Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, üst düzey kamu yöneticisinin görevden alınması sonrası başmüfettiş atamasıyla yoksun kalınan mali hakların tazmini talebinin hukuka uygunluğunu temyiz incelemesiyle değerlendiriyor.
Özet: Bir Kültür ve Turizm Bakanlığı Kurulu eski başkanının, cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle görevden alınmasına ve akabinde başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin işlemlerin iptali ile maddi ve özlük haklarının tazmini talebiyle açtığı davada, Danıştay İkinci Dairesi, Cumhurbaşkanının üst düzey yöneticileri atama ve görevden alma konusundaki takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanmadığı gerekçesiyle görevden alma işlemini hukuka uygun bulmuş; ancak davacının yargılama sürecinde bakanlık müşaviri kadrosuna atanması nedeniyle başmüfettiş atamasına ilişkin işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiş, buna rağmen yoksun kalınan maddi ve özlük haklarının tazmini talebinin çözümlenmesi için başmüfettişlik ataması işleminin hukuka uygunluk denetiminin yapılmasının gerekli olduğuna dikkat çekmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ...BakanlığıVEKİLİ
: Av. ...DİĞER DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av....KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: Danıştay İkinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının, kabule ilişkin kısmının davalı idarelerden Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Kültür ve Turizm Bakanlığı ... Kurulu Başkanı olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 4. maddesi uyarınca görevden alınmasına ilişkin █████/2018 tarih ve ████████ sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu karar dayanak alınarak başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesini istenilmiştir.Daire kararının özeti
: Danıştay İkinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla;Davacının ... Kurulu Başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin █████/2018 tarih ve ████████ sayılı Cumhurbaşkanı Kararı yönünden;Anayasa'nın 104. maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 4. maddesinde, üst kademe yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek konusunda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi tanındığı, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunduğu,Somut olayda, Cumhurbaşkanının sahip olduğu takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı dikkate alındığında, Teftiş Kurulu Başkanı kadrosunda görev yapan davacının, takdir yetkisi kapsamında bu görevinden alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği,Davacının başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı işlemi yönünden;Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından dosyaya sunulan █████/2022 havale tarihli beyan dilekçesi ile █████/2023 havale tarihli savcılık düşüncesine beyan dilekçesinde, davacının ... tarih ve ... sayılı personel hareketleri onayı ile Bakanlık Müşaviri kadrosuna atandığı; █████/2020-█████/2022 tarihleri arasındaki aylıklarının ... Kurulu Başkanı kadrosunun mali hakları üzerinden ödendiği, █████/2022 tarihinden sonraki aylıklarının ise Bakanlık Müşaviri kadrosunun mali hakları üzerinden ödenmekte olduğunun bildirildiği,Davacının, 375 sayılı KHK hükümlerinin uygulanarak kendisinin Bakanlık Müşaviri olarak atanması gerektiğini ileri sürerek dava açmış olduğu ve yargılama devam ederken Bakanlık Müşaviri kadrosuna atanmış olduğu göz önüne alındığında başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istemi yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı,Davacının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemi yönünden;Her ne kadar yargılama devam ederken davacının müşavir olarak atanmış olması nedeniyle başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi isteminin çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle anılan işlemin hukuka uygunluk denetiminin yapılmasının gerektiği,56 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Geçici 1. maddesinde, üst kademe kamu yöneticilik görevleri sona erenler hakkında 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 6. maddesi hükümlerine göre işlem tesis edileceği ve █████/2018 tarih ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası hükümlerinin saklı olduğunun öngörüldüğü, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 177. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 18. maddesi yürürlükten kaldırıldığı, yine 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Geçiş Hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında, sayma yolu ile bazı Bakanlıkların kadrolarında ve görevlerinde bulunan üst kademe yöneticilerinin görevlerinin başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sona ereceğinin düzenlendiği, bunlar hakkında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla görev yapmakta oldukları birimlerin ve/veya bu birimlere verilmiş olan görevlerin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre bünyesinde düzenlendiği bakanlığın veya diğer kamu kurum ve kuruluşunun ilgili kadrolarına ve pozisyonlarına 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Mülga Ek 18. maddesi hükümlerine göre atanacaklarına ve haklarında anılan