Kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında davacı idarenin, tarımsal arazi değerlemesi ve objektif değer artışı itirazlarının istinaf ve temyiz tarafından reddi.
Özet: İdarenin açtığı kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında, ilk derece mahkemesinin kamulaştırma bedelini belirleyerek davanın kabulüne karar vermesi üzerine, davacı idare taşınmazın sulu tarım arazisi vasfı, metrekare birim bedeli, objektif değer artışı ve kapitalizasyon faiz oranı gibi hususlarda itiraz ederek istinaf yoluna başvurmuştur; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın değer tespitinde uygulanan gelir metodu ve diğer unsurların uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, davacı idarenin bu ret kararını temyiz etmesi üzerine ise, temyiz incelemesini yapan mahkeme, arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metoduyla adil değer biçildiği ve yol olarak terkin kararının yerinde olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.

MAHKEMESİ
: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararDAVA TARİHİ
: 19.09.2022KARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Alanya 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 3 36... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi olarak kabulünün hatalı olduğunu, münavebe deseninin yüksek gelir getiren biber, fasulye ve domates ürünlerinden oluşturulması sebebiyle taşınmazın metrekare birim bedelinin yüksek belirlendiğini, %15 objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak uygulanmasının hatalı olduğunu, lehlerine vekâlet ücretine takdir edilmemesinin hatalı olduğunu beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemiyle değer tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe deseninin o yörede yaygın olarak yetişen birinci yıl domates, ikinci yıl kapya biber, üçüncü yıl fasulye şeklinde oluşturulmasının yerinde olduğu, net gelir hesabının ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2022 yılı verilerinin dikkate alınarak yapılmasının doğru olduğu, dava konusu taşınmazın merkezi yerlere uzaklığı ve konumu dikkate alındığında %15 objektif değer artışı uygulanmasının ve buna göre dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının değerlendirme tarihi olan 2022 yılı itibarıyla 492,01 TL olarak tespitinin yerinde olduğu, dava konusu taşınmaz üzerindeki zirai muhtesatın 2022 yılı İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine uygun şekilde hesap edilerek kamulaştırma bedeline eklenmesinin doğru olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olup davacı idare vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki davaya konu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalıya ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.