İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, faydalı model belgesinin yenilik ve uygulanabilirlik açıklığı eksikliği nedeniyle hükümsüzlüğüne karar veren ilk derece mahkemesi hükmünü onadı.
Özet: Bir faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasında, ilk derece mahkemesi tarafından davalıya ait faydalı modelin, başvuru tarihinde yenilik vasfını taşımadığı ve buluşun uygulanabilmesini sağlayacak yeterli açıklıkta bir tarifnamenin bulunmadığı gerekçeleriyle hükümsüzlüğüne karar verilmiş olup, davalının bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusunda, istinaf mahkemesince ilk derece mahkemesinin maddi ve hukuki değerlendirmelerinde yasalara aykırılık bulunmadığı, faydalı modelin yenilik unsurundan yoksun olduğu ve tarifnamesinde uygulamaya konulabilir bir açıklığın mevcut olmadığı tespit edilerek, ilk derece kararının hukuka uygun olduğu kabul edilip istinaf başvurusunun esastan reddiyle hükmün onandığı bir yargılama süreci yaşanmıştır.

T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ███████ Esas, ███████ KararDAVANIN KONUSU
: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
: █████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...... sektöründe faaliyet gösteren müvekkili aleyhine, davalı tarafından İstanbul Anadolu 2. FSHHM'nin ████████ E. sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, ... firmasına ait “... ...” isimli 2012 yılına ait ve 2017 yılına ait kataloglarda görülen ürünler incelendiğinde, davalının ... nolu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığının ileri sürerek, davalıya ait ... nolu “...” buluş başlıklı ... model belgesinin yenilik vasfına haiz olmadığı için hükümsüz kılınmasına karar verilmesini ve talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yapmış olduğu çalışmaları “...” ..........ı ile ... tescil numarası ile ..... model olarak tescilini sağladığını, müvekkiline ait .... modelde taşıyıcı araba üzerinde ... adet teker bulunduğunu, müvekkilinin ...modeli ile mevcut duruma pratik/yenilikçi bir çözüm getirdiğini, davacının, müvekkiline ait faydalı modelin hükümsüzlüğü için sunmuş olduğu delillerin hangi tarihte kamuya sunulduğu yönünden güvenilir olmadığını ve söz konusu delillerin teknik detaylarının da muğlak olduğunu, savunarak, davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu ... tescil numaralı faydalı modelin .../███████ tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği ve halen koruma altında bulunduğu, söz konusu faydalı model belgesinin, Tokat Sulh Hukuk Mahkemesi’ne ait ███████ D.İş Dosyasınca .... Devlet Hastanesinde bilirkişi ... tarafından yapılan tespitte incelenen ameliyathane kapısı ile karşılaştırılması sonucunda, ... no'lu faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığının belirlendiği, yine bilirkişi raporunda mevcut kapının faturaya konu kapı olup olmadığı tespit edilememiş ise de kapı üzerinde değişiklik yapıldığına dair bir iddia ve bu iddiayı ispatlar bir delil bulunmadığı gözetildiğinde, dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru içermediği “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin yenilik unsuru içermediği, uygulamaya konulabilir açıklıkta olmadığı kabul edilerek, SMK'nın 92, 144/1-b ve 142.maddeleri dikkate alınarak davanın kabulün ... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.İSTİNAF İSTEMİ
:Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, müvekkilinin FM belgesinin yenilik unsurunu ihtiva etmediği hususuna dayanak olarak sunulan faturadaki ürün ile tespit kapsamında görsellerine yer verilen ürün olduğunun kesin olmadığı belirtilmesine rağmen, davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer verilen müvekkilin faydalı modelinin, yeterli açıklıkta olmadığı yönündeki tespitler hatalı olup, yine bu konudaki itirazları giderilmeksizin hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.GEREKÇE
:Dava, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, yapılan bilirkişi incelemesinde, davalıya ait ... no'lu faydalı model faydalı model tarifnamesinin yenilik iddiasında bulunduğu kapsamdaki özelliklerini nasıl hayata geçirdiğine dair tarifnamede bir açıklamanın mevcut olmadığı, faydalı modelin “Buluş, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak patent başvurusunda, tarifname, istemler ve tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimlerle açıklanır” özelliğine sahip olmadığının tespit edildiği, yine ... model belgesinin, Tokat Sulh Hukuk Mahkemesi’ne ait ███████ D.İş Dosyasınca ...Devlet Hastanesinde bilirkiş tarafından yapılan tespitt,e incelenen ameliyathane kapısı ile karşılaştırılması sonucunda, ... no'lu faydalı model belgesinin başvuru tarihiitibariyle yenilik vasfına haiz olmadığının belirlendiği, bilirkişi raporunda mevcut kapının faturaya konu kapı olup olmadığı tespit edilememiş ise de kapı üzerinde değişiklik yapıldığına dair bir iddia ve bu iddiayı ispatlar bir delil bulunmadığı, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026