Danıştay 13. Daire, akaryakıt istasyonuna ulusal marker ve projesiz tank ihlalleri ile dağıtıcı dışından ikmal nedeniyle uygulanan idari para cezasının, savunma hakkını kısıtlayan usulsüz tebligat gerekçesiyle iptali kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bir akaryakıt istasyonuna, ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ikmali yapılması, proje dışında akaryakıt tankı düzeneği kurulması ve dağıtıcısı dışında yakıt temin edilmesi gibi tespitler nedeniyle uygulanan toplam 218.802,00-TL tutarındaki idari para cezasının iptaline ilişkin ilk derece mahkemesi kararı, davalı idarenin savunma istem yazısını davacı şirketin yetkili temsilcisine usulüne uygun tebliğ etmeyerek savunma hakkını kısıtladığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunması üzerine temyiz edilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No
:███████Karar No
:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... KurumuVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... Petrol ÜrünleriGıda Maddeleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda █████/2010 tarihinde gerçekleştirilen denetimde; yeterli şart ve seviyede ulusal marker ihtiva etmeyen ve teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ikmal edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 137.356,00-TL; proje dışında akaryakıt tankı düzeneği kurmak suretiyle piyasa faaliyetine konu edildiğinden bahisle Kanun'un 19. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası uyarınca 11.446,00-TL; dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal ettiğinden bahisle Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 70.000,00-TL olmak üzere toplamda 218.802,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararda; bayilik lisansı sahibi olan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonundan █████/2010 tarihinde yapılan denetim sonucu alınan akaryakıt numunelerinin, yapılan analizi sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı rapor ile, ulusal marker seviyesinin geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı olduğunun tespit edildiği; öte yandan, aynı tarihte yapılan denetimde davacı şirkete ait istasyonda bulunan yer altı tanklarına dağıtıcısı dışında ... plakalı tankerden akaryakıt ikmal edildiğinin ve projesine kayıtlı olmayan ve kaçak akaryakıt satılması istendiğinde devreye giren akaryakıt tankı düzeneği kurulduğunun saptandığı; savunma istem yazısının usule uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin █████/2013 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının kesinleşmesi akabinde söz konusu usuli eksikliğin giderilebilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacı şirketten yazılı savunma alınmasına karar verildiği; bu kararın davacı şirketin lisansında yazılı adrese tebligata çıkarıldığı; tebliğ mazbatasına göre davacı şirketin yetkilisi olduğu yazı ile belirtilen ... isimli şahsa imza karşılığında tebliğ edildiği; dava konusu işlemin tebliğ mazbatasında ise şirketin yetkilisinin çarşıya gittiği ve işçisi olan ...'ye tebliğ edildiği belirtilmek suretiyle tebliğin ...'ye imza karşılığında yapıldığı; dava dosyasında bulunan belgelere göre şirket yetkilisinin ... isimli şahıs olduğu, hem davacı şirkete hem de davacı şirket yetkilisine ait KEP hesabına ilişkin PTT internet ekran çıktılarının dava dilekçesi ekinde sunulduğu görüldüğünden, Mahkemelerinin █████/2022 tarihli ara kararı ile "davacı şirketin Kuruma bildirmiş olduğu elektronik tebligat adresinin (...) bulunup bulunmadığı, bakılmakta olan davaya konu kurul kararının ve savunma istem yazısının elektronik tebligat adresine mi yoksa Kuruma bildirilen adrese mi tebliğ edildiği, elektronik tebligat yapılmamasının gerekçesinin ne olduğu" sorulmuş olup, davalı idarece ara kararına cevaben sunulan █████/2022 kayıt tarihli yazı ile Kurum kayıtlarında yapılan incelemede davacı şirkete ait iletişim bilgilerinde kayıtlı bir elektronik adres bulunmadığından kurum kayıtlarında bulunan adresine tebligat yapıldığının bildirildiği görüldüğünden; bu durumda, her ne kadar davacı şirketin ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıt ikmal ettiği akredite laboratuvar analizi sonucu düzenlenen raporlarla saptanmış, projesine kayıtlı olmayan akaryakıt tankı düzeneği kurarak bunu piyasa faaliyetine konu ettiği ve dağıtıcısı dışında akaryakıt temin ettiği tespit edilmiş ise de; idari sürece ilişkin tebligatların ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığının incelenmesi ve mevzuata aykırı yapıldığı anlaşılabilen tebligatların mevzuata uygun yapılmasının sağlanması gerektiğinden, bu kapsamda Kurum kayıtlarının yanı sıra ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri nezdinde de gerekli araştırma ve incelemeleri yapabilecek kamu gücüne sahip olan davalı idarece, dava konusu Kurul kararı alınmadan önce usulüne uygun şekilde savunma istem yazısının davacı şirkete tebliğ edilmesi gerekmekteyken yukarıda belirtildiği şekilde tebligat işlemlerinin yapmamasının savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğu anlaşıldığından, savunma istem yazısının usule aykırı olarak tebliğ edilmesi nedeniyle, idari para cezası uygulanmasına ilişkin uyuşmazlık konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, davacının fiilinin hukuka aykırı olduğu ve dava konusu işlemin her yönüyle hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine,2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY
:Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda █████/2010 tarihinde yapılan denetim sonucunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile verilen idari para cezasının iptali için açılan davada savunma istem yazısının usule uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve kararın kesinleşmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile yeniden idari para cezası işlemi tesis edildiği, bu işlemin de iptali için iş bu davanın açıldığı; idare mahkemesince de yine savunma istem yazısının usule uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun “Usulüne Aykırı Tebliğin Hükmü” başlıklı 32. Maddesi; “ Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.” hükmünü içermektedir.Her ne kadar davacıya usulüne uygun olarak savunma istem yazısı tebliğ edilememiş ise de; █████/2012 tarih ve 3637-29 sayılı Kurul kararı ile verilen idari para cezasının davacıya tebliğ edildiği ve davacının işlemin iptali için dava açtığı, davada savunma istem yazısının usulüne uygun tebliğ edilemediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş olduğu hususları dikkate alındığında davacının savunma istem yazısından haberdar olduğu görülmektedir.Bu nedenle Tebligat Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca savunma istem yazısının iş bu davaya konu işlemden önce tebliğ edilmiş olduğunun kabulü gerekmektedir.Ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin 28/1/2020 tarihli ve █████████ Başvuru numaralı kararında da; "Başvurucu, ihracına ilişkin iddialarla ilgili olarak savunması alınmadan işlem yapılmasının Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.…Dava öncesi ya da sonrasındaki süreçte yaşanan birtakım ihlal ya da eksiklikler yargılamanın bir bütün olarak adilliğine zarar verebilecek nitelikte ise adil yargılanma hakkının sağladığı güvencelerin dava öncesi ya da sonrasındaki süreçler için de uygulanması gerekmektedir. Bu gereklilik adil yargılanma hakkının tam anlamıyla gerçekleştirilebilmesi amacından kaynaklanmaktadır. …Somut olayda başvurucu, ayırma işleminin iptali istemiyle tarafsız ve bağımsız yargılama yapan AYİM nezdinde dava açarak anılan işleme yönelik bilgi ve kanıtlar ile iddia ve savunmalarını yargı mercilerine sunma fırsatı elde etmiştir. Yargılama bir bütün olarak değerlendirildiğinde işlemin tesisi aşamasında savunma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların yargılamanın adil bir şekilde yürütülmesini engelleyecek bir duruma yol açacak nitelikte olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla başvurucunun iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmaktadır.” denilmektedir.Davaya konu olay, açıklanan Anayasa Mahkemesi kararı çerçevesinde değerlendirildiğinde; davacının idari para cezası işlemine ilişkin olarak savunma istem yazısı dahil bütün hususlardan ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali için Danıştay 13. Dairesi █████████ Esas sayısı ile açılan dava sürecinde haberdar olduğu ve tüm savunmaların da ileri sürme imkanına da sahip olduğu anlaşıldığından adil yargılanma hakkına da halel gelmediği değerlendirilmektedir.Açıklanan nedenlerle, Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.