlerin hukuki ilişki neticesinde fason üretimden kalan ikinci kalite defolu ... markalı ...olduğunun ispatına yönelik dosyada yeterli veri olmadığını, stok hareketleri dosyaya sunulmadığından ispat yükü bakımından SMK mad.81 uyarınca tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz izinsiz genişletildiği yönünde tasarım hakkına tecavüz oluştuğu hususunda takdirin Sayın Mahkemede olduğunu, Sayın Mahkemenin 31.07.2023 tarihli Ek Rapor’da hesaplamaya baz alınan 12.08.2021 tarihli faturadaki 211,78-TL birim fiyat hesaplanmasının yerinde olduğunu takdir etmesi halinde ek rapordaki tazminat hesaplamalarının değişmeyeceğini, Sayın Mahkemenin davalı karşı davacı vekili dilekçesinde beyan ettiği ortalama satış fiyatı 299,00-TL nin ( KDV hariç 253,40-TL) birim fiyat olarak kabul edilerek hesaplama yapılmasını takdir etmesi halinde; Tespiti yapılan 1.628 adet üzerinden hesaplama yapılmasının takdir edilmesi halinde talep edilebilecek yoksun kalınan karın 268.147,88-TL, Haciz tutanağına geçen 4.791 adet üzerinden hesaplama yapılmasının takdir edilmesi halinde talep edilebilecek yoksun kalınan karın 789.125,61-TL, Tespit raporundaki 1.628 adet ürünün defolu ürün kabul edilip haciz tutanağına geçen ürün adedi ile arasındaki farkın tasarım tecavüzü olarak kabul edilmesi halinde ise yoksun kalınan karın 520.977,73-TL olabileceği yönünde görüşlerini sunmuşlardır.█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflara ait ürünlerin ayniyet derecesinde benzer olduğu ve ayırt edilemeyecek derecede iltibas oluşturabileceğini, somut uyuşmazlık kapsamında uyuşmazlık konusu ürünlerin davalı tarafından satışa sunulduğunun ispat edilmesi halinde marka hakkına tecavüz olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, zira bu durumda marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakların izinsiz genişletilmesi söz konusu olacağını, davacı tarafın defolu ürünlerin depoda tutulduğuna ilişkin iddiasına ilişkin olarak da dosya kapsamından somut bir sonuca ulaşılamadığını, bu ürünlerin defolu olması sebebiyle tutulduğunun ve herhangi bir şekilde satışının yapılmadığının tespit edilmesi halinde ise marka hakkına tecavüzden söz edilemeyeceğini, yukarıdaki açıklamalara göre marka hakkına tecavüz olduğunun kabul edilmesi halinde haksız rekabetin de bulunduğunu, aksi halde haksız rekabetin söz konusu olamayacağını, dava dosyası münderecatına göre inceleme dönemlerinde tarafların tutulması zorunlu ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunu, defterlerin sahipleri lehine takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere delil niteliğine haiz olduğunu, davacının verdiği sipariş üzerine, davalının dava konusu ürünü imal ederek davacıya faturalandırarak satışının yapıldığını, taraflar arasında cari hesaba ilişkin ihtilaf olmadığını, Değişik İş dosyası ile davalı adresinde (davalının defolu ürün olarak beyan ettiği ) 1.628 adet dava konusu ürün tespitinin yapıldığını, 1.628 adet ürünün tespitin yapıldığı 2021 yılına ilişkin satış fiyatı üzerinden satılabileceğinin Sayın Mahkemece kabulü halinde davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının davalı birleşen dosya davacısı ... AŞ'nin 178.454,84-TL olabileceğini, davanın seyri açısından dava konusu ürünlerin dava dosyasında adı geçen yer olan ...’ne teslim edilen ... teslim esnasında düzenlenen teslim belgelerine (Fatura, irsaliye, teslim fişi vs.) bakılarak sonuca ulaşılabileceği yönünde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özelte; taraflara ait ürünlerin ayniyet derecesinde benzer olduğu ve ayırt edilemeyecek derecede iltibas oluşturabileceğini, somut uyuşmazlık kapsamında uyuşmazlık konusu ürünlerin davalı tarafından satışa sunulduğunun ispat edilmesi halinde marka hakkına tecavüz olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, zira bu durumda marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakların izinsiz genişletilmesi söz konusu olacağını, davacı tarafın defolu ürünlerin depoda tutulduğuna ilişkin iddiasına ilişkin olarak da dosya kapsamından somut bir sonuca ulaşılamadığını, bu ürünlerin defolu olması sebebiyle tutulduğunun ve herhangi bir şekilde satışının yapılmadığının tespit edilmesi halinde ise marka hakkına tecavüzden söz edilemeyeceğini, Yukarıdaki açıklamalara göre marka hakkına tecavüz olduğunun kabul edilmesi halinde haksız rekabetin de bulunduğunu, aksi halde haksız rekabetin söz konusu olamayacağını, dava dosyası münderecatına göre inceleme dönemlerinde tarafların tutulması zorunlu ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunu, defterlerin sahipleri lehine takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere delil niteliğine haiz olduğunu, davacının verdiği sipariş üzerine, davalının dava konusu ürünü imal ederek davacıya faturalandırarak satışının yapıldığını, taraflar arasında cari hesaba ilişkin ihtilaf olmadığını, Değişik İş dosyası ile davalı adresinde (davalının defolu ürün olarak beyan ettiği ) 1.628 adet dava konusu ürün tespitinin yapıldığını, 1.628 adet ürünün tespitin yapıldığı 2021 yılına ilişkin satış fiyatı üzerinden satılabileceğinin . Sayın Mahkemece kabulü halinde davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının davalı birleşen dosya davacısı Bartka İnovasyon AŞ'nin 304.492,23-TL olabileceğini, davanın seyri açısından dava konusu ürünlerin dava dosyasında adı geçen yer olan Darıca Total Petrol Ofisi’ne teslim edilen peluş oyuncakların teslim esnasında düzenlenen teslim belgelerine (Fatura, irsaliye, teslim fişi vs.) bakılarak sonuca ulaşılabileceği yönünde görüşlerini sunmuşlardır.Asıl Davacının Talebi Yönünden;Davacı kullanımlarının, Davalıya Ait tescilli tasarım Kullanım Hakkına Tecavüz Oluşturup Oluşturmadığına İlişkin Menfi Tespit Talebinin Değerlendirilmesi6769 sayılı Kanunda tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller madde 81'de sayılmıştır:“(1) Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır:a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu haklarıc) Tasarım hakkını gasp etmek.(2) Başvuru, 65'inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecas ün varlığı kabul edilir.(3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz.(4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57'nci maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir.”Madde hükmüne göre; tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak; tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek veya tasarım hakkını gasp etmek tasarım hakkına tecavüz olarak nitelendirilmektedir.Somut olaya dönüldüğünde, ... nolu tasarımın ... A.Ş. adına 14.02.2018 tarihi itibariyle tescilli olduğu, 25.02.2023 tarihinde yenileme yapıldığı görülmüştür....ul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasındaki görseller incelendiğinde davalı tarafın ... başvuru no lu ... ibareli markasının davacı tarafından pelüş oyuncaklar üzerinde aynen kullanıldığı tespit edilmiştir.Bu hususta taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamakla birlikte davacı taraf, davalı ile arasındaki anlaşmaya istinaden 2015 yılından itibaren yaklaşık 5 yıldır davalının... tasarım tescil numaralı ve ... no'lu ... markalı (...) oyuncağın fason..imalatını yaptığını belirtmektedir. Taraflar arasında fason imalat yapılması konusunda da bir uyuşmazlık bulunmadığı görülmektedir. yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere; Davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili Oyuncak (...) ile ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu 23.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda mahallinde inceleme ile tespiti yapılan davacıya ait iş yerinde bulunan “...” etiketli Oyuncak ... tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları ve Birebir aynı tasarım algısı(iltibas) oluşturacağı anlaşılmakla davacı tarafın defolu ürün olduğu yönündeki savunmasını ispatlar nitelikte bir delil sunmadığı anlaşılmakla asıl dava yönünden davacı birleşen dosya davalısı tarafından açılan davalı-birleşen dosyalar davacısınıa ait tescilli tasarım kullanımlarına tecavüz oluşturmadığı yönündeki davanın reddine karar verilmiştir.Davalı-birleşen dosyalar davacısı yönünden açılan ... 3. Fikri Sınai ... Esas,... Karar sayılı ilamı ile ... 3. Fikri Sınai Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas,...Karar Sayılı ilamı ile dosyamız ile birleşen dosyalar açısından;Uyuşmazlık, davacı-birleşen dosyalar davalısının kullanımlarının, davalı-birleşen dosyalar davacısına ait tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve maddi manevi tazminat ile itibar tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Tasarım kavramı, insan zihninde biçimlendirme, kurma, tasavvur etme faaliyetleri ile, nesnel gerçekliğe estetik bir yapı kazandırmayı ifade eder. Tasarım hakkı ise, herkese karşı ileri sürülebilen, maddi olmayan bir mutlak haktır. SMK'nın 55/1 fıkrasına göre; “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.” Tasarım hukukunca korunan sadece dış görünüştür.6769 sayılı SMK'nun 81.maddesinde "Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır:a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.c) Tasarım hakkını gasp etmek.