Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin alt işverenler arası kıdem tazminatı sorumluluğunun hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnameler çerçevesinde rücuen tazminat talebine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, son alt işveren konumundaki davacının, emekli olan bir işçiye ödediği kıdem tazminatının, işçinin daha önceki çalışma dönemlerinde aynı belediye için hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında faaliyet gösteren davalılardan rücuen tahsilini talep ettiği bir tazminat uyuşmazlığıdır; davalılar ise müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını, hatta teknik şartname hükümleri uyarınca kıdem tazminatı sorumluluğunun ana işveren belediyeye ait olduğunu savunarak davanın reddini istemişler ve mahkemece bu iddiaların tespiti için bilirkişi raporu alınmıştır.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALILAR
:1-VEKİLİ
: Av.: 2-VEKİLİ
: Av.İHBAR OLUNAN
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı işçi ...'in ... Belediyesi bünyesinde alt işveren olarak müvekkili şirkette ...'da görünen tarihleri arasında çalıştığını, ...'in 26.04.2023 tarihinde emekli olması sebebi ile müvekkili şirketin ...'e 20.03.2015-26.04.2023 tarihleri arasındaki çalışma dönemine ilişkin olarak 160.768,23.TL Kıdem tazminatı ödemiş olduğunu, Dava dışı ...'e Kıdem tazminatı ödenen 20.03.2015-06.04.2023 tarihleri arasındaki çalışma döneminin bir kısmında davalılar bünyesinde çalıştığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava dışı ...'e ödenen 106.768,23.TL Kıdem tazminatının şimdilik 1.000,00.TL'sinin ödeme tarihinden itibaren avans faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte her bir davalıdan kendi dönemlerindeki çalışmalarından sorumlu olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı ... Müh...Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkillinin usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmediğini, davacı tarafın son alt işveren olması sebebiyle müvekkili şirketin dava dışı işçinin Kıdem tazminatının ödenmesinde her hangi bir sorumluluğu bulunmadığını ve davalılar ile ... belediyesi arasında imzalanan 10.03.2015 tarihli hizmet alım sözleşmesinin eki mahiyetindeki teknik şartnamenin genel hükümler başlıklı 8 maddesinde ... Yüklenicinin çalıştırdığı personelin 4857 sayılı İş kanunu ... ,işsizlik sigortası kesintileri ile ilgili kanun ve çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun tüzük ve yönetmeliklerde personel ücret ödemesi, ... primleri vergi resim harç ve özel diğer indirimlerden doğan vergi farkı ödemesi işsizlik sigortası kesintisi vb ödemelerden doğrudan sorumlu olduğu, yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak yasal süreleri içerisinde idare tarafından her hangi bir uyarı ve tebliği beklemeksizin yerine getireceğinin ve ilgili kanun gereğ, gerekli olduğu durumlarda ihbar ve Kıdem tazminatlarının idare tarafından karşılanacağının hüküm altına alındığını bu nedenle de dava dışı işçinin Kıdem Tazminatı sorumluluğunun dava dışı ... Belediye Başkanlığına ait olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... İnşaat...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ile diğer davalı şirketin ... şeklinde dava dışı Belediyenin Park /bahçe işlerinin yıllar içinde farklı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yürüttüğünü dava dışı işçinin 20.03.2015-01.04.2018 tarihleri arasında davalılar bünyesinde çalıştığını, daha sonra 696 sayılı KHK ile işçilerin 02.04.2018 tarihinde davacı şirkete devredildiğini, müvekkilinin devredilen işçilerin 01.04.2018 tarihinden sonraki çalışmalarına, iş akitlerinin feshine ve yapılan ödemelere ilişkin bir bilgisinin bulunmadığını, davalılar ile ... Belediye Başkanlığı arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin eki mahiyetindeki Teknik Şartnamenin genel hükümler başlıklı 8 maddesinde Yüklenicinin çalıştırdığı personelin 4857 sayılı İş kanunu ..., işsizlik sigortası kesintileri ile ilgili kanun ve çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun tüzük ve yönetmeliklerde personel ücret ödemesi, ... primleri vergi resim harç ve özel diğer indirimlerden doğan vergi farkı ödemesi işsizlik sigortası kesintisi vb ödemelerden doğrudan sorumlu olduğu, yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak yasal süreleri içerisinde idare tarafından her hangi bir uyarı ve tebliği beklemeksizin yerine getireceğinin ve ilgili kanun gereğ, gerekli olduğu durumlarda ihbar ve Kıdem tazminatlarının idare tarafından karşılanacağının hüküm altına alındığını bu nedenle de dava dışı işçinin Kıdem tazminatı sorumluluğunun dava dışı ... Belediye Başkanlığına ait olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.KANITLAR
