tapu kaydının iptali ve hazine adına tescil sonrası tmk 1007 uyarınca açılan tazminat davasında taşınmaz değer tespiti uyuşmazlığı.

Tapu kaydının iptali ve Hazine adına tescil sonrası TMK 1007 uyarınca açılan tazminat davasında taşınmaz değer tespiti uyuşmazlığı.

Özet: Tapu kaydının mahkeme kararıyla iptali nedeniyle 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi uyarınca Hazineden tazminat talep edilen asıl ve birleştirilen davalarda, taşınmazın değer tespiti yöntemindeki yanlışlıklar ve sadece davalı tarafın temyiz etmesine rağmen önceki karara göre daha yüksek birim bedel belirlenerek usuli hakka aykırı hareket edilmesi gerekçeleriyle daha önce iki kez Yüksek Mahkemece bozulan kararların ardından, yerel mahkemenin asıl davanın kabulüne ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne hükmettiği son kararı taraflarca yeniden temyiz edilmiş olup, Yüksek Mahkemece incelemesi devam etmektedir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ Esas, ████████ Karar

DAVA TARİHİ

: 20.03.2014

KARAR

: Kabul

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin asıl dava ile ilk davada saklı tutulan bölümün bedelinin tahsili istemine ilişkin birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.05.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı vekili Avukat .... ve davalı Hazine vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili asıl dosyaya ilişkin dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 16680 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının, Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile iptal edildiğini ve Hazine adına tecil edildiğini, davacıların bu taşınmazı tapu siciline güvenerek satın aldıklarını, taşınmazın bedelsiz olarak ellerinden alındığını ve zarara uğradıklarını belirterek davacıların fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile belirlenecek tazminatın işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

2. Davacılar vekili birleştirilen dosyaya ilişkin dava dilekçesinde özetle; ilk davada saklı tutulan bölümün işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili asıl dosyada cevap dilekçesinde; taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince yapılan orman kadastrosu sonucu orman olarak tespit edildiğini, devlet ormanı olarak tespit gördüğünü, şerh konulduğunu, devletin sorumluluğunu gerektirecek bir zarar oluşmasına sebebiyet verilmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.06.2015 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, belirlenen tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak, davacılara hisseleri nispetinde ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa mı yoksa arazi mi olduğu belirlenip bu konuda taraflara delillerini ibraz etmek üzere süre verildikten sonra, taşınmaz arsa vasfında ise emsal karşılaştırması yapılarak; arazi vasfında ise gelir metodu esas alınarak değerinin tespiti için mahallinde yapılacak keşif sonucu alınacak bilirkişi kurulu raporuna göre bedel belirlenmesi gerekirken, böyle bir değerlendirme yapmadan taşınmaza soyut ifadelerle bedel tespit eden rapora göre yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olduğundan bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 15.02.2018 tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne, belirlenen tazminatın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, Mahkemece verilen ilk kararı sadece davalı Hazinenin temyiz ettiği ve bozma öncesi tespit edilen metrekare birim bedeli 30,00 TL’nin davacı idare yararına usuli hak oluşturduğu gözetilmeksizin bozma sonrasında 55,07 TL/m² birim bedeli tespit eden rapora göre hüküm kurulması hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 21.06.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın ise kısmen kabulü ile bedelin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Hazineden tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna göre davacılar hissesine isabet eden toplam tazminat bedeli 3.694.697,00 TL olup asıl davada talep edilen ve hükmedilen bedelin 3.685.197.00 TL olduğu gözetildiğinde, ilk davada saklı tutulan bölümün bedelinin tahsili istemine ilişkin birleştirilen davada davacıların talep edebilecekleri miktarın 9.500,00 TL olacağı gözetilmeden davacılar dava konusu taşınmazda tam pay sahibi kabul edilerek birleştirilen davada fazla bedele hükmedilmesi hatalı olduğu gibi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen; “maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez” hükmü gözetilmeden birleştirilen dosyada davacı taraf aleyhine fazla vekâlet ücreti takdiri doğru olmadığından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 02.04.2024 tarihli ve 2024/ 22... /120 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın ise kısmen kabulü ile bedelin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Hazineden tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; saklı tutulan kısım için açılan ek davada usuli kazanılmış hak iddiası ile davanın kısmen kabulünün hatalı olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Sakarya ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 16680 parsel sayılı, 146.500 m² yüzölçümlü taşınmazın 1958 yılında yapılan arazi kadastrosu sebebiyle dava dışı şahıslar adına tespit ve tescil edildiği, muhtelif tarihlerde intikal ve satış yoluyla davacılara devredildiği, ... tarafından açılan dava sonucunda Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek onandığı, karar düzeltme talebinin ise Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin ██████████ Esas, ██████████ Karar sayılı ilâmı ile reddedildiği, eldeki davanın 20.03.2014 tarihinde 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

3. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre arsa niteliğindeki taşınmaza alınan bilirkişi raporu uyarınca değer biçilmesi ve dava konusu taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

27.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.