(2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.(3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz.(4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57 nci maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir." belirtilmiştir.6769 sayılı SMK'nun 149.maddesinde "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez.6769 sayılı SMK'nun 150.maddesinde "(1) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişiler, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlüdür.(2) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konu ürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir.(3) Hak sahibi, sınai mülkiyet hakkının ihlali iddiasına dayalı tazminat davası açmadan önce, delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğramış olduğu zarar miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılması ile ilgili belgelerin, tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulması konusunda karar verilmesini mahkemeden talep edebilir." belirtilmiştir.6769 sayılı SMK'nun 151.maddesinde "(1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar.(2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır: a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir. b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç. c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli. (3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur. (4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir. (5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır. (6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz" belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Asıl dosya davalısı birleşen dosyalar davacısı tarafından talep edilen ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyasındaki görseller üzerinden yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bilrlikte incelendiğinde, davalının ... başvuru nolu budizzz ibareli markasının davacı tarafından peluş oyuncaklar üzerinde aynen kullanıldığı görülmektedir. Davacı vekili taraflar arasında fason üretim sözleşmesi bulunduğunu, ürünlerin bu sözleşme kapsamında üretildiğini, davacı adresinde tespiti yapılan ürünlerin hukuki ilişki neticesinde fason üretimden kalan ikinci kalite defolu ... markalı ... olduğunu,izinsiz üretilmediğini, satışa sunulmadığını ileri sürdüğü görülmektedir. Taraflar arasında fason üretim anlaşmasının kabul edilmesine karşın yapılan üretimin verilen iznin genişletilmesi kapsamında olduğu davacının elindeki ürünlerin defolu olduğuna ilişkin bu hususun ispatına yönelik stok hareketlerinin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla, SMK mad.29/1ç Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek de marka hakkına tecavüz olarak kabul edilmiştir. söz konusu ürünlerin davacı ile davalı taraf arasında bulunan ticari ilişkiden kaynaklı olarak fason üretimden kalan ikinci kalite defolu ... markalı (...) ürünler olduğu tespit edilememiştir. Davalı-bir dosyalar davacısının tazminat talebinin örnek lisans sözleşmesi olmaması nedeniyle tespitin yapıldığı 2021 yılındaki fiyat üzerinden yapılan hesaplama ve bu hesaplama doğrultusunda davalı-birleşen dosyalar davacısının yapmış olduğu değer artırım bedeli dikkate alınarak maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davalı birleşen dosyalar davacısının tescilli tasarım hakkına yapılan tecavüzün niteliği, davacının manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp durumu, manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak, nesafet ve adalet ilkesine keza manevi tazminatın, maddi bir zenginleşme talebinden çok manevi tatmine yönelik bir talep olması, dolayısıyla somut olaya göre davacının, davalının tasarım hakkına tecavüz teşkil edecek şekilde izinsiz olarak kullandığı, dolayısıyla eyleminde kusurlu olduğu bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde 30.000-TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı; davalı bir dosya davacısının haklı menfaati bulunduğundan karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masraf davalıya ait olmak üzere bir kez ilanına; dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. İtibar tazminatı talebi yönünden ise şartlar oluşmaması nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-ASIL dava yönünden Davanın REDDİNE,Birleşen dava olan ... Esas... karar sayılı dosya yönünden Davanın Kısmen Kabul Kısmen REDDİ ile;1-) Davacı birleşen dosyalar davalısı ... Tic. Ltd. Şti.'nin eyleminin davalı birleşen dosyalar davacısı ... a.ş'ye ait... tasarım tescil numarası ile kayıtlı tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile önlenmesine, tecavüze konu ürünler ile ürünleri üretmeye yarayan makinelerin ve her türlü tanıtım materyallerinin toplatılmasına, hüküm kesinleştiğinde imhasına,,2-) Hüküm özetini karar kesinleştiğinde Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde masrafları davalıya ait olmak üzere bir kez ilanına,Birleşen dava olan ... Esas, ... karar sayılı dosya yönünden Davanın Kabulüne,1-) Manevi tazminat yönünden 30.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davacı-birleşen dosyalar davalısından tahsili ile davalı-birleşen dosyalar davacısına ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-) Maddi tazminat yönünden dava ve değer artırım dilekçesi dikkate alınarak 304.492,23-TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili ile davalı-birleşen dosyalar davacısına ödenmesine,3-) Davalı-birleşen dosyalar davacısının İtbar tazminatı talebinin REDDİNE4-) Davalı-birleşen dosyalar davacısının mülkiyet talebinin REDİNE1-a)Asıl dava yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732.0-TL karar harcından peşin yatırılan 59.30-TL' nin mahsubu ile kalan 672.70-TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,1-b)Asıl dava yönünden Davalı tarafından yapılan 9.125-TL bilirkişi ücreti ve 100-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,1-c)Asıl dava yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına hesap olunan 55.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,1-d)Asıl dava yönünden Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560-TL arabuluculuk sarf ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,1-e)Asıl dava yönünden davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,2-a)Birleşen dava olan ... Esas... karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 732,0-TL karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL'nin mahsubu ile kalan 552.10-TL bakiye karar harcının davacı birleşen dosyalar davalısı tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,2-b)Birleşen dava olan ...Esas ...karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet talepleri yönünden davalı birleşen dosyalar davacısı yararına hesap olunan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacı birleşen dosyalar davalısından alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,2-c-Davacılar tarafından yapılan
: 20.0-TL posta gideri ve ... 1. FSHHM' nin ... Değişik İş delil tespiti dosyasında yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 38,50 -TL posta gideri ve 157,0-TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 1.215,50-TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-a) Birleşen dava olan ... Esas ... karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 22.849,17-TL karar harcından peşin ve tamamlama olarak yatırılan 9.810,93-TL'nin mahsubu ile kalan 13.038,24-TL bakiye karar harcının davacı-birleşen dosyalar davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,3-bBirleşen dava olan ...Esas, ...karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı yönünden davalı-birleşen dosyalar davacısı yararına hesap olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davacı-birleşen dosyalar davalısından alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı-birleşen dosyalar davacısına verilmesine,3-c)Birleşen dava olan ...Esas, ... karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı-birleşen dosyalar davacısı yararına hesap olunan 55.000,00-TL vekalet ücretinin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davacı-birleşen dosyalar davalısından alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı-birleşen dosyalar davacısına verilmesine,4-d)Birleşen dava olan... Esas, ... karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen itibar tazminatı miktarı yönünden davacı-birleşen dosyalar davalısı yararına hesap olunan 10.000-TL vekalet ücretinin davalı-birleşen dosyalar davacısından alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı-birleşen dosyalar davalısına verilmesine,5-e)Birleşen dava olan ...Esas, ... karar sayılı dosya yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden davacı-birleşen dosyalar davalısı yararına hesap olunan 55.000-TL vekalet ücretinin davalı-birleşen dosyalar davacısından alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı-birleşen dosyalar davalısına verilmesine,6-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair Davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip¸Hakim¸