Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybolduğu iddia edilen çekin iptali talepli davayı, davacının istirdat davası açmaması nedeniyle usulden reddetme yönünde karar verdi.
Özet: Kıymetli evrak iptali davasında, davacı kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçme ihtimali nedeniyle 2.000.000,00 TL bedelli bir çekin iptalini talep etmiş; ancak yargılama sürecinde çekin bankaya ibraz edildiği ve hamili olan üçüncü şahsın tespit edildiği anlaşılmıştır, bu nedenle mahkeme davacıya çeki elinde bulunduran bu kişiye karşı istirdat davası açması için süre vermiş, davacının verilen süre içinde bu davayı açmaması üzerine ise kıymetli evrak iptali davası usulden reddedilmiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2026/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde ;Davaya konu; ... Şubesi'ne ait 30.08.2025 vade(tanzim) tarihli, ... Seri numaralı, ... Vergi Numaralı, keşidecisi ... İnş. Mühendislik San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. olan 2.000.000,00 TL bedelli çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve doldurularak kullanılması mağduriyetlerine neden olacağı belirterek bu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe
:Davacı tarafından, kayıp olmaları nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Dava, TTK.nun 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Yasa'nın 757. ve devamı maddelerine dayalı olarak açılmış bulunan çek iptali davasıdır. Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak olan zayi nedeniyle çek iptali davalarının, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayacak olan bu davalarda lehdar veya hamil tarafından açılmış olması, Öte yandan, aynı Yasanın 688/1. maddesine göre de, çeki tahsil için alan vekilin, çekten doğan bütün hakları kullanabileceği, fakat vekilin çeki, ancak tahsil cirosu biçiminde tekrar ciro edebileceği, çekten doğan bütün bu haklar içinde, kaybolan çekin iptalini istemek hakkının da bulunduğu, bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulması yeterli ve gerekli kabul edilmektedir.İlgili bankaya yazılan müzekkere cevabı gereğince davaya konu çeklerin ibraz edildiği ve ibraz edenin bilgilerini mahkememize gönderildiği görülmüştür.Dava konusu uyuşmazlıkla ile ilgili olarak ... BAM 5. H.D. 2024/ E, 2025/ K sayılı ilamında ''...TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır", 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir (... 11. HD █████/2016 tarihli 2015/- 2016/ E.K; aynı Dairenin █████/2016 tarihli 2015/- 2016/ E.K sayı ilamları). '' şekli ile değerlendirme yapıldığı anlaşılmış olup, mahkememizce davacıya çeki elinde bulunduran 3. Kişiye karşı çek istirdatı davası açmak üzere süre verildiği, verilen süre içerisinde çek istirdatı davası açılmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;1-Davanın usulden REDDİNE,2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 732,00-TL harcın başlangıçta alınan 615,40TL peşin harçtan mahsubu eksik kalan 116,60 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra talep halinde 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacıya iadesine,Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.█████/2026Katipe-imzaHakime-imza