türk medeni kanununun 1007 nci maddesi uyarınca orman vasfıyla hazine adına tescil edilen taşınmazların tapu iptali sonrası tazminat davasında değer tespiti ve istinaf itirazları.

Türk Medeni Kanununun 1007 nci maddesi uyarınca orman vasfıyla Hazine adına tescil edilen taşınmazların tapu iptali sonrası tazminat davasında değer tespiti ve istinaf itirazları.

Özet: Orman vasfı nedeniyle tapu kaydı iptal edilerek Hazine adına tescil edilen taşınmazların mülkiyet hakkı ihlal edilen davacılarının 4721 sayılı Kanunun 1007 nci maddesi uyarınca tazminat talebiyle açtıkları davada, ilk derece mahkemesi asıl ve birleştirilen davaları kabul ederek taşınmazın gerçek bedelinin davalı Hazineden tahsiline hükmetmiş; Hazine vekilinin özellikle taşınmaz değer tespiti metodolojisine yönelik itirazlarını içeren istinaf başvurusu, bölge adliye mahkemesince bilirkişi raporunun usul ve hukuka uygun bulunması gerekçesiyle esastan reddedilmiş olup, dosya bu kararın temyizi üzerine yüksek mahkemenin ön incelemesindedir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ Esas, █████████ Karar

ASIL VE BİRLEŞTİRİLEN

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki taşınmazın tapu kaydının mahkeme kararı ile iptalinden kaynaklanan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazminine ilişkin dava ile ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Yalova ili, ..., köyü 1 05... parselin (ifrazla 1 05... parsel) 7.965,65 m²lik kısmının, 1 29... parselin (ifrazla 1 29... parsel) 298,83 m²lik kısmının ve 1 29... parsel sayılı taşınmazın tamamının tapu kaydının Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda iptal edilerek taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, bu durumun müvekkillerinin mülkiyet hakkını ihlâl ettiğini belirterek müvekkillerinin uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yönetildiğinden davanın bu idareye yöneltilerek müvekkili Hazine yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, orman şerhi ve tapu iptal işlemi idari bir işlem niteliğinde olduğundan davada görevli mahkemenin idari yargı mahkemeleri olduğunu, süresinde açılmayan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ormanların zilyetlikle veya satış yolu ile özel mülkiyete konu olamayacağını, Hazinenin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, müvekkili Hazinenin orman olan bu yer için tazminat ödemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulü ile taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca davalı Hazineden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, bir kısım taşınmazlar için kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, eğimi yüksek, su ve erozyona açık, orman ağaçları ile kaplı olan dava konusu diğer parseller için kapitalizasyon faiz oranının %6 olarak esas alınması gerektiğini, ürünlerin verim miktarlarının ortalamanın üzerinde alındığını, taşınmazlarda objektif değer artış oranı uygulanmasını gerektirecek hiçbir özelliğin mevcut olmadığını, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde dikkate alınan unsurların mükerrerlik oluşturacak şekilde objektif değer artış oranının tayininde de esas alındığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dava dosyasında davacı Orman Genel Müdürlüğünün davalılar ..., , , ..., ..., aleyhine ... Köyü (yeni ... köyü) 1 05... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının orman vasfına haiz olduğundan tapu kaydının iptaline karar verilmesi talepli dava açtığı, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 06.11.2017 tarihinde ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile " ... 1 05... parsel numarada kayıtlı taşınmazın ... 7.965,65 m²lik kısmının davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline" dair karar verildiği, verilen kararın 05.07.2018 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, taşınmazların objektif değer ölçütlerini etkileyen; köye, yola ve anayollara, organize sanayi bölgelerin uzaklığı-yakınlığının tek tek değerlendirilmesi yanında, eğimi halen ormanla kapalı olup olmamasına göre arazi sınıflandırılması yapılarak her bir taşınmaz için ayrı ayrı objektif değer artışı ve kapitalizasyon faiz oranı belirlenerek tazminat bedeli tespitinin yapıldığı, bilirkişi raporunun usul, kanuna ve içtihatlara uygun olup davalı vekilinin tüm istinafları reddolunması gerektiği gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yönetildiğinden davanın bu idareye yöneltilerek müvekkili Hazine yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, ıslah yoluyla artırılan kısım için ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre dava konusu Yalova ili, ..., köyü 1 05... parselin (ifrazla 1 05... parsel) 7.965,65 m²lik kısmının, 1 29... parselin (ifrazla 1 29... parsel) 298,83 m²lik kısmının ve 1 29... parsel sayılı taşınmazın tamamının Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan davalar sonucunda Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ve Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararları ile orman tahdit sınırı içinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verildiği, kararların temyiz incelemesinden geçmeksizin 05.07.20 18... .01.2019 tarihlerinde kesinleştiği, eldeki davanın 16.06.2022 tarihinde 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

3. Dava konusu taşınmazlara net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve taşınmazların gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Dava konusu 1 29... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında yer alan ipotek şerhinin bu parsel yönünden hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı ... vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "Dava konusu 1 29... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında yer alan ipotek şerhinin bu parsel yönünden hükmedilen bedele yansıtılmasına" cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.