kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli ve ecrimisil talepli davada, delil avansının kesin sürede yatırılmaması sonucu davanın esastan reddi temyiz incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli ve ecrimisil talepli davada, delil avansının kesin sürede yatırılmaması sonucu davanın esastan reddi temyiz incelemesi.

Özet: Taşınmazına kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla bedel tespiti ve ecrimisil talebiyle açılan davada, davacının adli yardım talebi reddedildikten sonra, mahkemece belirlenen keşif ve bilirkişi ücretlerini kesin süre içerisinde yatıramaması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanununun delil avansı hükümlerine göre delil ikamesinden vazgeçildiği kabul edilerek ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir; bu ret kararı, bölge adliye mahkemesince de yargılama giderlerinin ödenmemesi nedeniyle davanın reddedilmesinin usule uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi suretiyle onanmıştır.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Başkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, █████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu Van ili, ... ilçesi ,... Mahallesi 1 11... parsel sayılı taşınmazın davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadığı halde dere yatağı geçirilmesi suretiyle el atıldığı bu nedenle taşınmazın el atılan kısmının bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile dava tarihinden geriye doğru beş yıl için ecrimisil talebi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde; öncelikle zamanaşımı def'inde bulunduğunu, davanın haksız olduğunu, davanın uzlaşma kapmasında olduğunu, kamulaştırmasız el atmanın söz konusu olmadığını, dava konusu taşınmaza bir müdahalenin bulunladığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığını, yerel mahkemece fakirlik belgesi sunmalarına rağmen adli yardım taleplerinin reddedildiğini, yerel mahkemece keşif ve bilirkişi ücretleri için belirlenen 9.980,30TL'nin ödenmesi için iki haftalık kesin süre verildiğini ve müvekkilinin bu süre içerisinde ödeme yapamadığını bu sebepten ötürü dosyanın takipsiz bırakıldığını, yenileme harcı yatırılarak dosyanın yeniden takibine başlandığını ve kısa süre içerisinde delil avansı yatırmadığından dolayı başkaca araştırma ve inceleme yapılmadan esastan reddine karar verildiğini, müvekkilinin mülkiyet ihlalini giderecek herhangi bir davayı bir daha açamayacak olmasının aynı zamanda ölçülülük ilkesiyle hiçbir suretle bağdaşmadığını bu nedenle yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Harç ve Avans Ödemesi" başlıklı 120 inci maddesinin birinci fıkrasında; harç ve avansların Bakanlıkça saptanacağı, dava açılırken mahkemece yatırılacağı, avansın yeterli olmadığının anlaşılması durumunda davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir. Delil ikamesi için avans başlıklı 6100 sayılı Kanun'un 324 üncü maddesinin birinci fıkrasında; "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin sürede yatırmak zorundadır. ..." hükmüne yer verildiği, ikinci fıkrasında ise,'' tarafların bu yükümlülüğü yerine getirmemesinin hukuki sonucu olarak delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacakları'' belirtilmiştir. Delil avansına yönelik ara kararında mahkemece, hangi delil için ne miktarda avans yatırılacağı açıkça belirtilmeli ve avansın kesin süre içinde yatırılmaması halinde bu delilin ikamesinden vazgeçildiğinin kabulü ile dosya kapsamındaki delillere göre karar verileceğinin ihtar edilmesi gerekir. Mahkemenin 26.03.2024 tarihli ve 17.09.2024 tarihli duruşma tutanakları dikkate alındığında 6100 sayılı Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 324 üncü maddesi kapsamında usulüne uygun şekilde ve usulüne uygun süre verildiği hâlde keşif, masrafı ile harcının yatırılmadığı anlaşıldığından dosya kapsamında ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değeri ve ecrimisil bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 6100 sayılı Kanun’un 324 üncü maddesi uyarınca; "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır." hükmünü içermektedir. Eldeki davada mahkemece yapılan yargılamada davacı vekiline 26.03.2024 tarihli celsede delil avansını yatırması için iki haftalık kesin süre verilmesine ve kesin süre içerisinde yatırılmadığı takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılacağının ihtarına dair ara karar oluşturularak sonraki celse belirlenen sürede ücretin yatırılmaması nedeniyle davacı taraf bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçtiği sayılarak mevcut delil durumuna göre ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi de yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.