İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesindeki ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan köprü ve otoyol ihlalli geçiş ücreti ve cezası itirazının iptali davası.
Özet: Bir köprü ve otoyol işletmecisi şirket tarafından, davalının aracına ilişkin ihlalli geçişlerden kaynaklanan ödenmemiş geçiş ücretleri ve yasal para cezalarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davada, davacı alacağın tahsilinin devamını ve icra inkar tazminatını talep ederken, davalı usulüne uygun tebligat yapılmadığını, farklı geçişler için tek takip başlatılmasının belirlilik ilkesine aykırı olduğunu ve talep edilen faizin fahiş olduğunu savunmuş; dosyaya sunulan bilirkişi raporu ise ücretli yollarda geçiş sistemleri ve ödeme yükümlülüklerini açıklamıştır.
T.C.
İSTANBUL12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:███████DAVA
:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun, ödeme emrinde belirtildiği şekilde bir borcunun olmadığı gerekçesi ile müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini takibin durduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne, 1. İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın Reeskont Avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konu para cezalarına ilişkin müvekkil şirkete usulüne uygun hiçbir tebligat yapılmadığını, içtihatlarda da belirtildiği üzere cezaya ilişkin bildirimin açık bir şekilde, tüm ihtimallere açıklayacak şekilde tebligat yoluyla yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin herhangi bir ihalli geçiş yapmadığını, kaldı ki söz konusu cezalar için birden fazla farklı geçiş için kesilmiş cezalar olduğunu, her ceza için ayrı ayrı bilirim yapılması gerektiğini, farklı geçişler için tek bir icra takibi başlatılması belirlilik ilkesine aykırı olduğunu, takibin kötü niyetli olduğunu, davacının talep ettiği faiz oranının fahiş olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, reddedilen miktar üzerinden %40'tan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, argılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 45.775,00-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu █████/2025 tarihli raporunda özetle;"Dosya münderecatındaki belgelerin incelenmesi neticesinde;1- Ücretle işletilen köprü ve otoyollarda konumlandırılmış gişelerde bulunan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) sistemi üzerinden plaka tanımlamayı sağlayan elektronik frekans sistemiyle ücret tahsilatı yapılmaktadır.31 Mart 2022 tarihinde OGS sistemi kaldırıldığından sadece HGS üzerinde ücretler tahsil edilmektedir.2- Yol kullanıcılarının gişelerden geçiş ücretini ödeyebilmek için PTT'ye, bankalara ve anlaşmalı satış noktalarına ilgili belgeler ile hesap açtırıp HGS aboneliği alması gereklidir.3- Ücretler araç cinsi ve kullanılan mesafeye (geçtiği il/ilçe sınırına göre) göre hesaplanmaktadır.-Araçta HGS etiketi bulunması halinde; araç plakasının HGS hesabında yeterli bakiye olup olmadığı sorgulanır ve ilgili bankadan ödeme provizyonu alınması durumunda geçiş ücreti tahsilatı elektronik ortamda yapılarak aracın otomatik olarak geçiş yapılmasına izin verilir. Ancak yapılan sorguya olumlu yanıt alınamar eterli bakiye olmaması, haberleşmenin aksaması vb.) durumunda ödeme alınamıyorsa oradaki butona basıp fiş alarak geçebildiği akabinde çıkıştaki nakit gişesinde ödemeyi kredi kartı/banka kartı/nakit olarak yapması mümkündür.- Araçta HGS etiketi bulunmaması halinde; araç sürücülerine sistemin alarm verdiği gözetildiğinde aracın ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup sürücünün aldığı fişle 15 günlük yasal süre içinde ödeme yapılabileceği yapılmaması halinde cezalı ödemeye tabi olduğu bilgilendirilmektedir. Bu bağlamda; bariyerli girişte fiş alıp, çıkış gişelerinde gişe görevlisine fişi vererek sistem tarafından hesaplanan ücreti kredi kartı/banka kartınakit olarak ödeyebilmektedir. (Fişte; araç plakası, gişe kodu, tarih ve saat yazılıdır)- Otoyolu kullanan araçların aldığı rahat ve konforlu yol hizmet karşılığını yolu işleten kuruma nakit, kredi kartı, banka kartı veya HGS ile kullandığı mesafeyi göre ödemekle yükümlüdürler- Otoyol ve köprü gişelerindeki geçen araçların plakaları çekilmektedir. Geçişte HGS ya da nakit/banka kartı ile ya da 15 günlük süresinde ödenen ücretlerden hiçbir fark alınmamaktadır. Ancak ücret ödenmemesi halinde ihlalli geçiş gerçekleşmekte ve ilgili mevzuat çerçevesinde tahsilat süreci yürütülmektedir.- Sonuç olarak
: ... plakalı aracın gişelerden geçtikten sonra HGS/OGS etiketi veya plaka bilgisi üzerinde diğer bankalara provizyon sorgu yapıldığı ancak “ürün bakiyesi yetersiz, ürün kara listede, OGS sistemine provizyon talebinde bulunulmuyor!” şeklindeki açıklamalar ile geçiş ücreti ödemelerinin yapılmadığı geçiş listesi ekte sunulmuştur. (Ek-1 “19 sayfa”)4- Davacı; ... Anonim Şirketi tarafından ücretle işlettiği köprü ve otoyolları kullanan araç maliklerine sunulan güvenli, hızlı ve konforlu ulaşım hizmet karşılığını sürücülerin kullandığı mesafe dahilinde ücretini almakla mükelleftir.5- Davalının maliki olduğu ait araçların ihlali geçiş ücretlerini ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belge görülmemiştir. Ancak; davalı adına kayıtlı araçlarının ücretle işletilen köprü ya da otoyolları kullanmaları halinde aldığı hizmet karşılığında geçiş ücretini ödemek adına HGS hesaplarında bakiye bulundurma ve kontrol etmesi kendi sorumluluğundadır. Yasal sürede ödenmeyen geçiş ücretlerin ise cezalı ödemekle sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.6- Davalı
: ... ... LİMİTET ŞİRKETİ adına kayıtlı olan ... plakalı aracının 04.06.2024-29.06.2024 tarihleri aralığında davacının ücretle işlettiği yollara ait (Tablo 2'de gösterilen köprü/otoyol geçiş istasyonlar ve Tablo 1'deki plaka görüntüleri) gişelerden toplam 121 adet geçişin tamamının ücreti ödenmediğinden İHLALİ GEÇİŞ yaptığı gişelerdeki plaka görüntüsünden anlaşılmıştır." şeklinde görüş bildirildiği görüldü.Tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzimi için dosyanın yeniden bilirkişiye tevdine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan ek raporda özetle;"1. Davalı
: ... ... Limitet Şirketi adına kayıtlı olan ... plakalı aracının 04.06.2024-29.06.2024 tarihleri aralığında davacının ücretle işlettiği otoyol/köprü gişelerden “Geçiş Ücreti” ödemeden toplam 121 adet ÖDEMESİZ GEÇİŞ yaptığı kök raporumun sonuç bölümünün 6.'ncı maddesinde belirtilmiştir. Gişe çıkışında davaya konu aracın plakası net olarak görülmektedir.2. 31 Mart 2022 tarihinde itibaren sadece HGS üzerinde ücretler tahsil edildiği raporumun sonuç bi ün 1 maddesinde özellikle belirtilmiştir.3. Kök raporda; ... plakalı aracın HGS/OGS sorgularının ... (OGS sistemine provizyon talebinde bulunulmuyor) ve ... otomatik sorgularının yapıldığı, “bakiye yetersiz”, “ürün kara listede” veya “provizyon talebinde bulunulmuyor” gibi sistem kayıtlarının mevcut olmamasına rağmen sür demesiz geçiş yaptığı belirtilmiştir. Gişelerde ücret tahsil edilmediği durumlarda sistemin sürücüye alarm verdiği gözetildiğinde 15 gün içinde ödenmesi yönünde yazılı bir fiş (bildirim tebliği) vermektedir. Sürücü para ödenmediğini bu fişle tebliğ etmiş olmakla çalıştığı işveren firmayı cezalı duruma düşürmemek ve fazladan cezalı para ödemesini önlemek adına araç maliki davalı kuruma bildirmiş olmasının kabul edilmesi gerekir.4. Davalının dilekçe ekindeki hesap dökümleri net olarak okunmadığı ancak dilekçede belirtildiği gibi ... plaka araç dışındaki araçların olduğu belirtilmiştir.- Araç maliklerinin HGS hesaplarında bakiye bulundurma kendi sorumluluğundadır. HGS hesabında para olması halinde sistem elektronik olarak ücreti tahsil etmektedir. Ancak provizyon sorgusuna olumlu cevap alınmaması ve ücretin ödenememesi durumlarında sürücü alacağı fişle geçişini yapıp çıkıştaki nakit gişesi yi kredi kartı/banka kartıfnakit olarak yapabileceği gibi fişi araç maliki şirket yetkililerine vererek 15 gün içinde cezasız ödeme yapmaları mümkündür.- Ödemesiz geçişler; geçiş ücreti ödemeden giriş /çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb yöntemlerden en az biriyle bilgi verilir. (6001 sayılı kanunun 30/5 fıkrası)- Bu durum araç maliklerinin trafik cezaları ve otoyol kaçak geçişlerini internet ortamında ya da çağrı merkezlerinden takip edebilme imkanı mevcuttur.5. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar işletici şirketine/şirketlerine, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapılması durumunda araç sahiplerinden para cezası tahsil etme yetkisi tanımıştır." şeklinde görüş bildirildiği görüldü.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın, davalıya ait aracın davacının işlettiği Otoyolda ihlalli geçiş yaptıkları gerekçesi ile ihlalli geçiş ücretlerinin tahsiline ilişkin yapılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, süresinde itiraz ve yine süresinde itirazın iptali davasının açıldığı, davalıya ait ... plakalı aracın davacının işlettiği, ... Otobanında, █████/2024-█████/2024 tarihleri arasında 121 adet ihlalli geçiş yaptığının, bu ihlalli geçiş yaptığına ilişkin gişe kayıtlarının mevcut olduğu, mahkememizce davalıya ait aracın ihlalli geçiş yapıp yapmadığı ile yapması halinde faturalandırmanın doğru yapılıp yapılmadığı ile bilirkişi incelemesinin yaptırıldığı, düzenlenen bilirkişi raporuna göre davalıya ait aracın Otoyolda 121 adet ihlalli geçiş yaptığının ve ücretinin ödenmediğinin tespit edildiği görüldüğünden davacının davasının kabul edildiği ayrıca davalının kendisine ait araç ile ihlalli geçiş yapılmasına haksız şekilde itiraz etmesi nedeniyle ayrıca icra inkar tazminatının da hüküm altına alındığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;1-Davacının davasının kabulü ile, ....İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile 9.155,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gerekli 3.126,89-TL karar ve ilam harcından 552,85-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 2.574,04-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.041,25-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 5.330,00-TL masraf olmak üzere toplam 6.371,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,7-3.600,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ...E-imzalıdırHakim ...E-imzalıdır