Danıştay Kurulunun, danışmanlık hizmet alımı yönetmeliği maddelerinin iptali istemli davanın süre aşımı nedeniyle reddi kararına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı şirketin 2009 yılında yayımlanan danışmanlık hizmet alımı ihaleleri uygulama yönetmeliği ile ekindeki tip idari şartnamenin belirli maddelerinin iptali talebiyle açtığı davanın alt mahkeme tarafından süre aşımı ve talep yetersizliği nedeniyle reddedilmesine ilişkin temyiz sürecini ele almaktadır; alt mahkeme, düzenleyici işlemlerin iptali davaları için genel dava açma süresinin yayımlandığı tarihten itibaren başladığını, sürenin geçmesinden sonra ancak yeni bir uygulama işlemiyle dava açılabileceğini, ancak davacının bu yeni uygulama işlemlerini ve iptalini istediği yönetmelik maddelerini açıkça ilişkilendiremediğini, ilk dilekçesinde tüm yönetmeliğin iptalini isterken, sonraki dilekçede belirli maddeleri belirtse de, dava konusu yönetmeliğin ve eklerinin hangi uygulama işlemiyle ne şekilde bağlantılı olarak iptalinin istendiğini yeterince ortaya koymadığını tespit etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret Sanayi Ltd. Şti.VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... KurumuVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: Danıştay Onüçüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: █████/2009 tarih ve 27159 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 38., 39., 54., 62. ve 66. maddeleri ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Tip İdari Şartname'nin 31. ve 34. maddelerinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti
: Danıştay Onüçüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla;Davacı şirket tarafından, Dairelerinin █████/2024 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı dilekçenin reddi yolundaki kararının tarafına █████/2024 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine █████/2024 tarihli yenilenen dava dilekçesiyle Yönetmeliğin 38., 39., 54., 62. ve 66. maddeleri ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Tip İdari Şartname'nin 31. ve 34. maddelerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda altmış gün olduğu; dördüncü fıkrasında, ilânı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilân tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı bulunup bulunmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendine aykırılık görülmesi hâlinde davanın reddine karar verileceği kuralının yer aldığı;Aktarılan mevzuat kuralları değerlendirildiğinde, düzenleyici işlemin ilânından sonra dava açma süresi içerisinde bu işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği gibi, dava açma süresinin geçmiş olması hâlinde, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin yeni bir işlem tesis edildiğinde uygulama işleminin veya dayanağı olan düzenleyici işlemin ayrı ayrı veya birlikte yine dava açma süresi içinde dava konusu edebileceğinin anlaşıldığı;İlân tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idarî davaya veya başvuruya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için ikinci yolun, ilgili hakkında dava konusu düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bir işlem tesis edilmiş olması olduğu;Davacı şirket tarafından, █████/2009 tarih ve 27159 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak █████/2009 tarihinde yürürlüğe giren Yönetmelik ve eklerinin iptali istemiyle █████/2024 tarihli dilekçeyle açılan davada, Dairelerinin █████/2024 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararıyla dava dilekçesinin reddine karar verildiği;Anılan kararın gerekçesinde, "(...) Dava dilekçesi incelendiğinde, dilekçenin 'Dava Konusu' ile 'Sonuç ve İstem' başlığı altında, Yönetmeliğin ve eklerinin bir bütün hâlinde iptalinin istenildiği; 'Açıklamalar' kısmında ise, Yönetmeliğin ve ekinde yer alan Tip İdari Şartname'nin yalnızca bir kısmı ile ilişkilendirilebilecek iddialarda bulunulduğunun anlaşıldığı;Davacı şirket tarafından, Yönetmelik ve eklerinin Anayasa'nın 10. maddesi ile 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı olduğu, söz konusu düzenlemeler kapsamında ... ihale kayıt numaralı 'Antalya Side Yeni Müze Proje Yapımı'; ... ihale kayıt numaralı '... Mahallesi ... Sayılı Parsel ve Çevresini Kapsayan Riskli Alanda Yürütülen Kentsel Dönüşüm Çalışmaları Kapsamında Hazırlanan Mimari Avan Proje Doğrultusunda Mimarlık ve Mühendislik Uygulama Projelerinin Hazırlanması Hizmet Alım İşi'; ... ihale kayıt numaralı '03Bölge Müdürlüğü Tesisleri Proje Yapımı' danışmanlık hizmet işi ihalelerinde, şirketlerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı veya işi alamayacak şekilde puan verildiği, hukuka aykırı Yönetmelik ve ekinde yer alan düzenlemeler nedeniyle ülke genelindeki diğer ihalelere teklif verilemediği ileri sürülerek Yönetmeliğin ve eklerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmış ise de, Yönetmelik █████/2009 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak █████/2009 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava açma süresinin ve davanın konusunun tespiti bakımından, davacı şirket tarafından, hangi uygulama işleminin/işlemlerinin tesis edilmesi üzerine işbu davanın açıldığının, uygulama işlemi/işlemleriyle ilgili olarak Yönetmeliğin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin ve/veya hangi eklerinin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin iptalinin istendiğinin açıkça ortaya konulamadığının görüldüğü;Bu itibarla, dava açma süresinin ve davanın konusunun belirlenmesi hususunda tereddüt oluştuğundan, davacı şirket tarafından Yönetmeliğin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin ve/veya Yönetmeliğin hangi eklerinin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin iptalinin istendiğinin açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde uygulama işlemi/işlemleriyle ilgisinin ortaya konulması, bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin dava dilekçesinin 'Konu', 'Açıklamalar' ile 'Sonuç ve istem' bölümünde bütünlük arz edecek şekilde açıklanması ve uygulama işlemi/işlemlerinin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin dava dilekçesinde belirtilmesi suretiyle (...) yeniden dava açılması gerektiği"nin belirtildiği;Bu kararın davacı şirkete █████/2024 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine yenilenen █████/2024 tarihli dava dilekçesinde, Yönetmeliğin 38., 39., 54., 62. ve 66. maddeleri ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Tip İdari Şartname'nin 31. ve 34. maddelerinin iptalinin istenildiği belirtildikten sonra, dilekçenin "Açıklamalar" kısmında, dava konusu Yönetmelik düzenlemeleri kapsamında ... ihale kayıt numaralı "Antalya Side Yeni Müze Proje Yapımı"; ... ihale kayıt numaralı "... Mahallesi ... Sayılı Parsel ve Çevresini Kapsayan Riskli Alanda Yürütülen Kentsel Dönüşüm Çalışmaları Kapsamında Hazırlanan Mimari Avan Proje Doğrultusunda Mimarlık ve Mühendislik Uygulama Projelerinin Hazırlanması Hizmet Alım İşi"; ... ihale kayıt numaralı "03Bölge Müdürlüğü Tesisleri Proje Yapımı" danışmanlık hizmet işi ihalelerinde, şirketlerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı veya işi alamayacak şekilde puan verildiği, bu kapsamda somut 3 (üç) işe yönelik ihaleler kapsamında yaşanılan durum nedeniyle ülke genelindeki diğer işlere ilişkin ihalelere katılım bir anlam ifade etmediğinden benzer ihalelerde teklif verilmediği, davanın süresinde olup olmadığı yönünde yapılacak değerlendirmede, dava konusu Yönetmelik ve eki Tip İdari Şartname düzenlemeleri kapsamında şirketlerine yönelik hak ihlâlleri devam ettiğinden, uygulama işleminin son olarak tesis edilme ve bu işlemin öğrenilme tarihinin işbu davanın açıldığı tarih olarak dikkate alınması gerektiğinin ifade edildiği;Her ne kadar, davacı şirket tarafından, şirketlerinin teklif sunduğu anılan işlere yönelik ihalelerde dava konusu düzenlemeler nedeniyle ya şirketlerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ya da işi alamayacak şekilde puan verildiği, bu kapsamda ülke genelindeki diğer işlere ilişkin ihalelere katılım bir anlam ifade etmediğinden benzer ihalelerde teklif verilmediği ve dava konusu düzenlemeler uyarınca şirketlerine yönelik hak ihlâlleri devam ettiğinden bahisle dava açma süresinin tespitinde uygulama işleminin son olarak tesis edilme ve bu işlemin öğrenilme tarihinin işbu davanın açıldığı tarih olarak dikkate alınması gerektiği belirtilmiş ise de, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramının, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlâl edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren işlemleri ifade ettiğinden ve dava dosyasının incelenmesinden davacı şirketin katıldığını belirttiği 3 (üç) ihale sonrasında, dava konusu düzenlemeler kapsamında davacı şirket hakkında tesis edilmiş somut bir uygulama işlemi bulunmadığı anlaşıldığından, dava açma süresinin tespitinde davacı şirketin son olarak katıldığını beyan ettiği ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğünce ön yeterlik değerlendirmesi █████/2023 tarihinde yapılan ...ihale kayıt numaralı "03Bölge Müdürlüğü Tesisleri Proje Yapımı" danışmanlık hizmet işi ihalesi kapsamında tesis edilen işlem/işlemler dikkate alınmak suretiyle davanın süresinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği; aksi bir durumun kabulünün, kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin göz ardı edilmesi sonucunu doğuracağı;Bu itibarla, dava konusu düzenlemenin █████/2009 tarih ve 27159 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak █████/2009 tarihinde yürürlüğe girdiği, dava konusu Yönetmelik kapsamında iptali istenen düzenlemelerden bazılarında farklı tarihlerde değişiklik yapılmış ise de, bu değişikliklerin en sonuncusunun yürürlük tarihinin █████/2020 olarak belirlendiği ve dava konusu düzenlemeler kapsamında davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı veya düşük puan verildiği belirtilen 3 (üç) ihaleden -diğerlerine göre daha geç tarihli olan-... ihale kayıt numaralı "03Bölge Müdürlüğü Tesisleri Proje Yapımı" danışmanlık hizmet işi ihalesinde ön yeterlik değerlendirmesinin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğünce █████/2023 tarihinde yapıldığı ve █████/2023 tarihinde dava dışı şirket ile sözleşme imzalandığı, dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında davacı şirket hakkında, dava konusu edilen düzenleyici işlemlerin uygulanmasına yönelik olarak dava tarihinden önceki 60 (altmış) günlük süre içerisinde tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin de bulunmadığı anlaşıldığından, dava açma süresi geçirildikten sonra █████/2024 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkân bulunmadığı gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, dava konusu düzenlemelerin davacı hakkında hak ihlaline sebebiyet verme halinin devam ettiğinin Dairece göz ardı edildiği, katıldıkları üç ihalede söz konusu düzenlemeler nedeniyle ihaleleri alamadıklarından ülke genelindeki diğer ihalelere katılmalarının bir anlam ifade etmediği, dava konusu düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na ve Anayasa'nın 10. maddesine aykırı olduğuna yönelik iddiaları değerlendirilmeden davanın süre aşımı nedeniyle reddedildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA,3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının ve fazla yatırılan... TL harcın istemi hâlinde davacıya iadesine,4. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.