5. Hukuk Dairesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca arsa vasfındaki taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasındaki temyiz incelemesi sonucu.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasında, ilk derece mahkemesince belirlenen bedelin davacı idare ve davalılarca istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi emsal karşılaştırmasına dayanan bilirkişi raporuyla tespit edilen değerin adil ve makul olduğu gerekçesiyle başvuruları esastan reddetmiş; tarafların bu kararı temyiz etmesiyle Yargıtayın incelemesinde, idarenin aleyhine faiz ve vekalet ücreti konularındaki itirazları ile davalıların bedelin düşük olduğu yönündeki temyiz itirazlarının büyük ölçüde yerinde görülmediği, arsa niteliğindeki taşınmazın değer tespitinin usul ve kanuna uygun bulunduğu değerlendirilmiştir.
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Bursa 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.Davalılar ... vd. vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.10.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı idare vekili Avukat... ve yetki belgesine istinaden davalılar ... vd. vekili Avukat ... gelmiş, diğer davalılar duruşmaya katılmamıştır.Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 64... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPBir kısım davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırması yapılmak suretiyle rayiç değerinin tespit edilmesini, taşınmazın konumu itibarıyla kıymetli bir bölgede yer aldığını, taşınmazın gerçek karşılığının tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılamanın uzamasında müvekkili idarenin sorumluluğu bulunmadığından aleyhlerine faiz uygulanmasının hatalı olduğunu, lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal alınan taşınmazın emsal olabilecek nitelikte olmadığını, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.3. Davalılar ... vd. istinaf dilekçesinde özetle; emsalin hatalı olduğunu, bedelin çok düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması doğru olduğu gibi taşınmazın konuma göre tespit edilen değerin makul ve adil olduğu anlaşılmakla davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.2. Bir kısım davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Arsa niteliğindeki Bursa ili ... ilçesi, ... Mahallesi 4 64... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla yerindedir.3. Buna karşın; aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza yakın mesafede yer alan 4 64... parsel sayılı taşınmaz için Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında 2019 yılı Şubat ayı değerlendirme tarihi itibarıyla 2.323.50 TL/m² değer biçildiği ve bu parsele ilişkin kararın Dairemizin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı dosyası ile denetiminden geçerek onandığı dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için 2019 yılı Nisan ayı değerlendirme tarihi itibarıyla 1.627.63 TL/m² değer belirleyen bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan taşınmaz için tespit edilen metrekare değerinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.4. Anayasa Mahkemesinin 27.11.2020 tarihli ve 31317 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16.07.2020 tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanun'la Değişik 2942 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasının dördüncü cümlesinin iptal edildiği nazara alınarak tespit edilen kamulaştırma bedelinin tamamının derhal ödemesine dair hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davalılar ... vd. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 28.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... vd.'ne verilmesine,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.