Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, %75 Asli Kusur Tespitiyle Trafik Kazası Sonucu Araç Değer Kaybı Tazminatının Sigorta Şirketinden Tahsili Davası.
Özet: Bu tazminat davası, bir trafik kazası neticesinde meydana gelen değer kaybının tahsili talebine ilişkin olup, davacı, karşı aracın sürücüsünü kazada tamamen kusurlu bularak, karşı aracın sigorta şirketi olan davalıdan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak maddi tazminat istemiş; davalı ise belirlenen değer kaybı ve hasar onarım bedellerinin ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiş; bilirkişi raporunda ise davalı sigortalı aracın sürücüsünün %75 asli, davacı aracın sürücüsünün ise %25 tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:I.İDDİANIN ÖZETİ;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... ili, ... ilçesinde müvekkil adına tescilli ... 'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla ... Mah. ... Sokakta seyir halindeyken, ... Sokaktan gelmekte olan ... plakalı aracın çarpması neticesinde kazanın meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından ve kaza yerine ilişkin fotoğraflardan görüleceği üzere ... plaka sayılı araç sürücüsünün geçiş önceliği kurallarına riayet etmeyerek ve dikkat ve özen yükümlülüğüne uymayarak trafik kurallarını ihlal ettiğini, özensiz ve dikkatsiz davrandığını, bu nedenle kazanın gerçeklemesine sebebiyet verdiğini, kazada karşı taraf ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ... plakalı aracın kaza tarihind davalı ... A.Ş. nezdinde (Sigorta Poliçe No:..) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile kayıtlı olduğunu, müvekkilin kaza nedeniyle uğradığı zarardan sürücü ve ruhsat sahibinin yanı sıra davalı sigorta şirketinin de teminat limitleriyle sınırlı olacak şekilde müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesi uyarınca belirlenecek şimdilik belirsiz alacak olarak ... TL maddi tazminatın- değer kaybı tazminatı- davalı sigorta şirketinden (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. SAVUNMANIN ÖZETİ
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yapılan başvuru üzerine değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve araçta meydana gelen değer kaybının REEL PİYASA ŞARTLARINA GÖRE ... TL olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davacı tarafa değer kaybı bedelinin ödendiğini, davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın onarımı için müvekkili şirket tarafından fatura karşılığında vergiler dahil ... TL hasar onarım bedelinin davacı tarafın yazılı onayıyla servis yetkili ... ...'e ödendiğini, bu nedenle teminat limitlerinin dikkate alınması gerektiğini, aracın REEL PİYASA şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, avans faizi talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLERDavalı sigorta şirketinden hasar dosyası , Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın hasar dosyası, Türkiye Noterler Birliğinden ... ve ... plakalı araçların sahiplik bilgileri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.Alınan ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak;Kusur yönünden gerekçeli sonuç
:Bilirkişilik Daire Başkanlığının “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” başlıklı yazısının 27. maddesinde kusurun tespiti normatif bir değerlendirmeyle mümkündür ve sadece hakimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli/tali kusurlu, kusursuz, yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz” şeklindeki maddesi Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2025 Tarih ve █████████ Esas █████████ sayılı Kararı ile iptal edildiğinden ;6- 1. ... Plakalı Araç Sürücüsü ... ...'in ;karışmış olduğu bu kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kusurlarından Madde: 47/1-c ( Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar) kuralını ihlal ettiğinden %75 (YÜZDE YETMİŞBEŞ) ASLİ KUSURLU olduğu,6-2. ... plakalı Araç Sür ...'in ise ;karışmış olduğu bu kazada ; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu diğer kusurlarına göre; Madde: 52/1 -a (Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar) kuralını ihlal ettiğinden %25 (YÜZDE YİRMİBEŞ) TALİ KUSURLU olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Eksper bilirkişi sonuç ve kanaat... plakalı araç ... numaralı poliçe ile ... — ... vadesi için ... A.Ş.' ye trafik sigortalı bulunmaktadır. Kaza Tarihi itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta oliçesi Araç aşına Maddi ...-TL, Kaza başına Maddi ... TL. ile sınırlı olmak üzere eminat alınmıştır.1)Değer kaybı yönünden netice ve kanaat;Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre üzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut asarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin dilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda;Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varılmıştır.Davalı tarafın sigorta kuruluşu tarafından davacı tarafa başvuru yapıldıktan sonra değer kaybına ilişkin ... tarihinde ... TL ödenmiş olduğu görülmüş olup, kusur nispetinde yapılan hesaplamada (... TL X %75) ... TL olduğu, tespitim doğrultusunda kalan alacak bakiye tutar ... TL olarak tespit edilmiştir.Davacı vekili ... tarihli UYAP sistemi üzerinden göndermiş olduğu dilekçesi ile: ... TL üzerinden açtığı davasını ... TL daha artırarak ... TL' ye çıkarttığını bildirmiştir.IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.,Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu, kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... Sokak üzerinde seyir halinde iken ... Sokağın kesiştiği kavşakta aracının sağ ön yan kısımlarıyla, ... sevk ve idaresindeki davacıya ait ... plakalı aracın sol ön yan kısımlarının çarpışması ile cereyan ettiği analaşılmaktadır.Meydana gelen kazanın oluşumunda, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ... ...'in Dur levhasına uymayarak kavşağa giriş yapmasının kazanın temel sebebi olması, bunun yanında davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'in ise KTK 52/1-a uyarınca kavşağa girerken hızını azaltmadığının çarpma noktası ve kaza fotoğraflarından anlaşılması ile ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında, ... plakalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Adli trafik bilirkişisinin raporu bu yönüyle dosya kapsamıyla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli kabul edilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, kusur tenzili ve davadan önce ödenen ...-TL değer kaybı tazminat ödemesinin mahsubu ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda hem Sigorta şirketi yönünden hem diğer gerçek kişi davalılar yönünden (tacir olmadıklarından ve davanın ticari davaya vücut vermemesi nedeniyle) eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile; ... TL değer kaybı alacağının temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin, ... TL tamamlama harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderini davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMK’nın 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,Dair, tarafların yokluğunda miktar itibari ile KESİN olmak üzere karar verildi.█████/2025Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır