Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, davacının kıymetli evrak ve kambiyo senetlerinden kaynaklanan borcun yokluğuna dair birleşen menfi tespit davası gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının aleyhinde başlatılan icra takiplerine dayanak teşkil eden 375.000 TL bedelli kıymetli evraklar (bonolar) nedeniyle borçlu olmadığını ileri sürdüğü menfi tespit davalarını ele almaktadır; davacı, imzasının sahte olabileceğini veya senedin sonradan doldurulduğunu, daha önce hisse devri karşılığında ödeme yaptığını ve bu borcun mevcut olmadığını iddia ederek icra takibinin durdurulmasını ve borçlu olmadığının tespitini talep ederken, birleşen dosyadaki davalı taraf ise davanın zamanaşımına uğradığını, davacının takas ve mahsup defi savunmasının aslında borcun kabulü anlamına geldiğini belirterek davanın reddini ve kötü niyet tazminatı ödenmesini istemektedir.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ 2020/... E. SAYILI DOSYASINDA;DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020BİRLEŞEN ... 1. ATM'NİN 2024/... E. SAYILI DOSYASINDA;DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davalının ... 18. İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davalıya böyle bir borcunun olmadığını, davalı ... ... ile müvekkili arasında ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi ' nin 2018/... Esas sayılı dosyasında düzenleme tarihi █████/2017, vade tarihi ise █████/2017 olan 375.000,00.-TL bedelli senetten ötürü imzaya ve borca itiraz davasının devam ettiğini, müvekkili ile arasında ... 6. Noterliğince tanzim edilen █████/2016 tarihli 2016/ yevmiye numaralı düzenleme şeklinde hisse devir sözleşmesinin imzalandığını, işbu davaya konu senede atıfta bulunan adi yazılı hisse devir sözleşmesinin düzenleme tarihinin █████/2016 olduğunu, takibe konulan senedin düzenleme tarihinin ise yine █████/2016 tarihi olduğunu, █████/2016 tarihli hisse devir sözleşmesinde " ... adı geçen şirketteki 8640 payımı şirketin aktifine ve pasifine ilişkin tüm hak ve borçlarıyla birlikte ... isimli kişiye 216.000,00.-TL bedel karşılığında devir ettim. Devir bedelini kendisinden nakten ve tamamen aldım. " şeklinde yazdığını, bu belgenin resen noterlikçe düzenlenen bir belge olduğunu, müvekkilinin bütün imza asıllarının ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi' nin 2018/... Esas sayılı dosyasının arasında olduğunu, dava dosyası kapsamında ... Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü öğretim üyeleri tarafından tanzim edilen raporda o davadaki sentteki imzanın müvekkilinin imzalarına benzediğini belirtmiş ise de o raporda ayrıca senetteki imzanın önceden atıldığını, üzerinin ise daha sonra doldurulduğunun belirtildiğini, ayrıca müvekkilinin davalıya bu senetteki bedelden çok daha fazlasını ödediğini , tüm bu sebeplerde ... 18. İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı takip dosyasının durdurulması ile söz konusu takipten ötürü borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ 2020/... E. SAYILI DOSYASINDA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Davalının ... 5.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... numaralı icra takip dosyası kapsamında müvekkilim aleyhinde icra takibi başlattığını, İş bu takibe konu senetten ötürü müvekkilin alacaklı görünen davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, müvekkilin emeklilik yaşı dolan bir resim öğretmeni olan davalının bu senedi sahte olarak imzaladığını düşündüğünü, bu nedenlerle öncelikle müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması için ivedi olarak sunulacak kesin teminat mektubu karşılığında icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde tedbir kararı verilmesini, yargılama sonrasında müvekkilinin ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... numaralı icra takip dosyasına konu edilen 375.000,00 TL bedelli senetten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine girişen davalının % 20 oranında tazminatla sorumlu tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, davacının davayı takas mahsup defiine dayanan menfi tespit davası şeklinde açtığını, takas mahsup define dayanarak dava açılması aslında var olan ancak davanın en başından beri inkar edilen borcun davacı tarafça ikrarı anlamına geldiğini, davacı müvekkilden alacaklı olduğu iddiasıyla mahsup talep ettiğini, davacı tarafın aynı zamanda dava dilekçesini takas ve mahsup defiine dayandırdığını, kanun gereği bir kimsenin bir baskasıyla muaccel, karsılıklı ve denk bir alacak ilişkisi olmadıkça takas defiine dayanmasının söz konusu olamayacağını, davacının haksız davasının reddine, dava degerinin %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.BİRLEŞEN ... 1. ATM'NİN 2024/... E. SAYILI DOSYASINDA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı ile %50'şer pay sahibi olduğu şirketin ...'ya olan borçları nedeniyle davacının banka hesabından çekilen 193.000,00 TL'nin yarısı olan 96.500,00TL'nin ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... numaralı icra dosyasına ilişkin takas mahsup talep ettiği, ilamsız icra takibi başlatıldığını bu sebeple borçlu olmadığının tespit edilmesini talep etmektedir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ikame edilen davanın haksız nitelikte olduğunu, davacının 375.000.-TL bedelli senetten kaynaklı olarak davacıdan alacaklı bulunduğu icra dosyasına ilişkin takas mahsup talep edilmesi, salt kötü niyetli ve davacının yükümlüsü bulunduğu borçları bertaraf etmeye yönelik olduğunu, huzurda görülen davanın ve davacının haksız taleplerinin reddini savunmaktadır.KANITLAR
:... 18.İcra Müd.'nün 2019/... esas sayılı dosyası, ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/... E. Sayılı dosyası, Mahkememiz 2020/... E. Sayılı dosyası, ... 5. İcra Müdürlüğü 2018/... E. Sayılı dosyası, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E. Sayılı dosyası, ... 15. Ağır ceza Mahkemesi 2021/ E. Sayılı dosyası, ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, vs.KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :Mahkememiz 2020/... E. Sayılı dosyasında açılan davanın yargılaması sırasında, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... ve mahkememizin 2020/... esas sayılı dosyalarında birleştirme kararı verilerek bu dosya içerisine gönderildiği, █████/2024 tarihli karar duruşmasında mahkememiz ana dosyası tefrik edilerek mahkememiz 2024/... esasına kaydedilmiş, tefrik kararı verilmesi unutulan birleştirilen mahkememiz 2020/... esas sayılı dosyası ise tutanak ile mahkememizin 2024/... esasına kayedilmiş ve mahkememizin 2024/... esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.Asıl dosyada dava; ... 18.İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasında takibe konulan █████/2016 vade tarihli 216.000,00 TL bedelli senedin tahsili için başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Asıl davada; davacı vekili, taraflar arasında imzalanan █████/2016 tarihli "Limited Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi" ile davalı ...'nın ... Dekorasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketindeki hissesini davacıya devrettiğini ve aynı gün noterde düzenlenen hisse devir sözleşmesinde davalının satış bedelini nakten aldığının yazılı olduğunu, buna rağmen davalının bu senedi takibe koyduğunu belirterek bu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davalı ise taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca hisse devir bedeli için dava konusu senedi aldığını sonrasında notere giderek devir sözleşmesi imzaladığını beyan etmiştir.Taraflar arasında imzalanan █████/2016 tarihli "Limited Şirket Hisse Devir Vaadi" sözleşmesiyle ... şirketteki 8640 adet hissesini 216.000,00 TL bedelle, şirket ortağı ... ise şirketteki 360 adet hissesini 9.000,00 TL bedelle ... ye devretmeyi,... ise devir karşılığında ertesi gün 60.000,00 TL nakden ödeyeceğini, kalana ise senet imzaladığını beyan etmiştir. ... 6.Noterliğinin █████/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı "Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi" ile satıcı ... alıcı ...'ye ... Dekorasyon Limited Şirketindeki 8640 payını 216.000,00 TL karşılığında devretmiştir. ... 