Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin kaybolan çeklerin iptali talebini değerlendiren ve ibraz edilen bir çek için istirdat davası açılmasına hükmeden kararı.
Özet: Kaybolduğu iddia edilen üç adet çekin iptali talebiyle açılan hasımsız davada, mahkeme yapılan ilanlara rağmen iki çekin ibraz edilmediğini tespit ederken, 50.000 TL bedelli üçüncü çekin bir faktoring şirketi tarafından bankaya ibraz edildiğini belirlemiş ve bunun üzerine davacı vekiline, ibraz edilen çek hakkında ilgili şirkete karşı istirdat davası açması için iki haftalık kesin süre verilmesine karar vermiştir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas ...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARARESAS NO
: ...KARAR NO
: ...HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ...DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
:...KARAR YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çekler müvekkil şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilimizin mağduriyetine neden olacağını, çeklerin kimin elinde olduğunun bulunmadığını, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve çekler hakkında ödeme yasağı konulmasını " talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, zayi nedenine dayalı hasımsız çek iptali istemine ilişkindir.Talebin yasal dayanağı TTK'nın 651. ve devamı maddeleridir. TTK'nın 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nın 757. maddesine göre de rızası olmaksızın poliçe elinden çıkmış olan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nın 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar verilebilir. TTK'nın 818. maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hükümler "çek" için de uygulanır.İş bu talep basit usule tabi olup HMK'nun 320/1. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden HMK'nın 30. maddesindeki usul ekonomisi ilkesi hükümleri gereği de hasımsız nitelikteki iş bu çekişmesiz yargı işine ilişkin dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vermek gerekmiştir.Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde talep ve dava konusu edilen, ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çeklerin zayii nedeniyle iptalini talep edilmektedir.TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çeklerin elinde bulunduranların son vade tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde █████/2025, █████/2025 ve █████/2025 tarihlerinde ilanlar yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen dava konusu çekler ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı görülmüştür.-Talebe konu ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekin vade tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürenin dolduğu ve karar tarihi tarihi itibariyle de dava konusu çek ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı ve çek aslınında ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğünden gönderilen █████/2025 tarihli cevabi yazısında dava konusu ilgili çekin bankaya ibraz edilmediği mahkememize bildirilmiştir.-Talebe konu ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin vade tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürenin dolduğu ve karar tarihi tarihi itibariyle de dava konusu çek ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı ve çek aslınında ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğünden gönderilen █████/2025 tarihli cevabi yazısında dava konusu ilgili çekin bankaya ibraz edilmediği mahkememize bildirilmiştir.-Talebe konu ... Bankası, Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan, █████/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çekin ibraz edilip edilmediği hakkında Türkiye ... Bankası Genel Müdürlüğe müzekkere yazıldığı, ilgili bankanın █████/2025 tarihli cevabı yazılı ile çekin ... Bank A.Ş'e ibraz edildiğinin bildirildiği görüldü. ... A.,Ş yazılan müzekkere cevabında ilgili çekin Lider Faktoring A.Ş (VKN: ...) tarafından █████/2025 tarihinde takasbank aracılığı ile ibraz edildiği bildirilmiştir.Davacı vekiline dava konusu çek hakkında dava dışı " ... A.Ş" karşı istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğine dair muhtıra çıkartılmış, muhtıra █████/2025 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davacı vekili tarafından istirdat davası açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmemiş ve işbu karar tarihi itibariyle UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da herhangi bir istirdat davası açılmadığı görülmüştür.Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir,Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD █████████ E., █████████ K.; █████████ E., █████████ K.; ██████████ E., █████████ K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.Somut olayda istidat davası açılmayan ... Bankası, Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan, █████/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek ile ilgili mahkememiz açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiş, dava konusu olan ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çek ve ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çek yönünden ise süresinde ibrazın olmadığı, yapılan ilanlar neticesinde yasal süre içinde mahkememize de bir başvurunun olmadığı dikkate alınarak zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenler ile;Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;1- ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekin ve ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,2-... Bankası, Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan, █████/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek yönünden ZAYİ NEDENİYLE İPTALİ TALEBİNİN REDDİNE,3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 732,00-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,4-Mahkememiz dosyası üzerinden █████/2025 tarihli yazı ile dava konusu ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çek ve ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan █████/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çek üzerine ödeme yasağı konulması yönündeki verilen ihtiyati tedbirin HMK'nun 397/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren kaldırılmasına,5- Dava konusu ... Bankası, Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan, █████/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek yönünden ödeme yasağı konulması yönündeki verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, bu hususta ilgili bankaya ivedilikle yazı yazılmasına,6-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminatın HMK'nun 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,7-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve harçların kendi üzerinde bırakılmasına,8-Davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,9-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,Dair, davacı vekilinin yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, gerekçeli kararın davacıya tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır