Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, keşide tarihleri sonradan değiştirildiği iddia edilen çekler nedeniyle borçsuzluğun tespiti ve ihtiyati tedbir talebi incelenmektedir.
Özet: Bu hukuki belgede, davacı vekili, müvekkili aleyhine davalı tarafından tahrifatlı olduğu iddia edilen üç adet çek nedeniyle başlatılan kambiyo senetlerine mahsus icra takibine karşı menfi tespit davası açmıştır. Davacı, çeklerin keşide tarihlerinde oynama yapıldığını, aslında daha önce beyaz ciro ile şirket yetkilisine teslim edilip kayıtları kapatılan çeklerin ibraz süreleri geçtikten sonra davalı ve ortağı tarafından haksız yere yeniden tedavüle sokularak müvekkili aleyhine müracaat hakkı elde edilmeye çalışıldığını iddia etmektedir. Davacı, Alanya C.B.S.de evrakta sahtecilik soruşturması devam eden bu durum karşısında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve kötüniyet tazminatı ödenmesini talep etmiştir; mahkeme ise tedbir talebini başlangıçta harç eksikliği nedeniyle reddetmiş, harcın tamamlanmasının ardından yeniden değerlendirmeye almıştır.
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ11. HUKUK DAİRESİKARAR TARİHİ
:█████/2025T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
:Alanya Asliye Ticaret MahkemesiARA KARAR TARİHİ
:█████/2025DAVANIN KONUSU
:Menfi TespitGEREKÇELİ KARARYAZIM TARİHİ
:█████/2025İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Üye hakimin görüşü değerlendirildi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili; davalı tarafından Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ... Sanayi Ticaret ve Ltd.Şti'nin keşideci, ...'nın lehtar, ...'un ciranta bulunduğu, tahrifatlı █████/2025 keşide tarihli 2.000.000,00-TL bedelli çek nedeniyle, Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; ... Sanayi Ticaret ve Ltd.Şti'nin keşideci, ...'nın lehtar, ...'un ciranta bulunduğu, tahrifatlı █████/2025 keşide tarihli 5.000.000,00-TL bedelli çek nedeniyle, Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; ... Sanayi Ticaret ve Ltd.Şti'nin keşideci , ...'nın lehtar, ...'un ciranta bulunduğu, tahrifatlı █████/2025 keşide tarihli 5.000.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacı müvekkil hakkında kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığını, ... ile davalı ...'in 2024 yılının son aylarında başlamış oldukları ortaklık ilişkisinin uzun sürmediğini ve... şirketinin işlettiği söz konusu ... Şubeleri'ne genel merkez tarafından el konularak ...Ltd. Şti'nin franchisingleri iptal edildiğini, bu iptal gerçekleştikten sonra davalı ...'in...'ya ortaklık kapsamında koymuş olduğu paraları alabilmek için şirket yetkilisi ... ile birlikte hareket ederek ibraz tarihi geçmiş olan çekler üzerinde tahrifat yaparak müvekkilinden haksız yere çeklerin bedelini tahsil etmek istemekte olduğunu, ... ve yeni ortağı davalı ...'in daha önceden keşideci şirkete iade edilerek kaydı kapatılan çeklerin müvekkili ciranta yönünden yeniden müracaat hakkı elde edebilmek için çeklerin keşide tarihinde tedavüle çıktıktan sonra tahrifat yaptığı açık olduğunu, Alanya CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyasında evrakta sahtecilikten suç duyurusunda bulunulduğunu ve soruşturmanın halen devam etmekte olduğunu, Müvekkilinin takibe ve davaya konu çekleri beyaza ciro ile keşideci şirket yetkilisi olan ...'ya orijinal keşide tarihinde teslim ettiğini, ...'da teslim tarihi itibariyle müvekkili ile arasında herhangi bir hukuki sorunu olmadığından söz konusu çekleri şirket kayıtlarına işleyerek kapattığını, çekin orijinal keşide tarihinde beyaz ciro ile müvekkili tarafından ...'ya teslim edildiği, ... tarafından şirket kayıtlarının kapatıldığı, sonrasında çeklerin ibraz tarihleri geçtikten sonra çekin keşide tarihinde oynama yapılarak müvekkiline müracaat hakkı elde edebilmek için tekrar tedavüle sokulduğu açıkça ortaya konulduğunu belirterek öncelikle davaya konu Alanya İcra Dairesi'nin ... Esas, ... ve ... Esas sayılı dosyalarında İİK 72/5.maddesi gereğince sunulan delillerin niteliği göz önüne alınarak teminatsız, aksi kanaatte ise teminatlı İcra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile; Alanya İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası, Alanya İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ve Alanya İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyaların dayanağını oluşturan çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, İİK 72/5.maddesi gereği toplam 12.000.000,00-TL çek bedelleri üzerinden davacı lehine asgari %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece verilen █████/2025 tarihli tensip zaptı ... nolu ara kararı ile "Tedbir talebi harcı yatırılmadığından ihtiyati tedbir talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına," şeklinde karar verilmiştir.Davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesinde özetle; █████/2025 tarihli tensip zaptı ile kurulan ara karar uyarınca ihtiyati tedbir talebi harcının ödendiğini, dosya kapsamında dava dilekçeleri ile talep edilen ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece verilen █████/2025 tarihli ara kararı ile; "davacı icra dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle icra veznesine giden paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/3. maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması; talep eden tarafından ortaya konulan delillerle geçici hukuki koruma için yaklaşık ispata yeter mahiyette olması, muhtemel menfi tespit davası kazanılsa dahi sonuçsuz kalmasının önlenmesi amacıyla ve gecikmesinde sakınca görülmesi nedeniyle, menfaatler dengesi de göz önünde bulundurularak, teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine" karar verilmiştir.DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davalı vekili; davacı borçlu aleyhine başlatılan Alanya 1. İcra Dairesi'nin ... Esas, Alanya 1. İcra Dairesi'nin ... Esas , Alanya 1.İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyaları ile ilgili olarak müvekkil aleyhine borçlu bulunulmadığından bahisle menfi tespit davası açıldığını, devamında da tensip uyarınca reddedilen ihtiyati tedbir kararı yeniden ara karar kurulmak sureti ile kabul edildiğini, icra takiplerinin durdurulduğunu, ara kararın kendilerine tebliğ edilmediğini, tedbir nedeniyle müvekkilinin alacağını alamadığını ve mağdur olduğunu, tedbirin kaldırılmasına karar verilmesini ve ara karardan dönülmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:Mahkemece verilen █████/2025 tarihli ara kararı ile; "davacı icra dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle icra veznesine giden paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine, teminat karşılığında karar verilmiştir. Davalı vekili ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş, itiraz murafaalı olarak değerlendirilmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/3. maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında mahkemenin ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilmeyecek olması, mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması; talep eden tarafından ortaya konulan delillerle geçici hukuki koruma için yaklaşık ispata yeter mahiyette olması, muhtemel menfi tespit davası kazanılsa dahi sonuçsuz kalmasının önlenmesi amacıyla ve gecikmesinde sakınca görülmesi nedeniyle, menfaatler dengesi de göz önünde bulundurularak, teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve aynı nedenlerle ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine" karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Ara karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekin TTK'nın 589. maddesi gereğince meşru hamilinin korunduğunu, davacının çekteki ciro ve imzalarına itiraz etmediğini, lehtar imzasının da kabul edildiğini, bu nedenle tahrifat iddialarının dayanaksız kaldığını, keşide tarihinde yapılan parafın tahrifat olarak değerlendirilemeyeceğini, ciro silsilesi içerisinde çeki elinde bulunduran müvekkilinin haklarının korunması gerektiğini, aksi takdirde ciro ile kambiyo senetlerine güven ilkesinin zedeleneceğini, davacının müvekkile karşı şahsen sorumlu olduğunu, müvekkilin ... Şirketine gönderdiği paraların dekontlarla sabit olduğunu ve bu paralar karşılığında çek verildiğini, ... Şirketinin gizli ortağının ... olduğunu, davacının ve şirketin muhasebe işlemlerinde tam yetkili oğlu ...'un şirketin gerçek sahibinin ... ailesi olduğunu kabul ettiğini, dolayısıyla çek üzerindeki düzeltmenin davacının bilgisi dahilinde yapıldığını, bu sebeple tedbir kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini, davacının bedelsizlik iddiasının kötü niyetli olduğunu ve bu iddianın kişisel defi niteliğinde olduğunu, zira çekin ciro yoluyla ...'a geçtiğini ve ...'un ...'ya ödeme yaptığına dair belge sunmadığını, kişisel defilerin iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, mücerret kıymetli evrakın doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunu, temel alacağın mevcut olmamasının senedin hükümsüzlüğünü gerektirmediğini, davacının bedelsizlik iddiasını ispat için sunulan mizan defterlerinin şirkete ait belgeler olduğunu ve bu belgelerin sunulmasının davacının kötü niyetini gösterdiğini, HMK 201 gereğince senedin hükmünü ortadan kaldıran iddiaların kesin delillerle ispatlanması gerektiğini, davacı ...'un ve oğlunun şirket hesaplarındaki usulsüz işlemleri nedeniyle şirket içi sorunlar yaşadığını, müvekkilinin iyi niyetli taraf olduğunu ve dolandırıldığını, ...'un çeki tedavüle çıkarmadığı ve keşide tarihinde sonradan oynama yapıldığı yönündeki beyanlarının asılsız ve haksız olduğunu, davacının beyanlarının birbiriyle tutarsız olduğunu, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini, ... ile ... arasındaki ihtilafın ve ...'un şirket hesaplarındaki usulsüzlüklerinin soruşturma dosyasında mevcut olduğunu, ... ve oğlunun şirket gerçek sahibinin ... ailesi olduğu yönündeki beyanlarının, çekin ...'un rızası ve cirosu ile tedavüle çıktığını ve düzeltmenin onun bilgisi dahilinde yapıldığını gösterdiğini, ispat edilemeyen iddialarla dava açıldığını, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, HMK 390/3 ve İİK 72/3 maddeleri gereğince menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediğini ve müvekkilin alacaklılığının sabit olduğunu, borcun ödenmediğini ve çekin müvekkilde olmasının bunu gösterdiğini belirterek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Talep, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair ara karara yapılan itirazın reddine ilişkin kararın kaldırılması isteminden ibarettir.Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davanın İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olmasına, İİK'nın 72/3. maddesinin son cümlesinde; "... mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir" hükmünün bulunmasına, mahkemece teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklindeki ihtiyati tedbir kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi ara kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6-Kararın İlk Derece Mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,Dair; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi. █████/2025...