10.İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/ esas-2021/ karar sayılı dosyasında dava konusu 216.000,00 TL bedelli senetteki imzanın davacı eli ürünü olduğuna karar verilmiştir. Zaten davacının mahkememizde imzaya yönelik itirazı da olmamıştır.SMM Bilirkişi ... aldırılan █████/2024 tarihli raporda; taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesine ilişkin devir bedelinin ödenip ödenmediğinin ticari defterlerde kayıtlı olmadığını, davacının iddia ettiği ödemelerin şirketin vergi, ... borç/ceza ödemelerine ilişkin olduğunu belirtmiştir.Davacının dosyaya sunduğu █████/2017 tarihli toplam 493.547,00 TL ödeme yapıldığına isimsiz/imzasız adi el yazılı belge sunulmuş olup, bu belgede dava konusu pay devri nedeniyle düzenlenen senede ilişkin ödeme yapıldığına dair bir ibare olmadığından bu belge ödeme belgesi olarak kabul edilmemiştir.Dolayısıyla davalı ...'nın noterde hisse devri yapmadan hisse devri yaparken alıcıdan almış olduğu noterdeki işlem tarihiyle aynı tarihli █████/2016 vade tarihli senet nedeniyle noterdeki beyanında hisse devir bedelini peşinen aldığı beyanında bulunduğu, davacı tarafın ödeme iddiasın ıspat edemediği gibi takas mahsup talep etmesi de davalı savunmalarını doğruladığından davacının davasının reddine, ihtiyati tedbir kararı uygulandığından davacının takip konusu senedin %20 si olan 43.200,00 TL kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.Davacı takas mahsup iddiasına ilişkin alcağını ispatlayamadığından talebinin reddine karar verilmiştir. ... 12.Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/... esas sayılı dosyasında bedelsiz kalan senedi kullanma suçundan açılan kamu davasının mahkememiz dosyasına etkisi olmayacağı kanısına varıldığından bu dosyanın neticesi beklenilmemiştir.Birleşen 2020/... E. Sayılı dosyasında; dava, ... 5.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında takibe konula █████/2017 keşide, █████/2017 vade tarihli 375.000,00 TL bedelli senedin tahsili için başlatılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Davacı ,dava konusu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiştir.Menfi tespit davası zamanaşımına tabi olmadığından davalının zamanaşımı savunması yerinde görülmemiştir.Mahkememizce ... 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas sayılı dosyadan davacıya ait imza asılları da getirtilerek, dosyanın 1 grafolog bilirkişisine tevdii ile dava konusu bonodaki keşideciye atfen atılı imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda; İnceleme konusu senet ön yüzü üzerinde ödeyecek “...” adına atfen atılı bulunan imzaların ödeyecek ...’ye ait karşılaştırmaya esas örnek imzaları arasında gözlenen tersim biçimi, işleklik derecesi, seyir, sürat, istif ve itiyatlar yönünden saptanan benzerliklere atfen, ... ELİ ÜRÜNÜ OLDUĞU kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce davacının imza incelemesine yönelik itirazların irdelenmesi ve bilirkişiye yönelik şikayetlerin bulunması sebebiyle ... Nöbetçi ATM ye talimat yazılarak 3 kişilik grafolog bilirkişisine dosyanın tevdi edilerek dava konusu bonodaki imzanın davacıya ait olup olmadığı hususunda icra dosyasındaki raporlarda ayrı ayrı irdelenerek rapor aldırılmasına karar verilmiş, talimat mahkemesince aldırılan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dosyadaki dava konusu senetteki borçlu adına atfen atılı imzalar ile ...'nin mukayese örnekleri arasında tersim tarzı, istif, eğim, seyir, sürat, baskı derecesi ve alışkanlıklar arasında yeterli benzerlik bulunduğundan senetteki borçlu imzasının ...'nin mukayese örneklerine kıyasla ...'nin eli mahsulü olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce ... nöbetçi ATM ye talimat yazılarak davacı vekilinin rapora itiraz kapsamında hangi teknik cihaz ve optik aletlerin kullanıldığına dair bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, talimat mahkemesince aldırılan █████/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; İnceleme konusu belgedeki imzalar ile mukayese belgelerdeki imzalar dikey ve yatay kuvvetli ışıklar altında, çeşitli büyütme özelliklerinde mercekler, ... ve ... adlı cihaz kullanılarak incelenmiş, ayrıca bilgisayarda çeşitli programlar kullanılarak üst üste çakıştırma ve yan yana getirme yöntemleriyle değerlendirilmiş, inceleme konusu belgedeki imzalar ile mukayese belgelerdeki imzalar tersim tarzı, alışkanlıklar, istif, eğim, seyir, sürat, hız ve baskı derecesi bakımından mukayese edilerek değerlendirme yapıldığı bildirilmiştir.