Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, idare tarafından kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece kabul ve istinaf ret kararı temyiz incelemesini duruşmalı olarak yapacak.
Özet: İmar planında ilköğretim tesis alanı olarak ayrılan taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla açılan tazminat davasında, ilk derece mahkemesi asıl ve birleştirilen davaları kabul ederek tazminata hükmetmiş; bu karara karşı hem davacılar tarafından bedelin düşük olduğu, hem de davalı idareler tarafından sorumlulukları olmadığı gerekçesiyle yapılan istinaf başvuruları, taşınmazın kamusal amacının değişmeyeceği belirtilerek bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; son olarak, tarafların temyiz başvuruları Yüksek Mahkemece duruşmalı inceleme sonucunda esastan reddedilerek alt mahkemelerin kamulaştırmasız el atma tazminatına hükmeden kararları onanmıştır.
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararBİRLEŞTİRİLEN DAVADAKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Bursa 4. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ███████ KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.Davalı ... vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 14.10.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı vekili Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ... gelmişlerdir.Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili asıl ve birleştirilen davalarda dava dilekçelerinde özetle; Bursa ili, ..., Mahallesi, 10 78... parsel sayılı taşınmazda hisseleri oranında malik olduklarını, taşınmazın imar planında ilköğretim tesis alanı olarak ayrıldığını ve dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atıldığını, herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadığını ve bedel ödenmediğini belirterek belirlenecek tazminatın davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAP1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, idari yargı yerinin görevli olduğundan bahisle davanın görev yönünden de reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.2.Birleştirilen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu ve gerekçeli karar başlığında müvekkili ...’in isminin yazılmadığını belirterek eksikliklerin giderilip İlk Derece Mahkemesince hükmedilen tazminatın talepleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.2.Birleştirilen davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu yerde müvekkil belediye tarafından fiili el atma olarak nitelendirilecek şekilde hiçbir imalat yapılmamış olup parsele müdahale edilmemesi nedeniyle husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.3. Asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz için belirlenen bedelin fahiş olduğunu, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaza yönelik yürürlükte plan bulunmadığı sabit olduğundan işbu davanın müvekkili idare yönünden reddi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği her ne kadar davalı ... Başkanlığınca imar planının iptal edildiği öne sürülmüş ise de taşınmaz 1/5000 Ölçekli ... Planı kapsamında spor alanında kalmakta olup kamusal amaca tahsis amacının değişmeyeceği, bu nedenle taşınmazın tamamının bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarAsıl davada davalı Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve asıl davada davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.2. Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu Bursa ili, ..., Mahallesi, 10 78... parsel sayılı taşınmazın bir bölümüne davalı idareler tarafından kaldırım yapılmak suretiyle fillen el atıldığı, dava konusu taşınmaz 1997 yılından beri 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında spor alanında kalmakta iken 2016 yılında yapılan imar planı tadilatı ile taşınmazın özel spor alanı olarak düzenlendiği, taşınmazın özel spor alanı olarak düzenlenmesine ilişkin imar planı tadilatının idare mahkemesi kararı ile iptal edildiği anlaşılmış ise de uzun yıllardan beri yapılan imar-parselasyon planları ile dava konusu taşınmazın kamu hizmetine tahsis edildiği ve makul süre içinde imar planına uygun herhangi bir işlem tesis edilmediği anlaşıldığından kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile taşınmazın tamamının bedeline hükmedilmesi yerindedir.3. Dava konusu Bursa ili, ..., Mahallesi, 10 78... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacılar ile davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacılardan fazla alınan 2.107,80 TL temyize başvurma harcı ile 427,60 TL temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.