10. Asliye Ticaret Mahkemesinin, keşideci tarafından açılan kaybolan çeklerin (dolu ve boş yapraklar dahil) iptali davasını, hamilin dava hakkı ve boş çekin kıymetli evrak niteliği olmaması nedeniyle reddeden gerekçeli kararı.
Özet: Rızası dışında kaybolduğu belirtilen düzenlenmiş ve boş çek yapraklarının iptali talebiyle bir çek keşidecisi tarafından açılan davada, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali davası açma yetkisinin çek hamile ait olduğu, keşidecinin bu yetkiye sahip olmadığı ve boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliğinde sayılmadığı gerekçeleriyle, davanın yasal koşullarının oluşmadığı kabul edilerek talebin reddine karar verilmiştir.
T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAT.C....10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... TC No: ...VEKİLİ
: Av. ...[16033-30982-10923] UETSDAVALI
: Hasımsız.DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememize açılan kıymetli evrak iptali (çek iptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili, müvekkilinin hesap sahibi olduğu .... hesabından verilme çek karnesinin müvekkilin kontrolünde, yetkili ve yetkili hamil sıfatıyla uhdesinde bulunmakta iken rızası dışında kaybolduğunu, çek yapraklarının üçüncü şahıslarca ele geçirilmesi hâlinde bu çeklerin, keşide tarihleri, seri numaraları ve boş bedel kısımlarının doldurularak veya üzerinde tahrifat yapılarak haksız şekilde tedavüle çıkarılması ve banka nezdinde tahsil edilmesinin mümkün olduğunu ileri sürerek, seri no: ...., keşide tarihi: 21.07.2025, seri no: Z1023311, yazılı bedel: 337.500,00 TL, keşide tarihi 29.08.2025, seri no: ..., keşide tarihi: 21.07.2025, seri no: ...., yazılı bedel: Boş (doldurulmamış yaprak), keşide tarihi: (belirtilmemiş) ve seri no: ...., keşide tarihi: 21.07.2025, seri no: ...., yazılı bedel: 2.488.000,00 TL vade: 27.08.2025 tarihli üç adet çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.KANITLAR
: Dava dilekçesi v.s.GEREKÇE
: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Somut uyuşmazlıkta dava konusunun davacının çek hesabından verilme ve keşidecisi bulunduğu çekler ile bir boş çek yaprağı olduğu hususu uyuşmazlık konusu değildir.Çekişme, zayi olduğu ileri sürülen çeklerin iptaline karar verilmesi koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.6102 sayılı TTK'nın 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.Diğer yandan, boş çek yapraklarının TTK’nun 780. maddesi uyarınca çek vasfını haiz olmadığı, başka bir anlatımla kıymetli evrak niteliğinin bulunmadığı da sabittir.Zayi nedeniyle iptal davalarında hedeflenenin, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi, anılan yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmayacağı da açıktır.Olayları açıklamak taraflara, hukuki niteleme yapmak hakime aittir. Dava konusu çekler, davacının hesabından kendisine verilen çek karnesindeki boş ve düzenlenmiş çeklerdir.Bu durum karşısında, koşulları oluşmayan zayi nedeniyle iptal davasının reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının açmış olduğu davanın REDDİNE,2- 492 Sayılı Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40 TL maktu karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının yatırmış olduğu gider avansının kendisine iadesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere █████/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.Başkan ...✎ e-imzalıdırÜye ...✎ e-imzalıdırÜye ...✎ e-imzalıdırKatip ...✎ e-imzalıdır*