istanbul bölge adliye mahkemesi 16. hukuk dairesinin 6361 sayılı kanundan kaynaklanan uçak finansal kiralama sözleşmelerinden doğan mülkiyet devri talebi davası istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 6361 sayılı Kanundan kaynaklanan uçak finansal kiralama sözleşmelerinden doğan mülkiyet devri talebi davası istinaf kararı.

Özet: Davacı, finansal kiralama sözleşmeleri kapsamında iki uçağın mülkiyetinin, kira süresi sonunda tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, devredilmeyen taraf sıfatıyla davalıdan kendi adına tescil edilmesini talep ederken; davalı ise, taraflar arasındaki ana uyuşmazlığın grup şirketleri arasındaki farklı davalarda uluslararası platformlarda ve Lüksemburg mahkemelerinde devam etmesi nedeniyle Türk mahkemelerinin yetkisiz olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri

Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2011 ve 2012 yıllarında İki adet ....... tipi uçağı satın aldığını, ... Limited ile anlaştığını, her bir uçak için ayn ayrı aylık kira bedellerinin zamanında ve eksiksiz ödenmesi halinde, sözleşme süresinin sonunda uçakların mülkiyetlerinin davacıya devredileceği vaad ve taahhüdü şeklinde sözleşme imzalandığını, her iki uçağa ilişkin ../███████ tarihli tadilat anlaşmasında davacının kira süresi bitiminde uçakların mülkiyetini devralma hakkı bulunduğunu bu durumun her iki sözleşmede de yer aldığını, davacının finansal kiralama sözleşmesinde yazılı bütün yükümlülüklerini eksiksiz ve tam yerine getirdiğini davalının da noter onaylı sözleşmelerde ikrar ettiğini, .../███████ tarihinde sözleşme bitimi davalı şirkete satış senedi ve faturanın gönderilmesi için yazılı olarak bildirildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranarak temerrüde düştüğünü ileri sürerek, ....... ve ...... seri no'lu ....... tescilli iki adet ... tipi ucağın mülkiyetlerinin müvekkili adına tescil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile ...Limited Şirketi arasında ../███████ tarihli, ...... seri numaralı ve .../███████ tarihli, ... seri numaralı iki finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, anılan sözleşmelerin █████/2016 tarihli ve █████/2017 tarihli tadili uyarınca süresinin █████/2019’a uzatıldığını, müvekkili ............, Limited'in ............ ile aralarındaki satış sözleşmesi uyarınca uçakların yeni maliki olduğunu, ...../███████ tarihinde sözleşmelere yapılan tadil ile “kiraya veren” sıfatına haiz olduğunu, █████/2021tarihinde sözleşmelere yapılan tadil ile uçakların kira süresinin aylık 280.000 dolar kira bedeli karşılığında █████/2023’e kadar uzatıldığını, ...’nin %90 hissedarı olduğu ... in İştirak ve Hissedarlar Sözleşmesi ile davacı ACT’nin hisselerinin %99,01’ini elinde tutan .........Anonim Şirketi’nin %49 pay sahibi haline geldiğini, yine 2011 yılında ........ ve ... arasında Hisse İntifa Sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşmenin tarafları arasında bir yediemin ilişkisi kurulduğunu, ancak ...' nin bu sözleşmelerden doğan borçlarını ifa etmediğini ve ......... Danışmanlıkta ...... adına ....... olarak tuttuğu hisseleri devretmeyi reddettiğini, huzurdaki davada tarafların grup şirketleri arasında çıkan ve bu dava konusu uyuşmazlığın temelini oluşturan uyuşmazlığın çözülmesi için, Lüksemburg Mahkemelerinde ve Milletlerarası Ticaret Odası nezdinde iki farklı yargılama başlatıldığını ve bu yargılamaların derdest olduğunu, huzurdaki dava kapsamında karar verilebilmesi için, öncelikle tarafların grup şirketleri arasındaki ana uyuşmazlığın, derdest olan Lüxemburg ve ICC nezdindeki yargılamalarda verilecek kararlar ile sonuca bağlanmasının gerektiğini, uyuşmazlığın çözümünde Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığını, davacı tarafça harcın eksik yatırıldığını savunarak, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı ile dava dışı ...Limited Şirketi arasında ... modelli, .seri numaralı, .........tescil işaretli uçak hakkında, Beyoğlu 31.Noterliğinin ........ yevmiye numaralı ......./███████ tarihli; ... modelli, .......... seri numaralı, ..........tescil işaretli uçak hakkında, Beşiktaş 11. Noterliğinin ....... yevmiye numaralı, ...../███████ tarihli tarihli Uçak Finansal Kiralama Sözleşmesinin imzalandığı, daha sonra tadil sözleşmeleri imzalandığını, davalı ......Limited, dava dışı ...Limited Şirketi ve davacı arasında Beyoğlu 31. Noterliğinin ...... ve .......... yevmiye numaralı ../███████ tarihli Uçak Finansal Kiralama Devri ve Tadil sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme ile her iki sözleşmeye ilişkin kiraya veren sıfatını davalının temlik aldığı, ardından 2 tadil sözleşmesi yapıldığı, davaya konu ........ modelli, .......seri numaralı ve ...... seri numaralı uçak hakkında Beyoğlu 31. Noterliğinin ...... ve ..... yevmiye numaralı ..../███████ tarihli Uçak Finansal Kiralama Uzatım ve Tadil Sözleşmelerinin 2.(c) maddesinde, "Kiracı tarafından bir temerrüt veya temerrüt durumu meydana gelmemiş olacaktır. (iii) Kiracının mülkiyetin devri için bir ihbar düzenlemiş ve yukarıda bulunan 6(ii) maddesinde belirtilen bütün şartların karşılanmış olması durumunda devir tarihinde, kiralayan, uçağın hukuki mülkiyetini olduğu gibi olduğu yerde durumunda, bütün kiralayan rehinlerinden ari olarak (ancak uçak veya bunun mülkiyeti ile ilgili olarak kiralayan tarafından herhangi bir diğer beyan veya garanti verilmeksizin) kiracıya devir edecektir....." şeklinde düzenlenmiş olduğu, sözleşmenin sona erme tarihinin aynı sözleşmenin 3. Maddesinde █████/2023 tarihi olarak belirlendiği, 4. Maddesinde ödeme tarih ve tutarlarının belirlendiği, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulu dekontlardan sözleşmenin 4. Maddesine uygun şekilde, sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen sona erme tarihine karar ödendiği beyan edilmiş olmakla sözleşmenin 2.c maddesi ile değişik Uçağın Mülkiyetinin Devri başlıklı 6. Maddesinde belirlenen şartların gerçekleştiği hususunda ispat koşulunun sağlandığı, esasen davalı tarafça da ödemelerin yapıldığı inkar olunmadığı, ancak bu davanın taraflarının grup şirketleri arasında çıkan ve bu dava konusu uyuşmazlığın temelini oluşturan uyuşmazlıkların çözülmesi için, Lüksemburg Mahkemelerinde ve Milletlerarası Ticaret Odası (“ICC”) nezdinde iki farklı yargılamanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiği, tarafların dahil olduğu grup şirketleri arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeyi ve ödemenin yapıldığı hususunu değiştirmeyeceğinden, bekletici mesele talebi yerinde görülmediği ve davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile; taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesine konu; dava konusu üretici seri numaraları....... ve ...... olan, ........... tescilli iki adet .......... tipi uçakların mülkiyetlerinin davacı ...A.Ş. adına hükmen tesciline karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; ilk derece mahkemesinin uyuşmazlığı görmeye yetkili olmadığını, ilk derece mahkemesini savunmalarını incelemediğini, eksik inceleme ile alelacele karar verdiğini, tarafların bağlı şirketleri arasında devam eden ve somut uyuşmazlığa etkili yargılamaların bekletici mesele yapılması talebinin reddinin isabetli olmadığını, sözleşmeler davacıya tek taraflı irade beyanı ile hüküm doğuracak bir alım hakkı tanımadığından, uçakların mülkiyetinin hükmen tesciline karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki işlem temelinden çöktüğünü ve davalının artık sözleşmeler ile bağlı olmadığını, davacı şirket yetkililerinin davranışları nedeniyle taraflar arasındaki güven ilişkisinin temelinden sarsıldığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu 2 adet uçağın mülkiyetinin davacı adına tescili talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünde sözleşmelerdeki yetki şartı uyarınca İstanbul Mahkemelerin yetkili olduğu, yetki şartının geçerli olduğu, davalının tadil sözleşmesi ile davaya konu finansal kiralama sözleşmelerinin kiralayan sıfatını kazandığı, davaya konu uçaklara ilişkin yapılan tadil sözleşmelerinde, sözleşmede belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde uçakların mülkiyetinin davacı-kiracıya devredileceğinin kararlaştırıldığı, finansal kiralama sözleşmelerinin sürelerinin sona erdiği, sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar sözleşme borçlarının tamamının ödendiği, ödemelerin yapıldığı hususunun davalının da kabulünde olduğu, davalı tarafın bekletici mesele yapılmasını talep ettiği ve davanın taraflarının grup şirketleri arasındaki davaların beklenilmesine gerek bulunmadığı, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 14.803.167,05 TL harçtan, peşin alınan 3.700.792,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.102.375,05 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026