2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı taşınmazın kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında, değerli maden sahası vasfındaki sulu tarım arazisinin düşük belirlenen değerlemesi ve yasal faiz uygulamasına itiraz eden davalı vekilinin temyiz başvurusu.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin ardından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile bölge adliye mahkemesince kararın kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur; bu hükümde sulu tarım arazisinin net ürün gelirine göre değerlemesinin, uygulanan kapitalizasyon faizi ve objektif değer artırıcı unsur oranının uygun olduğu, bilirkişi raporu ve metrekare bedellerinin makul ve adil bulunduğu, ancak dava tarihinden itibaren dört aylık süre sonunda başlamak üzere ilk derece mahkemesi karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiği belirtilmiş, bu karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, ███████ KararKARAR
: Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ
: Emet Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulması suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kütahya ili, ... ilçesi, ... köyü 1 05... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın maden sahası olduğunu, dava konusu taşınmazın bulunduğu mevkiinin en verimli ve en değerli arazisi olduğunu, dava konusu taşınmazlarda bor madeninin çıktığını, dava konusu taşınmazın önünden ... Anayolunun geçtiğini ve bu durumun dava konusu taşınmazın değerlerini kat kat artırdığını, dava konusu taşınmazda yılda 2-3 defa ürün ve mahsül alınabildiğini, dava konusu taşınmazda arpa, buğday, nohut, fiğ yetiştirebildiği gibi kavun, salatalık, domates, karpuz, fasulye, mısır, şeker pancarı, yonca, korunga, ceviz, elma, armut, vişne, ... ağaçları ve meyvelerinin de yetiştiğini, dava konusu taşınmazda hem kuru hem de sulu tarım yapılabildiğini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, dava konusu taşınmazın Belediye hizmetlerinden faydalandığını, tüm bu nedenlerle tespit edilecek ve hesaplanacak tüm kamulaştırma bedellerinin ve diğer tüm bedellerin en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davacıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava tarihinin faiz ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararından önce olduğunu, bu nedenle faizin oranının başlangıç tarihinin yanlış olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ağaçlara biçilen değerin ve yapılar için belirlenen değerin çok düşük olduğunu, münavebe ürünlerinin hatalı olduğunu, taşınmazın çevreleyen duvar, kuyu gibi yapılara ayrı ayrı değer tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan %4 kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranının uygun olduğu, bilirkişi heyeti raporunda belirtilen verilerin resmî tarım verileri ile uyumlu olduğu, dava konusu taşınmazın niteliği dikkate alınarak tespit edilen metrekare bedellerinin makul ve adil olduğu; ancak dava tarihinden itibaren dört aylık süre içerisinde davanın sonuçlandırılmaması nedeniyle bu sürenin bitiminden itibaren İlk Derece Mahkemesinin ilk karar tarihine kadar kamulaştırma bedeline yasal faiz işletilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.3. Dava konusu taşınmazın idarece düzenlenen kıymet takdiri raporunda kuru tarım arazisi olarak nitelendirildiği, hükme esas alınan raporda ise dava konusu taşınmazın nasıl sulandığı belirtilmeden bölgedeki genel duruma dayanılarak sulu tarım arazisi olarak değerlendirildiği dikkate alındığında öncelikle dava konusu taşınmazın sulu veya kuru arazi vasfının araştırılarak çelişkinin giderilmesi gerekirken, çelişki giderilmeden sulu tarım arazisi kabul edilerek eksik inceleme ile hüküm kurulması ve taşınmazın gerçek niteliği tespit edildikten sonra değerlendirme tarihindeki İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün verileri dosya arasına alınıp, raporun resmî verilere uygunluğu denetlenerek, hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.4.Bilirkişi raporunda taşınmaz üzerinde bulunan meyve ağaçlarının dosyada yer alan veriler ile denetlenebilir olmaması nedeniyle, dava tarihine göre maktu ağaç verileri getirilerek yaş, cins, verim durumları ve adedi belirtilerek değer biçilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.