Yurt dışı çalışma kaynaklı işçi alacakları davasında temyiz kesinlik sınırı, belirsiz alacak niteliği ve güncel zamanaşımı süresinin hukuki değerlendirmesi.
Özet: Davacı işçinin kıdem, ihbar, ücret, prim, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacakları talepleriyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi 3 aylık hak düşürücü süre nedeniyle davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi ise, kıdem, ihbar, ücret ve prim alacaklarının belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğinden usulden reddine karar verirken, diğer alacaklar için uygulanan hak düşürücü sürenin ilgili yasa değişikliğiyle 3 aydan 1 yıla çıktığını ve davanın bu yeni süre içinde açıldığını belirterek ilk derece mahkemesinin hatalı değerlendirmesini düzeltmiştir.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., █████████ K.DAVA TARİHİ
: 21.08.2017İLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 6. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar 2.152,87 TL olup karar tarihi itibarıyla bölge adliye mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin 6100 sayılı Kanun'un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca reddine karar vermek gerekir.Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirketin ...'da bulunan şantiyelerinde puantör ve usul işlem operatörü olarak 24.05.2012-14.06.2017 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını, aylık ücretinin net 1.700,00 USD olduğunu, ancak çıplak ücreti düşük gösterilerek aradaki tutarın fazla çalışma ücreti olarak bordroya yansıtıldığını, ayda iki gün hafta tatili kullanmak suretiyle diğer günlerde, günde 12-13 saat mesai yaptığını, davalı işveren tarafından 02.03.2017-02.04.2017 tarihleri arasında ücretsiz izin kullanmak üzere Türkiye'ye gönderildiğini, ücretsiz izin sonrası beklemesini ve işe çağıracaklarını ifade ettiklerini, ancak Elazığ şantiyesine çağrılarak iş sözleşmesinin feshedildiğini hakkında fesih ihbarnamesi düzenlendiğini, ücretsiz izin sonrasına ait 4, 5 ve 6. ayların ücretinin ödenmediğini, iş sözleşmesi gereği her şantiyede yapılan işin bitimi sonunda, işin yapım süresine göre her üç ay için 1 maaş prim ödeneceği kararlaştırıldığı ve iki şantiyedeki işlerin bitimi sonrasında prim ödendiğini, ancak bitimi 3 yıl 6 ay süren iki şantiyedeki iş bitimi sebebiyle hak ettiği toplam 12 maaş tutarındaki primin ödenmediğini, dinî bayramların ilk iki günü hariç olmak üzere ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, prim, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Şirkette kaydının bulunmadığını, çalıştığı yurt dışı Şirketler ile çalıştığı sürelerin bildirilmesi gerektiğini, çalıştığı ülkenin koruyucu yasal hükümlerine göre çalıştığı, Mahkemenin yetkili bulunmadığını, müvekkili işçisi olarak çalışmadığını ve kendi hakkında bir kayda rastlanmadığını, bu sebeple müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, iddia edilen çalışma süresi ve ücret miktarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Federasyonu İş Kanunu'nun mahkemeye başvurma sürelerinin düzenlendiği 392. maddesinde sözü edilen sürelerin hak düşürücü süre niteliğinde olup resen dikkate alınması gerektiği, davanın Kanun'da belirtilen 3 aylık süreden sonra açıldığı ve sürenin kaçırılması hususunda geçerli bir neden bulunduğunun ispat edilmediği gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret ve prim alacakları bakımından; davacının çalışma süresini, kendisine en son ödenen aylık ücret ve prim miktarını belirleyebilecek durumda olduğundan bu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilemeyecekleri nazara alınarak, dava şartı yokluğundan bu alacaklara yönelik taleplerin usulden reddinin gerektiği, öte yandan ... Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesine göre bireysel iş uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma hakkına ilişkin olarak öngörülen 3 aylık zamanaşımı süresinin 03.07.2016 tarihli Kanun değişikliği ile 1 yıla çıkarıldığı, iş sözleşmesinin 04.03.2017 tarihinde feshedildiği, dava ise 21.08.2017 tarihinde açılmakla dava tarihi itibarıyla 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, hükme esas alınan 02.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda yer alan fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarıyla ilgili hesaplamalardan 21.08.2016 tarihinden önceki zamanaşımı kapsamında kalan alacaklar mahsup edildiğinde davacının hafta tatili alacağının bulunmadığı ancak 1.481,61 TL fazla çalışma, 671,26 TL ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının bulunduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;a. Uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasının gerektiğini, aksi hâlin kabulünde dahi zamanaşımı yönünden işçi lehine olan Türk mevzuatının dikkate alınması gerektiğini,b. Yargıtayın içtihat değişikliğinin hukuki güvenlik, hukuki öngörülebilirlik, hukuki belirlilik ve sürpriz karar yasağı ilkelerine aykırılık oluşturduğunu,c. Davaya konu tüm işçilik kalemlerinin belirsiz alacak davası olmayıp kısmi davaya konu edildiğini ileri sürmüştür.2. Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verildiğinden temyiz sebeplerine yer verilmemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, uygulanması gereken hukukun tespiti ile talep konusu alacakların belirsiz alacak davasına konu edilip edilemeyeceği ve zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarına ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;A. Davalı Temyizi YönündenDavalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,B. Davacı Temyizi YönündenTemyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davacı tarafa yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.