gümrükte beyan edilen eşya kıymetinin gözetimle yükseltilmesiyle doğan fazla verginin iadesi davasında danıştay, itirazı reddederek alt mahkeme kararını onadı.

Gümrükte beyan edilen eşya kıymetinin gözetimle yükseltilmesiyle doğan fazla verginin iadesi davasında Danıştay, itirazı reddederek alt mahkeme kararını onadı.

Özet: Davacı ithalatçı, 14 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesindeki eşya kıymetinin gözetim kıymetine yükseltilmesiyle fazladan ödediği gümrük vergileri ve katma değer vergilerinin yasal faiziyle iadesi için dava açmış, ilk derece mahkemesi ve bölge idare mahkemesi bu fazla ödemelerin iadesi yönünde karar vermiş; davalı idarenin, davacının kendi iradesiyle yaptığı beyanın bağlayıcı olduğu gerekçesiyle yaptığı temyiz başvurusu ise, alt mahkeme kararlarının hukuka uygun bulunması nedeniyle oyçokluğuyla reddedilerek onanmıştır.

Danıştay 7. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

YEDİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Bakanlığı adına

... Gümrük Müdürlüğü

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacı adına 2020 yılında tescilli (14) adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın kıymetinin, gözetim kıymete yükseltilmesi suretiyle yurt dışı gidere eklenerek beyanından sonra süresinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 211. maddesine göre iade talebinin reddine dair karara vaki itirazın reddine dair işlemin iptaliyle fazladan ödenen vergilerin başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin davacı adına tescilli ilk 13 beyannameye ilişkin kısmı bakımından; her ne kadar beyannamelerin tescil tarihleri "karpuz" cinsi eşyaya ilişkin olarak gözetim uygulamasının getirildiği, 2020/8 sayılı Tebliğin yürürlük tarihinden önceki tarihler olduğu ve iade istemine konu gümrük ve katma değer vergilerinin davacının beyanına göre tahsil edildiği görülmekte ise de; eşyaya ilişkin fatura kıymeti ile yurt dışı gider altında beyan olunan kıymet arasındaki farkın çok fazla olduğu, vergi tahakkuk ve tahsilinde fatura bedelinin gerçeği yansıtmadığı yönünde herhangi bir veri, emsal referans veya tespitin bulunmadığı, dolayısıyla beyan ile fatura arasındaki yüksek orandaki farkın serbest iradeyle beyan edildiğinin kabulünün bu yönüyle hayatın olağan akışına ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağı, bu bakımdan; davacıdan tahsil edilen vergilerin, eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının iade edilmemesinde bu beyannameler yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı; ... sayılı beyannameden kaynaklanan kısmı bakımından ise; davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre herhangi bir noksanlık tespit edilmiş olmadığı gibi, bu konuda herhangi bir ihtilafın da söz konusu olmadığı; sadece, söz konusu eşyanın beyan edilen kıymetinin, Gözetim Tebliğinde öngörülen birim kıymetin altında olması sebebiyle gözetim belgesi ibrazı zorunluluğu getirildiği, Tebliğde belirtilen kıymetin, eşyanın,4458 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemlerinin yanlış uygulanması suretiyle davacıdan fazladan tahsil edilen vergilerin davacıya iadesi gerektiğinden, bu beyannameden kaynaklanan kısmında da hukuka uyarlık görülmediği; fazla ödenen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faiziyle iadesinin icap ettiği gerekçesiyle, işlemin iptaline ve fazladan ödenen vergilerin, başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davacı kendi iradesiyle yurt dışı gider beyanında bulunduğundan ve beyan bağlayıcı olduğundan, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin reddine,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.

Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesinde belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.

Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve █████/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faiz anlaşılması gerektiğinden, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu itibarla, temyize konu kararın tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.