madde hükümlerine göre işlem tesis edileceğine yer verildiği, öte yandan Geçici 1. maddenin 4. fıkrasında; Geçici 1. maddenin yürürlüğe girdiği █████/2018 tarihinde bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yönetici kadro ve pozisyonlarında bulunup 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga Ek 18. maddesi hükümleri kapsamında olanlardan yukarıdaki 3. fıkrada sayılmayanların, görevden alındıkları takdirde yine (anılan madde) Mülga Ek 18. madde hükümlerine göre işleme tabi tutulacağı düzenlenmiş, yani Geçici 1. maddenin 3. fıkrasında üst kademe yöneticilerinin görevleri sona erdikten sonra nasıl atanacaklarına ilişkin düzenlemenin yanında, 3. fıkrada sayılmayan üst kademe yöneticilerinin de, görevden alınmaları durumunda hangi kadro ve pozisyonlara atanacaklarının yine 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin mülga Ek 18. maddesi kapsamında yapılacağının belirtildiği,Başka bir ifade ile; görevleri doğrudan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile sona erenler hakkında mevcut ek göstergeleri üzerinden 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Mülga Ek 18. maddesine göre işlem yapılacağı, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. fıkrasının incelenmesinden ise, 3. fıkrada kadro ve görevleri belirtilerek sayılan kadrolar arasında yer almamakla birlikte yönetici kadrosunda bulunması sebebiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Mülga Ek 18. maddesi kapsamında bulunanlar için yine mülga Ek 18. maddeye göre işlem tesis edileceğinin görüldüğü,Olayda; davacının 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında sayılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği █████/2018 tarihi itibarıyla görevleri sona eren üst kademe yöneticileri arasında bulunmadığı, bu nedenle █████/2018 tarihinden sonra █████/2018 tarihinde görevden alınan davacının, Geçici 1. maddenin 4. fıkrası uyarınca 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Mülga Ek 18. maddesi kapsamında atanacağı kadro ve pozisyonun belirleneceği, bu çerçevede Ek 18. maddeye bakıldığında; davacının 6400 ek göstergeli ... Kurulu Başkanlığı görevinde bulunduğu ve başka bir göreve atanmak üzere bu görevinden alındığının anlaşıldığı,Bu durumda; davacının, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında sayılan üst kademe kamu yöneticileri arasında yer almadığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı görevinin bahse konu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra sona erdiği, anılan Kararname'nin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası uyarınca hakkında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 18. maddesinin uygulanması gerektiği, diğer bir ifade ile Teftiş Kurulu Başkanlığı görevi sona eren davacının Ek 18. maddenin 1. fıkrasının "b" bendi hükmü doğrultusunda Bakanlığın müşavir kadrosuna atanması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bunun aksine başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında öngörülen "İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." kuralı uyarınca; davacının müşavir olarak atanması gerekmekte iken başmüfettiş olarak atanması nedeniyle başmüfettişlik ile müşavirlik kadrosu arasında oluşan, yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle,Davacının, Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı olarak görev yapmakta iken 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 4. maddesi uyarınca bu görevden alınmasına ilişkin █████/2018 tarih ve ████████ sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemine ilişkin kısmının reddine, davacının başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin... tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davalı idare tarafından, davacının █████/2020 tarihli dilekçesine istinaden Bakanlık Müşaviri kadrosuna atandığı ve █████/2020-█████/2022 (24 aylık) tarihleri arasındaki aylıklarının ... Kurulu Başkanı kadrosunun mali hakları üzerinden ödendiği, █████/2022 tarihinden sonraki aylıklarının ise Bakanlık Müşaviri kadrosunun mali hakları üzerinden ödenmekte olduğu, davacının yoksun kalınan maaş ve parasal hakların iadesi ile aylığa esas ek göstergesinin 6400'den 3600'e düşürülmesi nedeniyle düşen özlük haklarının iadesi talebinin dayanaksız kaldığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının kabule ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması",sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen kararın kabule ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalı idarelerden Kültür ve Turizm Bakanlığının temyiz isteminin reddine,2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, davanın davacının Kültür ve Turizm Bakanlığı ... Kurulu Başkanı olarak görev yapmakta iken 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 4. maddesi uyarınca bu görevden alınmasına ilişkin █████/2018 tarih ve ████████ sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemine ilişkin kısmının reddi, davacının başmüfettiş olarak atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki Danıştay İkinci Dairesinin █████/2023 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının, temyize konu kabule ilişkin kısmının ONANMASINA,3. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.