istanbul bölge adliye mahkemesinde görülen, spor federasyonunun milli takım marka ve sponsorluk haklarını izinsiz kullanım ve tuzak pazarlama iddialarıyla açtığı haksız rekabet tazminat davası.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde görülen, spor federasyonunun milli takım marka ve sponsorluk haklarını izinsiz kullanım ve tuzak pazarlama iddialarıyla açtığı haksız rekabet tazminat davası.

Özet: Bir spor federasyonu, davalı şirketin resmi sponsor olmamasına rağmen reklam kampanyalarında milli takım forması ve renklerini kullanarak "tuzak pazarlama" yoluyla haksız rekabete yol açtığını, marka itibarını ve sponsorluk gelirlerini olumsuz etkilediğini ileri sürerek maddi ve manevi tazminat talep etmiş; davalı şirket ise bu iddiaları reddederek, bahsi geçen reklamın yayınlanmadığını, yasal izinlerle düzenlenen bir çekilişte milli takım forması vaadinin sonradan kaldırıldığını ve haksız rekabet şartlarının oluşmadığını savunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

:███████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI

: ████████ Esas- ████████ Karar

TARİH

: █████/2022

DAVA

:Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

:█████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili federasyonun sıkı sıkıya kendisine bağlı olan ... Takımla ilgili marka, renk, logo, özel işaret vs kullanım haklarını sponsorluk sözleşmesi çerçevesinde ve bedeli karşılığında üçüncü kişilere kullandırttığını, 5894 Sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 14/3. maddesi uyarınca ...'nin sponsoru olmadığı halde, yaptıkları duyuru, reklam, tanıtım ve benzeri faaliyetlerle üçüncü kişilerin nezdinde ...'nin sponsoru izlenimini yaratan kişilerin eylemleri hakkında TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümlerinin uygulandığını, davalı şirketin reklam kampanyalarında 50 adet milli takım forması verileceğine dair ifadeler kullanıldığını, kampanyalarında görsel olarak federasyona ait forma ve milli takımlar tescilli renklerinin kullanıldığını, söz konusu ihlalin giderilmesi için davalı şirkete ihtarname gönderilmesine rağmen reklam kampanyalarının kullanılmaya devam edildiğini, davalının reklam kampanyası ile sponsorluk ücreti ödemeden sponsorluk hizmetinden yararlandığını, davalının eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğini ve müvekkili federasyon ile milli takımın marka ve sponsorluk değerlerini düşürdüğünü, müvekkilinin sponsoru olan diğer şirketlerle ilişkisini etkilediğini, sponsorluk gelirlerinin müvekkilinin en önemli geliri olduğunu, müvekkilinin davalının eylemleri nedeniyle mevcut sponsorlarını kaybedebileceğini, davalının reklam kampanyasındaki tüm ifadelerin 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası sırasında milli takımla ilişki kurmaya yönelik olduğunu, tuzak pazarlama tekniği ile müvekkilinin itibarından faydalandığını, davalının müvekkilinin sponsoru olmadığı halde resmi sponsoru gibi yanıltıcı ifadelerde bulunarak tüketiciyi yanılttığını, bu şekilde TTK'nın haksız rekabet hükümlerinin ihlal edildiğini, müvekkilinin bu şekilde maddi ve kişilik haklarının zedelenmesi nedeniyle de manevi zarara uğradığını beyanla ıslah ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin müvekkilinin adresinin bağlı olduğu İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından maddi ve manevi tazminat talebi ile ilgili olarak açık bir şekilde arabuluculuğa başvurulmadığını, bu sebeplerle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu resmin müvekkilinin internet sitesinde yayınlanmadığını, davacı tarafından bu resmin nereden temin edildiğinin anlaşılamadığını, müvekkili şirket tarafından herhangi bir şekilde milli takım forması verileceğine dair bir reklam kampanyası yapılmadığını ve uygulamasında buna ilişkin bir reklamın yayınlanmadığını, davacı tarafından ilgili resimle ilgili olarak Noter huzurunda bir e tespit yaptırılmadığını, müvekkili şirketin uygulaması üzerinden dava dışı ... A.Ş. tarafından █████/2021 tarihinde başlayan ve █████/2021 tarihinde sona eren bir çekiliş yapıldığını, çekilişe katılan kişilere ... verilmesinin taahhüt edildiğini, söz konusu çekilişin ... İdaresi'nin izni ile gerçekleştirildiğini, yapılan çekilişte, çekilişe katılanlara milli takım forması verilmediğini,... A.Ş. adına Hedef.. Şti. tarafından ... İdaresi'ne yapılan ilk izin başvurusunda, ikramiye olarak milli takım formasının da verileceğinin bildirildiğini, bu kapsamda izin alındığını ancak akabinde milli takım forması verilmesinden vazgeçilmesi üzerine ... İdaresi'ne bu hususun bildirildiğini ikramiye değişiklik talebinde bulunulduğunu ve ilgili idare tarafından çekiliş duyurusunun herhangi bir yerde yapılmamış olması sebebiyle talebin kabul edildiğini, bu şekilde çekilişin en başından beri ikramiye olarak milli takım forması verileceğine dair bir yayın yapılmadığını, söz konusu duyurunun yayınlandığının kabul edilmesi halinde ise haksız rekabetin koşullarının oluşmadığını, duyurunun tuzak pazarlama olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, tüketicinin anlayacağı şekilde kampanyanın kim tarafından, hangi izinle, hangi tarihlerde düzenlendiğinin açıklandığını, ayrıca davacının müvekkilinin rakibi olmaması sebebiyle haksız rekabet iddiasında bulunamayacağını, bu iddianın ancak kendisi ile rakip olan ve davacının resmi sponsoru olan biri tarafından ileri sürülebileceğini, davacının maddi zararının tespiti talebi ile manevi zarara uğradığı iddiasının dinlenemeyeceğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

:Mahkemece; davanın TTK'nın 56 vd maddelerinde düzenlenen haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası olduğu, TTK 58/3 maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat davasının TBK hükümlerine göre çözüleceği, buna göre maddi ve manevi tazminat talep eden davacının davalı tarafın fiili ve kusurunu, kendisinin zarara uğradığını ve kusurlu fiille zarar arasındaki nedensellik bağını ispatlamakla mükellef olduğu, davacı tarafından haksız fiil teşkil eden fiilin iletişim ve bilişim sistemi ile işlendiğinin iddia edildiği, dosyada mevcut ... İdaresi Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabından haksız fiil teşkil ettiği iddia edilen piyango/kampanyanın düzenleyicisinin ... AŞ ve piyango işlemlerini yürütenin ... Şti. olduğunun anlaşıldığı, davalının ise hizmet sağlayıcısı olduğu, yine kampanyanın başlama tarihinin █████/2021, bitiş tarihinin ise █████/2021 olduğu, kampanya içeriğinin dava konusu teşkil ettiği ancak... Şti'nin ... İdaresi'ne sunduğu dilekçe ile kampanya içeriğinin değiştirilmesini ve dava konusu edilen milli takım forması verilmesine dair ikramiyelerin kampanyadan çıkartılmasını talep ettiği, idarece de bu talebin "kampanya duyurularının herhangi bir yerde yapılmamış olması da dikkate alınarak" uygun bulunduğu, bu sebeple davaya konu haksız fiil teşkil ettiği iddia edilen ikramiyelerin davalı tarafından yayınlanmadığının, yani TTK madde 58/4 kapsamında iletimine başlanmadığının kabulü gerektiği, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan ekran görüntülerinin belge niteliğinde ve takdiri delil olduğu, bu görüntülerin de hangi tarihte yayınlandığı, yayınlanıp yayınlanmadığı hususlarının resmi bir şekilde tespit ettirilmemiş olması nedeniyle takdiren güvenilir delil olarak kabul edilemeyeceği ve bu delile itibar edilemeyeceği, davalının haksız rekabet teşkil eden bir fiilinin davacı tarafça kanıtlanamadığı gerekçesi ile davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DAVACI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Dava konusu uyuşmazlıkta haksız rekabetin unsurlarının oluştuğu, davalının, yapmış olduğu reklam kampanyası incelendiğinde, 2020 Avrupa Şampiyonasında mücadele eden ...Takım'ın bilinirliğinden yararlanmak suretiyle davacıya herhangi bir sponsorluk ücreti ödemeksizin sponsorluk izleniminden de yararlanmaya çalıştığının görüleceği, davalının dava konusu paylaşımların ... A.Ş. tarafından gerçekleştirildiğine dair iddialarını kabul etmedikleri, davalının uygulama sitesinde kullandığı resmi rengi olan mor renk üzerinde davacı ...'ye ait milli formanın kullanıldığı, işbu görseller, ... A.Ş. tarafından gerçekleştirilen kampanya dahilinde kullanılmış olsa dahi reklamın yayınlandığı yerin davalının kendi uygulaması olduğu, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemi sebebiyle davacının sponsorluk ilişkilerinin zarar gördüğü, davalının, milli takım sponsorları ile haksız rekabet içerisine girdiği, davacının yeni sponsor edinmesini engellediği gibi mevcut sponsorlarını kaybetme tehlikesi altına soktuğu, sponsorluk anlaşmalarının davacının ana gelir kaynaklarından sayıldığı, davalının, davacı ...'nin iznini ve onayını almaksızın sözde sponsormuş izlenimi yaratmak sureti ile ileride doğması muhtemel zararların da meydana gelmesine sebep olduğu ve kazanılması muhtemel olan rakamları engellediği, davalının sözde sponsorluk dahilinde gerçekleştirdiği reklam kampanyalarında sponsor adı geçmeden milli takıma ilişkin görselleri paylaşmasının bedava