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ... Şirketi'ne ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Şirket hisse devirlerinde, hisse bedelinin ödenip ödenmediği hususu şirket ticari defterlerinde herhangi bir kayda konu olamayacağından ticari defterler üzerinden tespit edilemeyeceği, hisseyi alan gerçek veya tüzel kişinin hisse bedelini kendi banka hesabındaki veya cebindeki paradan hisseyi devraldığı kişiye ödeme yapmak zorunda olduğu, davacının sunmuş olduğu ödemelerin, Şirketin hissedevrinden sonraki döneme ait vergi ve ... borç ödemesi gibi ödemeler olduğu, dolayısıyla hisse bedeli ödemesinden mahsup edilemeyeceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Gerek mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda ve gerekse ... 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas-2020/... karar sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporuyla dava konusu senetteki imzanın davacı eli ürünü olduğu anlaşıldığından ve davacı senet bedelini ödediğini ispatlayamadığından davacının davasının reddine karar verilmiştir. İhtiyati tedbir kararı uygulandığından davacının takip konusu senedin %20 si olan 75.000,00 TL (kısa kararda sehven 1800,00 TL yazılmış olup açık hesap hatası olduğundan gerekçe yazımı sırasında düzeltilmiştir) kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.Davacı takas mahsup iddiasına ilişkin alacağını ispatlayamadığından talebinin reddine karar verilmiştir. Birleşen 2024/... E. Sayılı dosyasında dava, davacının ,dava dışı şirketin vergi borçları için ödediği 193.000,00 TL'den davalının hissesine düşen 96.500,00 TL'nin tahsili davasıdır.Davacı, davalı şirketin vergi borc ve cezalarını ödediğini iddia ettiğinden bu davayı şirkete karşı açması gerekmektedir. Bu nedenle davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlere,1-Mahkememizin 2020/... (2024/...) esas sayılı dosyasında açılan davanın reddine, - İhtiyati tedbir kararı uygunlandığından alacağın %20'si olan 43.200,00 TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,a- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 5.306,74 TL (peşin+ tamamlama harcı)'den mahsubu ile artan 4.691,34 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,b-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,c-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,d-Davalı yararına ölçümlenen 49.716,48-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,2- Mahkememizin birleştirilen 2020/... (2024/...) esas sayılı dosyasında açılan davanın reddine,- İhtiyati tedbir kararı uygulandığından alacağın %20'si olan 1.800,00 TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,a- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 7.451,11 TL'den mahsubu ile artan 6.835,71 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, b-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,c-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,d-Davalı yararına ölçümlenen 60.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,3- Birleşen 2024/... esas sayılı dosyasında açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine,a- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.647,98 TL'den mahsubu ile artan 1.032,58 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, b-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,c-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,d-Davalı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi. █████/2025Başkan ...¸E-imzalıdır.Üye ...¸E-imzalıdır.Üye ...¸E-imzalıdır.Katip ...¸E-imzalıdır.