:... kayıtları, ödeme belgeleri, dekont, sözleşme, müzekkere cevapları, bilirkişi raporu, vs.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Dava, dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatından ötürü davacının davalılardan rücu talebinin yerinde olup olmadığı yerinde ise miktarının tespitine ilişkindir.Mahkememizce, Dosyanın 1 İŞ HUKUKU UZMANI bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları ile dosyadaki kayıtlar gözetilerek davacının davalılardan rücu isteminin yerinde olup olmadığı yerinde miktarının ne olduğu hususunda değerlendirme ve hesaplama içerir rapor hazırlanmasının istenilmesine, karar verilmiştir. Alınan 13.08.2025 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı işçinin 20.03.2015-01.04.2018 tarihleri arasında dava dışı ... belediyesinin hizmet satın aldığı davalı şirketler tarafından oluşturulan adi ortaklıkta 3 yıl 11 gün çalıştığı , davalı şirketlerin yaptığı işin 696 sayılı KHK ile davacı şirkete verilmesi /devri sebebi ile dava dışı işçi ...'in ara vermeksizin 02.04.2018 tarihinden itibaren emekli olduğu 26.04.2023 tarihine kadar davacı şirkette çalıştığı, dava dışı işçi ...'in davalılar bünyesindeki çalışmasının sona erdiği 01.04.2018 tarihindeki günlük brüt ücretinin 87,95.TL aylık brüt ücretinin ise 2.638,50.TL olduğunun ...'in ... hizmet cetvelinden belli olduğu, tarafların tamamının dava dışı ... Belediye Başkanlığının hizmet satın aldığı alt işverenler olduğu aralarında sözleşmesel her hangi bir ilişki bulunmadığı, dava dışı işçiye 20.03.2015-26.04.2023 tarihleri arasındaki 8 yıl 1 ay 6 günlük çalışmasının toplamı olan 2.916 günlük çalışma süresi için davacı tarafından 07.06.2023 tarihinde toplam 160.768,23.TL Kıdem tazminatı ödenmiş olduğu, 1475 sayılı yasanın 14'üncü maddesine göre davacı tarafın davalılara rucu edebileceği Kıdem tazminatının 7.996,12-TL, davacı tarafından ödenen toplam Kıdem tazminatının dava dışı işçi ...'in taraflar bünyesindeki çalışma sürelerine oranlanarak hesap yapılmasının kabulü halinde ise davacı tarafın davalılara rucu edebileceği kıdem tazminatı miktarının 60.150,25-TL olduğu, davacının ödediği Kıdem Tazminatını davalılara rucu hakkının bulunup bulunmadığı, rucu hakkı var ise hangi seçenekte hesaplanan miktarı rucu hakkı olduğunun değerlendirilmesi Mahkememizin takdirlerinde olduğu bildirilmiştir.4857 sayılı İş Kanununun 2/6.maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı TBK'nun 167. (818 sayılı BK nun 146. M.) maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensiplerine göre sonuca gidilmelidir. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar. Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır. Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, son alt işverenin iş akdini haklı bir neden olmadan sona erdirerek ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının doğmasına sebebiyet verdiği için bunların tamamından sorumlu olacağından bu ücretlerin alt işverenden tahsiline hükmedilmelidir. Ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir (...13. HD. █████/2018 T, 2015/-2018/... ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, 2016/- 2018/ sy.k).Davacı Belediye tarafından, dava dışı işçi ...'in davalılar bünyesindeki çalışmasının sona erdiği 01.04.2018 itibari ile kıdem tazminatı alacağı için asıl işveren olarak 160.768,23.TL Kıdem tazminatı ödenmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.Davacı Belediye , davalıların oluşturduğu ADİ ORTAKLIKtan hizmet satın aldığı, dava dışı şirketin ise dava dışı işçinin alt işvereni olduğu sabittir.Yukarıda değinilen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dosya kapsamındaki belgeler ve ... kayıtlarına göre; Dava dışı işçinin iş akdinin sonlandığı 01.04.2018 tarihindeki günlük brüt ücretinin 87,95.TL aylık brüt ücretinin ise 2.638,50.TL olduğunun dava dışı (...'in ) ... hizmet cetvelinden belli olduğu, tarafların tamamının dava dışı ... Belediye Başkanlığının hizmet satın aldığı alt işverenler olduğu aralarında sözleşmesel her hangi bir ilişki bulunmadığı, dava dışı işçiye 20.03.2015-26.04.2023 tarihleri arasındaki 8 yıl 1 ay 6 günlük çalışmasının toplamı olan 2.916 günlük çalışma süresi için davacı tarafından 07.06.2023 tarihinde toplam 160.768,23.TL Kıdem tazminatı ödenmiş olduğu, 1475 sayılı yasanın 14'üncü maddesine göre davacı tarafın davalılara rucu edebileceği Kıdem tazminatının 7.996,12-TL olduğu , dolayısıyla davacı Belediye yukarıda belirtilen miktarda ödeme yapmış ise de , davalıların oluşturduğu ... nezdinde geçen çalışma süresi kapsamında, dava dışı işçinin hakettiği kıdem tazminatı alacağının, dolayısıyla davacının rücu edebileceği miktarın bu olduğu, davalıların alacağın tamamından dorumlu olacağına ilişkin taraflar arasındaki ihale sözleşmesinde açık bir hüküm olmadığı anlaşılmakla, davacı davayı ıslah etmeyeceğini belirtmekle, taleple bağlılık ilkesi gözetilerek, davanın kabulü ile nin davalılardan ödeme tarihi 07.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Davanın KABULÜ ile, 1.000,00 TL'nin davalılardan ödeme tarihi 07.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 615,40-TL harçt peşin alınmış olmakla bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 5.202,50-TL yargılama gideri ile peşin alınan 615,40-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı yararına ölçümlenen 1.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır