Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, alacaklı tarafından İİK 177 uyarınca açılan iflas davasında, borçlu şirketin borca batık olduğu iddiaları ve bu iddialara ilişkin bilirkişi incelemesi bulguları tartışılıyor.
Özet: Bir alacaklının, mahkeme kararıyla sabitlenmiş alacağını tahsil edememesi ve borçlunun ticari faaliyetlerini durdurarak borca batık duruma geldiği iddiasıyla doğrudan iflasını talep ettiği davada; borçlu, alacaklıya daha önce kısmi ödeme yaptığını, borcunun taşınmaz ipoteğiyle teminat altında olduğunu ve aktif malvarlığının borçlarını fazlasıyla karşıladığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Ancak dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, doğrudan iflas koşulları için yeterli delil bulunamadığı ve borçlu şirket defterleri üzerinde mali inceleme yapılamadığı tespit edilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: █████████DAVA
: İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177))DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İflas (Doğrudan Alacaklı Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 177)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket .... Tekstil İthalat İhracat Anonim Şirketi, uzun yıllardır triko giyim üretim sektöründe olup iflası istenen firma ile arasındaki ticari ilişki gereği alacaklı konumunda olduğunu, müvekkil şirketin, esas alacağı olan 2.756.134,63 abd doları, İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... Karar █████/2023 tarihli kararı ile sabit olduğunu, anılan dosya kapsamında taraflar arasında yapılan █████/2019 tarihli mutabakat ve █████/2022 tarihli protokole göre davalının müvekkil şirkete 2.756.134,63 ABD Doları ( faiz ve feriler hariç) borcu olduğu ilama bağlanmış durumda olduğunu, ...'nin borçlu aleyhinde başlatmış olduğu İstanbul .... İcra Dairesi ... E. Dosyasından fiili hacze çıkmış olduğunu Bakırköy .... İcra Dairesi ... Tlmt dosyası ile şirkete ait tüm iplik makineleri █████/2024 tarihinde muhafaza altına alıdığını olduğunu şirket tüm faaliyetlerini tamamen durdurduğunu ve borçlarını ödeyebilme imkanını tamamen ortadan kalktığını ş ve fiilen zaten müflis durumuna geldiğini, yine taşınmazlar üzerinde hacizlerden anlaşıldığı üzere Yeditepe Vergi Dairesi, Halkalı Vergi Dairesi ve Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezi'nin yüklü miktarda kamu alacağı bulunduğunu, borçlu yan yukarıda zikredilmiş olan tarafımızca açılmış olan Bakırköy .... İcra ...E. Ve Bakırköy .... İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyalarını sekteye uğratmak için ve malları kaçırmaya çalışmaya devam ettiğini, Bakırköy .... İcra ... E. Sayılı dosyasının iptali için Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası için takibin iptali talepli dava ikame ettiğini, işbu dosyada Yargıtay incelemesi beklendiğini, Bu durumda davalı şirket borçlarının mevcut ve alacaklardan fazla olduğunun herhangi bir alacaklı (işbu davada müvekkil şirket) tarafından ortaya konulması ve durumun sayın mahkemece sabit görülmesi halinde doğrudan doğruya iflas kararı verilmesi gerektiğini, davalının gayri faal olması nedeniyle müvekkil şirketin alacağını alamadığını ve davalı şirketin borca batık olduğu, mallarını kaçırma ihtimali nedeniyle alacağının tahsilinin tehlikeye girmesi göz önüne alındığında davalı şirketin taşınır, taşınmaz malları ve bankalar veya devlet kurumları nezdinde muhtemel alacakları üzerinde lehimize muhafaza tedbirlerine teminat aranmaksızın hükmedilmesini talep ettiğini, İşbu nedenle şirket adına kayıtlı İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parsel nolu, 20.740,79 m² yüz ölçümlü, Belediye Hizmet Alanı vasıflı taşınmaz ve İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, 7 parsel nolu, 3.152,55 m² yüz ölçümlü, Arsa vasıflı taşınmazın üzerinde tasarrufundan men