hizmet sözleşmesinden kaynaklanan köprü ve otoyol ihlalli geçiş ücreti ve para cezası alacağına ilişkin itirazın iptali davasında bilirkişi incelemesi.

Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan köprü ve otoyol ihlalli geçiş ücreti ve para cezası alacağına ilişkin itirazın iptali davasında bilirkişi incelemesi.

Özet: Davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait araçlarla gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle oluşan ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal para cezalarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali talepli davada, taraflar arasındaki borç uyuşmazlığı, davalının tüm geçişleri ödediği iddiası, idari para cezalarının yetkisi ve usulüne uygunluğu gibi savunmalar dikkate alınarak, bilirkişi raporu ve 6001 sayılı Kanun hükümleri ışığında ihlalli geçişlerin varlığı ve borcun miktarının tespitiyle davalının itirazının haklı olup olmadığı yargılamanın odağını oluşturmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ...plaka sayılı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 24. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, borçlu tarafça, "İcra takibinde borçlu olarak görünen Müvekkilimin, alacaklı görünen tarafa işbu icra takibinde gösterilen sebepten kaynaklanan bir borcu bulunmamaktadır." gerekçesi ile müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, tüm bu nedenlerle; davalının ... 24. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın asıl alacağa işleyecek Reeskont Avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve eklerde yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, huzurdaki davada yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu, dava konusu alacak zamanaşımına uğradığını, sundukları hesap hareketlerinden anlaşılacağı üzere ödenmediği iddia edilen tüm geçişlerin ödemesi yapılmış, ilgili hesaptan tüm ödemeler çekilmiş olduğunu, bu husus banka hesap hareketleri incelendeğinde tek tek anlaşılacağını, idari para cezası - idari yaptırım kararı verme yetkisi yalnızca kanunda açıkça gösterilen idair kurul, makam veya kamu görevlileri yetkili olduğunu, özel şirketlerin idari para cezası düzenleme yetkisi olmadığını, dava konu para cezalarına ilişkin müvekkil şirkete usulüne uygun hiçbir tebligat yapılmamış olduğunu, davanın öncelikle bu yönden reddi gerektiğini, davaya konu herhangi bir tutanak olmadığı gibi, tutanağın kanunda beliritlen şartları taşıması gerektiğini, kanunda belirtilen şartları taşıyan bir tutanak mevcut olmadığını, hiçbir şekilde müvekkilinin borcu olduğu anlamına gelmemek kaydı ile -takip öncesi işletilen temerrüd faizi haksı olduğunu, davacı aleyhine kötü niyet tazmnatına hükmedilmesi gerektiğini, icra takibinde talep edilen faiz oranı fahiş olduğunu ve faiz tarihi hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle; haksız ve mesnetsiz açılmış huzurdaki davanın reddine, reddedilen miktar üzerinden %40'tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın, davalıya ait... plaka sayılı araçların ihlalli geçiş yapıp yapmadığı; ihlalli geçiş varsa ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip kapsamında alacak miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davalı adına kayıtlı ait ... plakalı araçların davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan █████/2025- █████/2025 tarihlerinde ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, geçiş yapıldığı sırada davalının aracına ait hesapta geçiş ücretini karşılamaya yeterli bakiye bulunup bulunmadığı, ihlalli geçiş tarihinden sonra ödeme yapılmış ise davalının takibe konu olmayan muaccel borcunun bulunup bulunmadığı, varsa kısmi ödemenin önce muaccel olan borçtan mahsup edilmesi halinde dava ve takip konusu ihlalli geçişlerden dolayı davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarının ne kadar olduğu hususunda rapor alınması için dosyanın taşıma alanında uzman bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. Bu kapsamda taşıma uzmanı ...'den alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 8 adet geçiş yapan ... plaka sayılı araçlara ait birer adet geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davaya konu ...plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 05.02.2025 ile 29.03.2025 tarihleri arasında davalı ...ŞİRKETİ adına kayıtlı olduğu kanaatine varıldığı, ... plaka sayılı araç için bildirilen 8 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu kanaatine varıldığı, ... plaka sayılı araca ait adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutar: 10.235,00 TL İhlalli geçiş cezası (geçiş ücretinin 4 katı): 40.940,00 TL olmak üzere Genel Toplamın: 1.175,00 TL olarak hesap edildiği, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 51.175,00 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 50.050,00 TL olarak talep edilmesi nedeniyle davacı otoyol işletmecisinin davalı araç sahibinden 50.050,00 TL talep edebileceği tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, davalıya ait... plaka sayılı araçların 05.02.2025 ile 29.03.2025 tarihleri arasında davacının işletmesinde olan otoyolda ihlalli geçiş yaptığından bahisle davalı hakkında ... 24.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyası kapsamında 50.050,00 TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığı; davalının borca itiraz etmesi üzerin davacı tarafından iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (█████/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)düzenlemesi dikkate alındığında, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, davalıya ait ... plaka sayılı araçların 05.02.2025 ile 29.03.2025 tarihleri arasında geçiş anında geçiş ücretinin tamamını karşılayacak şekilde bakiye bulunmaması, müzekkere cevapları dikkate alındığında davalı tarafça dava dosyasına sunulan ... Bankası’na ait HGS dökümleri araçlara ait geçiş tarihlerinde ... Bankası’na ait HGS dökümlerinde aynı tutarlar tespit edilemediği anlaşılmıştır. Geçiş ücretlerini karşılayacak araç plakalarına tanımlı HGS ürününün olmasına rağmen ilgili geçişler anında araç plakasına tanımlı HGS ürününün geçiş ücretlerini karşılayacak uygun bakiyesi olmadığı ve geçiş sonrası +15 gün içinde HGS ürün hesap bakiyesinden tahsil edilemediği anlaşılmakla davalının araçlarının geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza takip kapsamında asıl alacak talep edilmesinde davacının haklı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle davalı vekilinin rapora itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İstanbul BAM 45. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamı dikkate alındığında "... ... tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 19. maddesi ile █████/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Takip kapsamında davacı tarafça yalnızca asıl alacak talep edildiği; bilirkişi raporunda da 10.235,00 TL + İhlalli geçiş cezası (geçiş ücretinin 4 katı): 40.940,00 TL olmak üzere toplam 51.175,00 TL talep edebileceği takip kapsamında 50.050,00 TL olarak talep edilmesi nedeniyle davanın kabulüne,Davalının ... 24.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına karar vermek gerekmiştir. Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE,

1-Davalının ... 24.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına,

2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.418,92 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile noksan 2.803,52 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan 6.622,50 TL yargılama gideri ile 615,40 TL peşin harç 615,40 TL başvurma harcı toplamı 7.853,30 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,

7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır