menfi tespit davasında, ticari ilişki kapsamında keşide edilen ancak kargo sırasında çalındığı iddia edilen çek için sahte kaşe ve imza beyanıyla borçsuzluğun tespiti talebiyle ihtisas mahkemesine tevzi kararı.

Menfi tespit davasında, ticari ilişki kapsamında keşide edilen ancak kargo sırasında çalındığı iddia edilen çek için sahte kaşe ve imza beyanıyla borçsuzluğun tespiti talebiyle ihtisas mahkemesine tevzi kararı.

Özet: Davacıların, kargo yoluyla çalınan, şirket logosu taklit edilerek kaşelenip ciro edildiği ve kendilerine ulaşmadan elden çıktığı iddia edilen bir çek nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespiti, icra takibinin durdurulması ve kötü niyet tazminatı talebiyle açtığı menfi tespit davasında, davalı factoring şirketinin çeki yetkili hamil sıfatıyla edindiği ve takibi başlattığı savunması üzerine, mahkeme, davalılardan birinin factoring şirketi olması ve bu tür davalar için belirli asliye ticaret mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlenmesi nedeniyle, tüm davalılar yönünden kendisinin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğuna karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Menfi Tespit

DAVA TARİHİ

: █████/2022

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

: Davacıl vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinden davacı .. Tic. A.Ş. sektörde uzun yıllardır faaliyet gösteren, Kiremit ve yapı malzemeleri üreterek yurtdışına ihraç eden köklü bir firma olduğu, davacı ...'ın ise diğer davacı şirketin bayiliğini yaptığı, davacılar arasındaki ticari ilişki gereği, bağlantı yapmak üzere davacı ... tarafından keşide edilen ...bank ...Şubesinden keşide edilen 136.290,00 TL bedelli, 25.11.2022 vade tarihli, ... seri numaralı çek, ... A.Ş. çalışanı ...'a teslim edidiği ve ... A.Ş.'ne teslim edilmek üzere... Şubesinden gönderildiğini, çekin şirket çalışanı ... tarafından teslim alındığına dair tahsilat fişi olduğunu, söz konusu çekin ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... E. Sayılı dosyası ile iptalini talep ettiğimiz diğer çeklerle birlikte müvekkili şirket çalışanı ... tarafından müvekkil şirkete iletilmek üzere ... Kargo ...Şubesinden kargoya verilmesinin ardından çalındığını, söz konusu çeklerin müvekkili şirkete hiç ulaşmadan (kargo tarafından teslim edilmeden) çalındığını, müvekkili şirketin logosu taklit edilmek suretiyle kaşe oluşturularak çeki eline geçirenler tarafından cirolandığını, dolayısı ile çekin müvekkili şirket yetkilileri tarafından imzalanmadığını, çekte imzasının bulunmadığı ve çekin her hangi bir ticari ilişki nedeniyle verilmemiş olduğu, müvekkili şirketin rızası hilafına elinden çıktığını bu nedenle müvekkillerinin davalılara borcu olmadığını belirterek davanın kabulü ile müvekkilinin icra takibine konu çeke ilişkin olarak davalı taraflara borçlu olmadığının tespitini, dava konusu senedin tahsili halinde müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız maddi zararlara uğrayacağını beyan ederek takibin durdurulmasını ve teminat yatırılması halinde hacizlerin kaldırılmasını, davalı tarafların takip tutarının %20sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı ...A.Ş. vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı ... ve davacı şirket arasında ticari ilişki olduğunu, ticari ilişki gereği keşide yeri ... şubesi olan, 136.290,00 TL bedelli, █████/2022 vade tarihli, ... seri numaralı çekin keşide edildiğini ve davacı şirket çalışanı ...'a teslim edildiğini ve ... A.Ş.ne teslim edilmek üzere ....şubesinden kargoya verildiğini ve bunun ardından çalındığının bildirildiğini, ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... Esas sayılı dosyasına çeke ilişkin ödeme yasağı tedbirinin konulduğunu ancak çekin Davacı ... tarafından usulüne uygun olarak keşide edildiğini ve muhatabına gönderildiğini belirterek çeki yetkili hamil sıfatıyla elinde bulundurduğu sırada ihtiyati haciz ve icra takibi işlemlerini gerçekleştirdiğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi kusuru olmadığını beyanla; davanın reddine yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir

CEVAP

: Davalılar... Şirketi ve ... Şirketi'ne yapılan usulüne uygun tebligatlara rağmen davalı taraflar davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak davayı reddetmiştir.

... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ile; "...Bu haliyle davalılardan birinin ... A.Ş. Olduğu, eldeki davanın Faktoring Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunundan kaynaklanan işlerden olması HGK'nun... Esas ... Karar sayılı ve █████/2010 tarihli kararı gereği "... İhtiyarı dava arkadaşlarının aleyhine açılan davada, davalılardan biri için özel nitelikte mahkemenin görevli olması halinde, tüm davalılar yönünden davaya özel nitelikli mahkeme bakar..." düzenlemesi nazara alınarak tüm davalılar yönünden yargılamanın ihtisas mahkemesi tarafından yapılması gerektiği, Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile; ... tarihinden gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verildiği, davanın █████/2022 tarihinde açıldığı gözetilerek dosyanın asliye ticaret mahkemeleri arasındaki iş dağılımına göre İstanbul 6.7.8.9. Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak iş bu dosyaya bakmaya görevli olduklarından, dosyanın ilgili mahkemelerden birine tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna gönderilmesine karar verilmiş ve iş bölümü nedeniyle verilen karar gönderme kararı olup HMK'nın 341. maddesinde belirtilen istinafa tabi nihai karar niteliğinde olmadığından kesin olmak üzere aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Dava dosyasının konusu itibariyle ihtisas mahkemesi olan İstanbul 6.7.8.9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE, 2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA..." kararı verildiği, gönderme kararı nedeniyle dosya mahkememize intikal etmiş olmakla, esas defterimizin ████████ Esas sıra numarasına kaydı yapıldı.

Bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; "...İnceleme konusunu oluşturan; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’ne ait .... A.Ş. adına yazılı, keşidecisi ... olan ...–█████/2022 keşide yer ve tarihli, ... seri numaralı, 136.290,26 TL bedelli çek aslının arka yüzünde Yer alan 1. ciranta imzasıyla; Davacılar ..., ..., ... ve ...’ün DOSYADA MEVCUT MUKAYESE BELGELERİNDEKİ ÖRNEK İMZALARININ mukayesesinde; Mukayese tablosunda tespit edildiği üzere ..., ..., ... ve ...’ün örnek imzalarının göstermiş oldukları işleklik dereceleri, alışkanlıkları, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikler ile refleks yapılanmalar ve karakteristik özellikler bakımından inceleme konusu çek üzerinde atılı bulunan 1. ciranta imzasına kıyasen FARKLI YAPI VE GÖRÜNÜMDE imzalar oldukları, Diğer bir ifadeyle inceleme konusu çekte atılı bulunan 1. ciranta imzasının ..., ..., ... ve ... tarafından ATILMADIĞI/ İMZALANMADIĞI..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı.

... 3.İcra Müdürlüğü'nün... Esas Sayılı icra takip dosyası UYAP üzerinden incelendi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çeke dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin 2004 Sayılı İİK 72.maddesi uyarınca menfi tespite ilişkin davadır.

Davacılar tarafınca menfi tespit davasının ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, ... Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı.

Davacılar tarafınca ... 3.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı icra takip dosyasına konu çeke ilişkin çalıntı çek olduğu, sahte kaşe ve imza ile oluşturulduğu iddiası ile çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği anlaşıldı.

Davalı faktoring şirketi tarafından ise çeki ciro eden ... ile aralarında faktorıng sozleşmesi imzalanmış olduğu, ilgili firmaca çekle beraber fatura ibraz edildiği, yetkili hamil olarak elinde bulunduran sıfatıyla ihtiyati haciz ve icra takibi işlemelerini gerçekleştirildiği iddiası ile davanın reddinin talep edildiği anlaşıldı.

...3.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı icra takibinin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibi olduğu, ''...'' ödeme emri düzenlendiği, takibe dayanak kıymetli evrakın çek olduğu, davacı borçlu ...'ın keşideci, davacı borçlu ....şirketinin lehtar olduğu, çekin süresinde bankaya ibraz edildiği anlaşıldı.

Doktrinde ve uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay HGK ... esas ,... karar sayılı 4.3.2015 tarihli ilamı )

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacıların davaya konu çekin çalındığı, sahte kaşe ve imza ile lehtarın cirosunun oluşturulduğu iddiasına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesi ile davacı şirket yetkilileri olan ..., ...,... ve...’e ait mukayeseye esas imza örneklerinin toplanıldığı, imzalar üzerinde yapılan inceleme ile çek arkasında yer alan 1.ciranta imzasının ..., ..., ...ve... tarafından atılmadığının/imzalanmadığının tespit edildiği, imzanın sahteliğinin mutlak defilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile çek üzerindeki imzanın davacı lehtar cirantaya ait olmadığı anlaşılmaka davanın kabulü ile; ...bank, ..., keşide yer: ..., 136.290,26 TL bedelli, █████/2022 keşide tarihli çek yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ispatlanamayan kötü niyete ilişkin ise kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜ ile; ...bank, ..., keşide yer: ..., 136.290,26 TL bedelli, █████/2022 keşide tarihli çek yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Alınması gereken 9.309,98 TL harçtan peşin alınan 2.327,50 harcın mahsubu ile bakiye 6.982,48 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 2.327,50 TL peşin harç toplamı olan ‭2.408,20 TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Davacılar tarafından yapılan 25.170,00‭ TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Artan avansın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dair, davacılar vekili(e-duruşma yolu ile) ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır

HÜKMÜN TAMAMLANMASI

Mahkememizin,█████/2025 tarih, ... Esas ve... Karar sayılı dosyasının gerekçeli kararında davanın kabulüne karar verilmiş, sehven kötüniyet tazminatına ilişkin hüküm kurulmamış olduğu anlaşıldığından HMK 305/A maddesi dikkate alınarak, kararın icrasında tereddüt oluşmaması adına gerekçeli kararın hüküm kısmının tamamlanmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Mahkememizin ,█████/2025 tarih,... Esas ve ... Karar sayılı gerekçeli kararında sehven eklenilmemiş olan "...Davanın KABULÜ ile; ..., keşide yer: ..., 136.290,26 TL bedelli, █████/2022 keşide tarihli çek yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Kötüniyet tazminat talebinin reddine, ..."şeklinde tamamlanmasına,

2-İş bu şerhin Mahkememiz kararının eki sayılmasına ve gerekçeli kararın altına şerh verilmesine,

3- İş bu şerhin gerekçeli karar ile birlikte taraflara tebliğine,

Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, hükmün tamamlanması kararının, gerekçeli karar ile birlikte, tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026