Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: Monoblok sandalye tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet davasında, bir tasarımın hükümsüzlüğüne rağmen diğer tasarım için kısmen kabul.
Özet: Bir tekstil firmasının tescilli damla şekilli sandalye tasarımlarına yönelik tecavüz ve haksız rekabet iddialarıyla başlayan bu hukuki süreçte davalı, kendi benzer ürünlerinin haksız rekabet oluşturmadığını ve davacı tasarımının yenilik vasfı taşımadığını savunmuş; ilk derece mahkemesi ise, tasarımlardan birinin başka bir davada hükümsüz kılınmış olması nedeniyle davayı kısmen kabul ederek, diğer tescilli tasarıma yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, ilgili internet sitesine erişimin engellenmesine ve tecavüz konusu ürünlere el konulmasına karar vermiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No
: ████████ - ████████T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ20. HUKUK DAİRESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ E. - ███████ K.DAVANIN KONUSU
: Tasarım Hakkına Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespitine,Önlenmesi ve Durdurulması, İnternet Sitesine ErişiminEngellenmesi, İlanTaraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen █████/2024 Tarih ve ████████ Esas - ███████ Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
: Davacı vekili, müvekkilinin 1997 yılında ticari hayatına başlayıp, yirmi yılı aşkın süredir tekstil sektöründe saygın bir firma haline geldiğini, müvekkilinin birçok marka, ve tasarım tescili/başvurusunun bulunduğunu, marka olarak tescil ettirdiği "damla şeklindeki" logosundan esinlenerek, "damla şekilli" monoblok sandalye tasarımını geliştirtiğini, davalının tecavüz eylemlerinin Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ███████ D.iş sayılı dosyası ile belirlendiğini, delil tespiti raporu ile de teyit edildiği üzere davalı kullanımlarının gerek iş yerinde gerek linkler, özellikle http://....com.tr/ adresli internet sitesinde gerçekleştirildiğini, davalı tarafından müvekkiline ait ██████████ tescil numaralı ve ██████████ tescil numaralı tasarımlarına ayırt edilemeyecek derecede benzerinin üretim, satış ve pazarlamasının yapıldığının bilirkişi heyet raporuyla tespit edildiğini, davalı eylemlerinin 6967 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca tasarıma tecavüz ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek davalının müvekkiline ait ██████████ ve ██████████ tescil numaralı tasarımlarından doğan haklarına yönelik tecavüzünün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, davalının www...com.tr adresli internet sitesine erişimin engellenmesine, tecavüze konu ürünlere, tanıtım evrakı, katalog vs. tecavüze konu ürün görselini içeren her türlü basılı metaryale el konulmasına, tecavüze konu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıp, cihaz, makine gibi araçlara elkonulmasına, el konulacak ürün, kalıp, tanıtım evrakı vs. malzemenin masrafı tecavüz eden davalıya ait olmak üzere imhasına, masrafları davalıya ait olmak üzere lehimize olarak kesinleşen kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, davacı tarafın davadaki taleplerine dayanak olarak gösterdiği 12.05.2016 başvuru tarihli ve ██████████ tescil nolu monoblok sandalye tasarımının yenilik vasfını taşımadığını, bu sandalye tasarımının tespit isteyenin tescil başvuru tarihinden önce dünyada kamuya sunulduğunu ve net delillerle Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ████████ esas ile davacıya ait ██████████ tescil nolu tasarımın hükümsüzlüğü talepli dava açtıklarını ve bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ███████ D.iş sayılı dosyasındaki tespitler ile, tespit mahallinin ofis ve tasarım bölümleri ile http://....com.tr/ internet sitesinde sergilenen kırmızı, sarı, turuncu, siyah ve yeşil renklerde, sırt dayama formu üzerindeki el tutma yerleri ters damla şeklinde tasarlanmış bulunan monoblok sandalyelerin, tespit isteyen adına(işbu davada davacı adına) ██████████ sayı ile tescilli bulunan oturak/sandalye tasarımından, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin yönünden belirgin bir farklılık arz etmediği ve tescilli tasarımla ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu kanaatine varıldığı, ancak Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin █████/2018 tarih, ████████E., ████████K. Sayılı dosyasında, iş bu davada davacı adına █████████ sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği ve kararın █████/2023 tarihinde kesinleştiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının █████████ sayılı tasarım yönünden açtığı davanın kabulü ile, bu tasarımdan doğan haklarına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, davalının www...com.tr ibareli internet sitesine erişimin engellenmesine, söz konusu tasarıma tecavüz nedeniyle tecavüze konu ürünlere, tanıtım evrakı, katalog vesaire, tecavüze konu ürün görselini içeren her türlü basılı metaryale el konulmasına, tecavüze konu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıp, cihaz, makine gibi araçları el konulmasına, el konulan ürün, kalıp, tanıtım evrakı ve saire malzemenin masrafı tecavüz eden davalıya ait olmak üzere imhasına, masrafı davalıdan alınmak kaydıyla verilen karar özetinin karar kesinleştikten sonra Türkiye çapında yayın yapan trajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, davacının █████████ nolu tasarım yönünden açtığı davanın reddine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davalı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin 1997 yılında Ankara'da kurulan, başta plastik olmak üzere yüzlerce çeşit plastik ürünü üreten ve satan, bu alanda sektöre yön veren, www...com internet sitesi üzerinden 2106 adet ürün yelpazesi ile e-ticaret faaliyetlerinde bulunarak tüm Türkiye'ye ürün satışı gerçekleştiren bir firma olduğunu, iş bu davanın, sadece ██████████ nolu monoblok sandalye deseni olan tasarım tesciline ilişkin tecavüz davası olduğunu, davacı tarafından sadece bir sandalye desenine ilişkin tecavüz davası ikame edilmişken, Yerel Mahkeme tarafından ██████████ nolu monoblok sandalye desenine konu tasarım hakkına tecavüzün tespitine karar verilmesi dışında müvekkilin 2106 adet ürün satışı gerçekleştirdiği www...com.tr ibareli internet sitesine erişimin engellenmesine karar vermesinin gayri hukuki olduğunu, davacının talebi ile mahkeme tarafından hükmedilen internet sitesine erişimin engellenmesi kararının davacının menfaatinin korunmasından çok müvekkilinin ticari mahvına yol açacak düzeyde orantısız bir karar olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.GEREKÇE
: Dava, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesi ve durdurulması, internet sitesine erişimin engellenmesi, ilan istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden, davacının ██████████ ve ██████████ tescil numaralı tasarımlarından doğan haklarına yönelik tecavüzünün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, davalının www...com.tr adresli internet sitesine erişimin engellenmesine yönelik dava açtığı, mahkemece, davacı adına █████████ sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği ve kararın █████/2023 tarihinde kesinleştiği için davacının █████████ sayılı tasarım yönünden açtığı davanın kabulüne, davacının █████████ nolu tasarım yönünden açtığı davanın reddine karar verildiği, ayrıca davalının www...com.tr ibareli internet sitesine erişimin engellenmesi yönünde de hüküm tesis edildiği, davalı tarafça mahkemece verilen erişim engellenmesi yönündeki kararın istinaf edildiği anlaşılmaktadır.Davacı vekilince, davalının tasarıma tecavüzünün ve haksız rekabetinin bir sorucu olarak davalının www...com.tr adresli internet sitesine erişimin engellenmesine yönelik talepte bulunduğu, Mahkemece de bunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Ancak davacının talebinin bu şekilde kabulü hakkaniyete uygun bulunmamaktadır. Zira internet adresinde sadece dava konusu tasarımın satışı yapılmadığı için haksız olan bu durumun internet sitesinin bütünüyle erişime kapatılması sureti ile giderilmesi yerine sadece bu tasarımı içeren ürünlerin internet sitesinden kaldırılması suretiyle giderilmesi mümkündür. Bu itibarla, Mahkemece, internet sitesinde dava konusu █████████ sayılı tasarımı içeren ürünlerin reklam ve tanıtımlarının ve dahi satışlarının yapıldığı yayınların ve yayınlara erişimin engellenmesine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken tüm internet sitesine erişimin engellenmesine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, diğer bir ifade ile kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilebilen, yerel mahkeme hükmünün gerekçesinin değiştirilerek düzelterek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmeyip, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiğini düzenlediğinden, Dairemizce davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmekle kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen █████/2024 Tarih ve ████████ Esas - ███████ Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA;2-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının █████████ sayılı tasarım yönünden açtığı davanın kabulü ile, bu tasarımdan doğan haklarına yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, söz konusu tasarıma tecavüz nedeniyle tecavüze konu ürünlere, tanıtım evrakı, katalog vesaire, tecavüze konu ürün görselini içeren her türlü basılı metaryale el konulmasına, tecavüze konu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıp, cihaz, makine gibi araçları el konulmasına, el konulan ürün, kalıp, tanıtım evrakı ve saire malzemenin masrafı tecavüz eden davalıya ait olmak üzere imhasına, davalının www...com.tr ibareli internet sitesinden, dava konusu █████████ sayılı tasarımı içeren ürünlerin çıkartılmasına, █████████ sayılı tasarıma dair reklam, tanıtımlarına ve satışlarının yapıldığı bağlantılara erişimin engellenmesine, masrafı davalıdan alınmak kaydıyla verilen karar özetinin karar kesinleştikten sonra Türkiye çapında yayın yapan trajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, davacının █████████ nolu tasarım yönünden açtığı davanın reddine,3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00.TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 31,40.TL harcın mahsubu ile bakiye 700,60.TL'nin şirketten ve davalı Türk Patent ve Marka Kurumundan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00.TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00.TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalı Türk Patent ve Marka Kurumuna verilmesine,6-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 140,00.TL tebligat masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 50,00.TL tebligat masrafından oluşan toplam 190,00.TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek hesaplanan 95,00.TL'ye, 31,40.TL peşin harç, 31,40.TL başvurma harcı tutarı eklenerek oluşan toplam 157,80.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,7-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 180,00.TL posta masrafı, 1.169,40.TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 1.349,40.TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek hesaplanan 674,70.TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,8-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333),9-Davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 427,60.TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde anılan davalıya iadesine,10-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına dair,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile █████/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026BaşkanÜyeÜyeKatipBu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.