sponsorluk verildiğine dair algı yaratması sebebiyle davacının mevcut sponsorlarıyla uyuşmazlığa düşmesi ve anlaşma sağlanacak olan yeni sponsorlarla uyuşmazlık yaşanmasına yol açtığı, imzalanan sponsorluk sözleşmelerinde sponsorlara faaliyette bulundukları alan ve markalara münhasırlık verildiği, yani davacının başka firmalarla sponsorluk ilişkisine girmeyeceği taahhüdünü de verildiği, bu sebeple davalının eyleminin davacının zararına sebep olduğu, dosyanın tekrardan bilirkişiye gönderilmesi taleplerinin kabul edilmediği, dava konusu uyuşmazlıkta, ilgili mevzuat kapsamında davacının, davalının reklam için harcadığı bedelin üç katını talep edebileceği, davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tuzak pazarlamanın unsurlarını meydana getirdiği, ... Futbol Şampiyonası esnasında davacının sponsoru olmadığı halde, hiçbir bedel ödemeksizin yahut hiçbir izin almaksızın davacıya ait içerikleri haksız şekilde kullanarak ticari kazanç sağladığı, bu hususun... (...) Pazarlama olarak nitelendirildiği, tuzak pazarlamadan söz edebilmek için tuzak pazarlama yapanın kusurunun bulunması, tuzak pazarlamanın başarıya ulaşması veya resmi sponsorun veya desteklenenin bir zarara uğramasının şart olmadığı, zarar görme ihtimalinin bulunmasının yeterli olduğu, haksız rekabetin manevi tazminat davasına konu olabilmesi için, haksız rekabet eylemi, bu haksız rekabet fiiline bağlı olarak oluşan manevi zarar, failin kusuru ve illiyet bağı şartlarının arandığı, davacının ticari itibarına yapılan ve manevi yönden verilen zararın ileride doğması muhtemel zarar kapsamında kısmen de olsa giderilmesi gerektiğini, tüzel kişilerin de manevi tazminat isteyebileceği yönünde Yargıtay kararlarının mevcut olduğu ve bu sebeplerle kararın kaldırılması gerektiğine ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, TTK'nın 55 vd maddeleri uyarınca haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı tarafça ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan dava ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince bu iddialar değerlendirilmiş, gerekçeli kararda her bir iddia sebebi hakkında ne şekilde değerlendirme yapıldığı açıklanmıştır. Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, davacı tarafça davanın dayanağı olarak sunulan ve davalının, internet üzerinden ulaşılan uygulamasında yayınlandığı iddia edilen görselde geçen ve ikramiye olarak ... ve milli takım forması verileceği vaadini içeren çekilişin davalı tarafından gerçekleştirilmediği, dava dışı ... A.Ş. tarafından gerçekleştirilen çekilişin... İdaresi'nin onayı ile yapıldığı, çekilişin başında milli takım formasının ikramiye olarak verilmesi kabul edilmişken, dava dışı . ..A.Ş. adına çekilişi organize eden... Ltd. Şti.'nin başvurusu üzerine, ... İdaresi tarafından bu ikramiyenin verileceğine dair herhangi bir yayın yapılmadığı gerekçesi ile değişiklik talebinin kabul edildiği, bu minvalde davacının sunduğu görselde yer alan yayının gerçekten yapıldığına dair noter onaylı bir tespit sunulmadığından Mahkemece, resmi bir kurum olan ... İdaresi'nin yazı cevabı doğrultusunda söz konusu belgenin delil olarak kabul edilmemesi ve haksız rekabete esas teşkil edecek fiil ispat edilemediğinden başkaca herhangi bir araştırma yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu, kararda kamu düzenine aykırılık da bulunmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 342,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 390,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.