şeklinde tedbir kararı verilerek Bahçelievler Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasını talep ettiğini, borçlu şirkete ait olan ve işletmenin esas konusunu oluşturan 108 adet ... Marka ... model makinaların tasarruftan menine karar verilmesini bu hususta ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiğini,Ek olarak, davalının mal varlığını kaçırma ihtimaline binaen iflas idaresine resen yazılarak, mal varlıkları hakkında defter tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça da belirtildiği üzere taraflar arasında tek bir ticari ilişkiden doğan borç ilişkisi mevcut olduğunu, işbu borca teminat olarak müvekkile ait taşınmaz üzerinde 03.08.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı 8.379.280,00 TL. bedelli ipotek tesis edildiğini, davacı tarafça takipler başlatıldığını, itiraz edildiğini, davacı tarafça Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyasından yapılan icra takibi sonucu haciz baskısı ile (her ne kadar takip iptal edilmiş olsa da) davacı tarafa 3.100.000,00 TL ödeme yapıldığını, tüm alacaklıların alacakları garanti altındayken, muhtemel satış işleminin mal kaçırmak gibi bir sonuç doğurması mümkün olmadığını, müvekkilinin halen yaklaşık 346.000.000,00 TL değerinde aktif (mal varlığı) bulunmakta, toplam 141.466.493,00 TL borcu bulunduğunu, dolayısı ile müvekkil şirket kanunun düzenlendiği şekli ile borca batık olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştr.█████/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Davalı şirketin İİK m. 177 b.l'de sayılan işlem veya fiilleri gerçekleştirdiğine ilişkin herhangi bir delile rastlanılamadığı, dolayısıyla, İİK m. 177 b. 1'de düzenlenen doğrudan iflâs sebebinin gerçekleşmediği, Davalı şirkete karşı birçok icra tâkibi başlatıldığı tespit olunmakla birlikte, davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı için, İİK m. 177 b.2'de düzenlenen sebep bakımından somut bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı, Davacı şirket tarafından davalı şirkete başlatılan tâkiplerin “eda hükmü içeren bir ilâma” dayandıklarının tespit edilemediği, bu nedenle, İİK m. 177 b.4'deki doğrudan iflâs sebebinin gerçekleşmediği, Davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı için, İİK m. 179'da düzenlenen iflâs sebebi(borca batıklık) bakımından herhangi bir tespit yapılamadığı" görüş ve kanaatlerini mahkememize bildirmişlerdir.█████/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "Davalı şirketin İİK m. 177 b.l'de sayılan işlem veya fiilleri gerçekleştirdiğine ilişkin herhangi bir delile rastlanılamadığı, dolayısıyla, İİK m. 177 b. 1'de düzenlenen doğrudan iflâs sebebinin gerçekleşmediği, Davalı şirkete karşı birçok icra tâkibi başlatıldığı tespit olunmakla birlikte, davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı için, İİK m. 177 b.2'de düzenlenen sebep bakımından somut bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı, İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin söz konusu kararı bir tespit hükmü niteliğinde olduğu için, iş bu kararın ilâmlı icra yoluyla tâkibe konu edilmesi ve bunun sonucunda da İİK m. 177 b.4 çerçevesinde iflâs sebebi teşkil etmesi mümkün olamayacağı, UYAP Bilirkişi Portalı üzerinden yapılan incelemede İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi E. ... sayılı dosyasının içeriğinin tespit edilemediği, bu nedenle de inceleme konusu yapılamadığı, Davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde, Mahkemeye sunulan Kök raporda da belirtildiği üzere herhangi bir inceleme yapılamadığı için, İİK m. 179'da düzenlenen iflâs sebebi(borca batıklık) bakımından herhangi bir tespit yapılamadığı" görüş ve kanaatlerini mahkememize bildirmişlerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:Dava ; İİK m. 177-179 uyarınca iflas istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; İİK.nun 177 ve devamı maddelerine dayalı davalının doğrudan iflas koşullarının oluşup oluşmadığından kaynaklandığı tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: Dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ile tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket yetkilileri tarafından ibraz edilen 2022- 2023 yılları ticari defterlerinin elektronik defter olarak tutulduğu, TTK ve VUK hükümlerine göre zorunlu olan Açılış Tasdikleri yerine geçen Ocak ayı ve kapanış tasdikleri yerine geçen Aralık ayı elektronik defter beratları ile ara dönem elektronik defter beratlarının süresi içinde ve usulüne yapılmış olduğu, ayrıca basılı olarak tutulan Envanter Defteri'nin de açılış tasdiklerinin süresi içinde ve usulüne göre yapılmış olunduğunun tespit edildiği, İncelenen Davacı şirketi ticari defter bilgilerine göre, davalı şirket ile aralarında 2022 yılından önce devam eden bir ticari ilişki mevcut olduğu, cari hesap kayıtlarında peşin ödeme yapılarak sipariş avansı mahiyetinde çalışma yapıldığı, taraflar arasında devam eden 159.01.01.381, 159.01.01.385, 159.01.04.002, 159.01.04.004. ve 159.01.04.005 Verilen Avanslar ... Tekstil hesaplarında ve 136.90.10.001 Diğer Çeşitli Alacaklar- ... Tekstil hesabında takip edildiğinin, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre; 31.12.2022 tarihi itibari ile davalı ... Triko Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden 2.756.134,63 USD tutarında alacaklı olduğu ve yabancı para cinsinden takip edilen alacak tutarının Türk Lirası karşılığının 12.569.842,61 TL olarak kayıtlarda mevcut olduğunun tespit edildiği, alınan çeklerin tahsil tarihlerindeki kur değerlerinden cari hesaptan mahsup edilmesi sureti ile yapılan cari hesap kayıtlarına göre 31.12.2023 tarihinde cari hesap alacağı USD bakiye olarak 2.605.336,14 USD tutara ve TL karşılığı 9.469.842,61 TL tutara düşmüş olduğu, iş bu dava tarihi olan 09.02.2024 tarihi itibari ile de davacı şirketin davalı şirketten alacağının kur değerlemesi yapılmamış hali ile defter kayıtlarında takip edildiği ve 2.605.336,14 USD karşılığı 9.469.842,61 TL olarak mevcut olduğu tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından müvekkilin ticari defterlerinin ibraz edilemeyeceği bildirilmiş olduğundan bilirkişi tarafından davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamamıştır. Dosyada mevcut bilgilere göre davalı şirketin Bahçelievler Belediye Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne olan borçları toplamının aşağıda tablo halinde gösterildiği üzere toplam 14.535.649,08 TL olduğunun tespit edilmiştir.Türk Hukuku'nda iflâs; tâkipli iflâs ve tâkipsiz (doğrudan) iflâs olmak üzere ikiye ayrılabilecektir. İflâs sebepleri de tâkipli iflâs ve doğrudan iflâsa göre farklılık arz etmektedir. İİK m. 177 b.4 çerçevesinde borçlunun doğrudan iflâsının istenebilmesi için, öncelikle borçluya icra emri tebliğ edilmiş olması zorunlu olup "; icra emrinin tebliğ edilmemesi durumunda borçlunun iflâsına karar verilemeyecektir. Ayrıca İİK m. 177 b.4 bakımından “icra emrinin tebliği” yeterli olup, borçluya ayrıca “iflâs ödeme emri” gönderilmesine gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte ilâmlı icra yoluyla tâkibin iptal edilmesi durumunda, borçlunun da iflâsına karar verilemeyecektir. İİK m. 177 b.4 uyarınca borçlunun doğrudan iflâsının talep edilebilmesi için, hükmün kesinleşmiş olmasına gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte hükme karşı kanun yollarına başvurulmuş olup da İİK m. 36'ya göre icranın geri bırakılmasına karar verilmişse, iflâs davasına bakan asliye ticaret mahkemesi, bu hususu bekletici mesele yapabilecektir. İİK m. 177 b. 4'de “ilâma bağlı alacak”tan söz edilmektedir. Kanunda yer alan bu ibare karşısında, Yargıtay, “alacağın ilâm nitel de belgeye dayanması” durumunda, borçlunun doğrudan iflâsının talep edilemeyeceği görüşündedir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, davacı tarafından davalı şirkete karşı, Bakırköy .... İcra Dairesi'nin E. ... sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip ile Bakırköy .... İcra Dairesi'nin E. ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığını belirtmiştir. Dava dosyasına sunulan belgeler çerçevesinde, davacı ... Tekstil İthalat İhracat A.Ş. Tarafından davalı ... Triko Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ya karşı, Bakırköy .... İcra Dairesi'nin E. ... sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile tâkip başlatıldığı, bu tâkip çerçevesinde borçlu şirkete ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile tâkipte icra emri (örnek no: 6) tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Yine dava dosyasına sunulan belgelerden, davacı ... Tekstil İthalat İhracat A.Ş. tarafından davalı şirkete karşı, 09.07.2019 tarihli 2.756.134,63 USD tutarındaki cari hesap alacağı (borçlu firma yetkililerince, davacı firmaya olan borcunun 2.756.134,63 USD olduğuna ilişkin imza edilmiş mutabakat mektubu" dayanak gösterilerek, Bakırköy .... İcra Dairesi'nin E. ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda da açıklandığı üzere İİK m. 177 b.4 bağlamında doğrudan iflâs talebinde bulunulabilmesi için; alacaklının mahkemede bir alacak davası açması, mahkemeden lehine hüküm elde etmesi, bu hükmü icraya koyması, borçluya icra emri tebliğ edilmiş olması ve icra emrine rağmen borçlunun borcunu ödememesi gerekmektedir. Bununla birlikte somut olayda davacı şirket tarafından davalı şirkete başlatılan tâkiplerin “eda hükmü içeren bir ilâma” dayandıkları tespit edilememiştir. Tüm bu nedenlerle somut olayda İİK m. 177 b.4'deki doğrudan iflâs sebebinin somut olayda gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır.İİK m. 179'da kanun koyucu, yalnızca sermaye şirketleri ve kooperatifler için özel bir iflâs sebebini kabul etmiştir. Buna göre, bir sermaye şirketi veya kooperatif, aktiflerinin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batık olması durumunda, şirket alacaklılarından biri, şirketin doğrudan iflâsını talep edebilecektir. İİK m. 179'ya dayanan doğrudan iflâs talebi üzerine, doğrudan iflâs talebinde bulunan kişinin şirket alacaklısı olduğu ve şirketin de borca batık durumda bulunduğu tespit edilirse, şirketin doğrudan iflâsına karar verilebilecektir. Şirketin borca batık olup olmadığı belirlenirken, şirket aktiflerinin kaydi değerleri değil, gerçek rayiç değerleri esas alınmalıdır. Bu hususlarda da belirtildiği üzere, davalı vekili tarafından müvekkilin ticari defterlerinin ibraz edilemeyeceği bildirilmiş olduğundan bilirkişi heyeti tarafından davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamamıştır. Bu nedenlerle İİK m. 179'da düzenlenen iflâs sebebi bakımından tespit gerçekleştirilememiştir. Somut olayda İİK m. 177 b. 1'de düzenlenen doğrudan iflas sebebinin gerçekleşmediği, davalı şirkete karşı birçok icra tâkibi başlatıldığı tespit olunmakla birlikte, davalı şirketin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı için, İİK m. 177 b.2'de düzenlenen sebep bakımından somut bir sonuca varılmasının mümkün olmadığı gibi Davacı şirket tarafından davalı şirkete başlatılan tâkiplerin “eda hükmü içeren bir ilâma” dayandıklarının tespit edilemediği, bu nedenle, İİK m. 177 b.4'deki doğrudan iflâs sebebinin gerçekleşmediği, İİK m. 179'da düzenlenen iflâs sebebi(borca batıklık) bakımından herhangi bir tespit yapılamadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile eksik 187,8-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansı ile iflas avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,6-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır