Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, sigorta şirketinin trafik kazası sonrası ödediği hasarın rücuen tazmini talepli itirazın iptali davasında verdiği görevsizlik kararı.
Özet: Bir sigorta şirketinin, sigortaladığı araca çarparak zarar verenlerin %100 kusurlu oldukları iddiasıyla, kasko poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelini rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan davada, davalıların kaza oluş şekli ve kusur oranına ilişkin detaylı inceleme gerektiren itirazları üzerine, mahkeme kendisini görevsiz bularak davanın esastan incelenmesine geçilmemiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2026/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALILAR
:1-2-VEKİLİ
: Av.DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde ;Dava dışı ... Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'ne ait ... plakalı araç, müvekkili şirket tarafından ... numaralı 21.04.2023 - 28.04.2024 başlangıç ve bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını,█████/2023 günü saat ... sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı minübüsü ile bölünmüş yolda ... istikametine seyir halindeyken kendisiyle aynı istikamette seyir halinde olan ...'ın kullandığ ... plakalı otobüs ... plakalı araca arka kısmından çarptığını bu çarpışma sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza mahalline intikal eden kolluk kuvvetleri tarafından meydana gelen trafik kazasının gerçekleşme ve kusur durumlarına ilişkin tanzim edilen tutanağında davalı Yaşar Satıraş'ın 2918 sayılı KTK madde 84/1-d arkadan çarpma kuralına aykırı hareket etmesi nedeniyle %100 kusurlu olduğu, tespit edilmiş olduğunu, meydana gelen trafik kazası sonrasında dava dışı sigortalı müvekkil sigorta şirketine aralarındaki poliçe kapsamında hasarın tazmini maksadıyla başvurduğunu, müvekkili sigortacı şirket tarafından, 5684 sayılı Kanun’un 22. maddesi uyarınca bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespiti için yaptırılan ekspertiz incelemelerinin gerçekleştiği . Ekspertiz incelemesi sonucunda sigortalı araçta 250.000,00 TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, Hasar onarım bedeli ekspertiz raporuna istinaden müvekkil sigorta şirketi tarafından ödendiğini. kazanın gerçekleşmesinde, davalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın ve araç işleteni (ticari otobüs) ...'ın %100 kusur nispetinde ... plakalı araç üzerinde meydana gelen hasarın giderilmesinden sorumluluğunun bulunduğunu, İşbu ödemenin rücuen tazmini amacıyla ... 37. İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine yetki yönünden itiraz edildiğini, Yetki itirazı akabinde dosya yetkili icra müdürlüğü olan ... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine itiraz edildiğini. İtiraz akabinde, Arabuluculuk Bürosu kapsamında davalı taraf ile gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama ile sonuçlandığını, Haksız ve kötü niyetli bir şekilde likit bir alacağı karşı yapılan itiraz sonucu %20den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla, dava dilekçelerinin ekinde sunulan delillerinin gerekli yakın ispat unsurunu karşılaması sebebiyle, muaccel olmuş olan alacağın teminat altına alınması için, davalının mal varlığı üzerinde alacak miktarını karşılayacak ölçüde ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.Davalı vekili dava dilekçesinde ; Davacı tarafın kusuru nedeniyle █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı taraf ödemenin rücuen tazmini amacıyla ... 37. İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası ile davalı müvekkiline ödeme emri gönderildiğini. Gönderilen ödeme emrine karşı ... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. sayılı dosyası üzerinden itiraz ettiklerini, Davacı yan, ödeme emrine itirazın iptali talepli işbu davayı ikame etmiş olduğunu öncelikle açılan bu davayı ve dava dilekçesini kabul etmediklerini beyanla, Davacı taraf; dava dilekçesinde, kazanın gerçekleşmesinde davalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın ve araç işleteni ...'ın %100 kusur nispetinde ... plakalı araç üzerinde meydana gelen hasarın giderilmesinden sorumluluğu bulunduğunu iddia ettiğini beyanla . kazanın oluş şekli davacı tarafından eksik ve tek taraflı yansıtıldığını, kaza mahalli, yol durumu, trafik yoğunluğu, karşı aracın ani manevrası, fren mesafesi ve hız gibi unsurların değerlendirilmesi gerektiğini. Araca salt “arkadan çarpma” olgusu her durumda %100 kusur doğurmadığını, Meydana gelen kazada müvekkilin hiçbir şekilde kusuru bulunmadığını, davacı, müvekkilin kusurlu olduğunu ileri sürdüğünü bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan Trafik Kazası Tespit Tutanağına dayanılarak bu değerlendirme yapıldığını yapılmış herhangi bir keşif incelemesi olmadığını, ... Adli Tıp Şube Müdürlüğü Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespitine ilişkin olarak rapor alınmadan araç sürücüsünün kusurlu olduğunun kabul edilmesi mümkün olmadığını, ve bilirkişi raporu alınarak kusur oranlarının belirlenmesini talep etmiştir. Dosyaya sunulan ekspertiz raporu tamamen davacı sigorta şirketi tarafından düzenletildiğini objektif olmadığını Raporun taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını,. Mahkemenizce bağımsız, tarafsız ve uzman bilirkişiden yeniden rapor alınmasını talep etmiş, Davacı taraf 250.000,00 TL hasar bedeli ödendiğini ileri sürmektedir. Ancak sunulan ekspertiz raporunda aracın piyasa değeri 1.600.000,00 TL olarak gösterilmiş, bu bedel ve parçalar üzerindeki hesaplamalar fahiş nitelikte olduğunu, Onarımın gerçek maliyeti daha düşük olmasına rağmen yüksek bedel belirlenerek müvekkiller haksız şekilde sorumlu tutulduğunu, Buna göre halefiyet hükümlerine dayalı rücu hakkı doğabilmesi için ödeme yapılan zararın hukuken ve fiilen müvekkillere yüklenebilir olması gerektiğini. Oysa yukarıda açıkladığımız üzere kusur dağılımı tartışmalıdır, zarar miktarı fahiştir ve poliçe hükümlerindeki muafiyetlerin dikkate alınmadığını. Bu nedenle davacının rücu hakkı doğmadığını, Davacı tarafın kötü niyet iddiasıyla %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı talep ettiğini, Oysa müvekkillerinin meydana gelen kazada kusuru bulunmadığından yapılan itiraz haklı olduğunu ve bu nedenle davacının tazminat talebinin reddi gerektiğini,Müvekkillerin meydana gelen kazada bir etkisi ve katkısının olmadığından vaki olan kaza bahane edilerek maddi menfaatler temin edilmek amacıyla işbu haksız davanın açıldığını belirterek haksız olarak açılan bu davanın reddini talep etmiştir.... Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabı, ... Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı yazı cevabı, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği yazı cevabı ... Başkanlığı ... Defterdarlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabının, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün, ... Şoförler ve Otomobilciler Odası yazı cevabının, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği yazı cevabının dosya arasına alındığı görüldü.Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe
:Dava kasko sigortacısının rücuen tazminat talepli başlattığı icra takibine itirazın iptali talepli davadır.Davacının iddiasının, dava dışı kasko poliçesi ile sigortalısı olan şirketin ... plakalı aracına █████/2023 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki davalı ...'ın işletmecisi olduğu ... plakalı araçla arakadan çarpması neticesinde taraflarınca karşılanan hasar onarım bedelinin kazaya kusuruyla sebebiyet veren davalılardan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talep ettiği görülmekle, davalı ...'ın iddialara cevaplarının, davacının iddialarını inkar etmekle birlikte, kazaya kusurlarıyla sebebiyet vermediklerinden bahisle davanın reddini talep ettiği anlaşılmış olup, davalı ...'ın ise süresinde cevap dilekçesi vermeyerek iddiaları inkar ettiği görüldü.Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarının, davacının kasko poliçesi ile teminat altına aldığı ... plakalı araçta █████/2023 tarihinde meydana gelen ödediği hasar onarım bedelinden davalıların kusurları oranında sorumlu olup olmadığından bahisle ... İcra Dairesi'nin 2024/... sayılı takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatları hususlarında olduğu görüldü.Bilindiği üzere HMK m.114/1-c hükmünce mahkemenin görevli olması dava şartı olup, HMK m.115/1 gereği mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında araştırmalıdır.Davacının dava dışı kasko sigortacısının zararını poliçe hükümleri gereğince ödemekle TTK m. 1472'de düzenlenen halefiyet kuralı gereği hukuken sigortacısının yerine geçecektir. Bu bakımdan dava dışı sigortalının ticaret unvanı gereği limited şirket olmakla tüzel kişi tacir olduğu görülmüştür. Davalılar bakımından mahkememizce yapılan tâcir araştırması neticesinde ise ticaret sicilde kayıtlı olmamakla beraber davalı Yaşar Salın'ın potansiyel mükellef olduğu davalı ...'ın ise servis şoförü işletmecisi olarak esnaf siciline kayıtlı olduğu görülmüştür.Her ne kadar davacının halefi olduğu sigortalı tacir ise de, davalı sürücü potansiyel mükellef olup ticaret sicilde kayıtlı olmadığı, davalı ise esnaf olup servis işletmeciliği yapsa da basit usul mükellef olduğu faaliyetinin esnaf işletmesine ilişkin VUK md. 177'de belirtilen hadleri aşmadığı bu bakımdan fiilen bu işle iştigal edenlerin tacir sıfatı bakımından ... Bam. 6HD 2021/ Esas 2021/ Karar sayılı ilamında da belirtildiği haliyle tacir sayılmadığı anlaşılmıştır. Eldeki dava; Türk Ticaret Kanunu'nda belirtilen mutlak ticari dava niteliğinde de değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.Mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;1-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-c maddesi gereğince, davanın görevli mahkemede açılmadığı ve mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,2-... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,3-HMK m.20 gereğince; taraflardan birinin, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde; dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır