bakırköy 1. asliye ticaret mahkemesinde, distribütörlük sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında haksız fesih, cezai şart ve cari hesap alacaklarının icra takibi ile tahsili talepleri bilirkişi raporları doğrultusunda incelenmiştir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, distribütörlük sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında haksız fesih, cezai şart ve cari hesap alacaklarının icra takibi ile tahsili talepleri bilirkişi raporları doğrultusunda incelenmiştir.

Özet: Taraflar arasındaki distribütörlük sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlık kapsamında açılan bu itirazın iptali davasında, davacı şirket önceki kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla haksız fesih nedeniyle davalıdan hak kazandığı 300.000 USD cezai şart alacağından bakiye kalan kısmı için başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın kaldırılmasını ve takibin devamını talep etmektedir. Davalı taraf, davacının ödemeleri geciktirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Yapılan bilirkişi incelemesinde, kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre davacının ana para ve işlemiş faiz dahil toplam 40.574,25 USD alacaklı olduğu tespit edilmiş, davacı ayrıca %20 icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: █████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Mümessillik Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Mümessillik Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 26.02.2012 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin müvekkil şirketin vadesi gelmeyen borçlarını ödememesini gerekçe göstererek, yani temerrüte düştüğünden bahisle Bakırköy .... Noterliğinin 03.04.2014 tarihli ve ... Yevmiye numaralı ihtarı ile sözleşmeyi feshettiklerini müvekkile bildirdiklerini, davalı şirketin sözleşmeyi fesih ihbarının ardından 17.02.2015 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından bir icra takibi başlatarak müvekkilden olduğunu iddia ettiği 232.699,64 USD cari hesap alacağının takip tarihindeki 570.114,12-TL karşılığının tahsilini talep ettiğini, davalı şirketçe İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından itirazın iptali davası açılmış olup verilen yetkisizlik kararı üzerine süresinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunulmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, davalı taraf bunun üzerine Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından yeni bir itirazın iptali açtığını, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından da karşı dava açıldığını, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi Kök rapora değil de ek rapora itibar ederek ... Şirketinin davasının kabulüne, ... şirketinin karşı davasının ise reddine karar verildiğini beyanla davalı tarafın Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe vaki itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın likit olduğu da nazara alınarak davalı şirketin %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına çarptırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı karşı davalı uyarılara rağmen ödemeleri geç ödemeyi itiyat haline getirdiğini, fesih tarihi itibarı ile delillerin toplandığı İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan ve davalı-karşı davalının sözleşmeye aykırı ödeme listesin de davalının geç ödediği toplam bedel 711.972.40 TL,geç ödenen vade gün sayısı ise 724 gün olduğunu, davacının sözleşmeye aykırı davrandığını beyanla davanın reddine karar verilmesini, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

29.05.2025 tarihli Bilirkişi kök raporunda özetle; "Dava, taraflar arasında 26.02.2012 tarihli distribütörlük sözleşmesinden doğan alacak ilişkisinden kaynaklanmakta olup Davacı .. San. Tic. Ltd. Şti. daha önce yapılan yargılama sonucunda tespit edilen 300.000 USD cezai şart alacağından yalnızca 300.000 USD ’lik kısmını tahsil ettiğini beyanla bakiye kalan 37.300,36 USD için Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, ; toplam talep edilen miktar 51.718,48 USD’ dir. Davalı tarafın borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, ... Elektrik Ltd. Şti. tarafından ... Tekstil Şirketine yapılan satışlara ilişkin düzenlenen fatura, tahsilat ve mahsup kayıtları ile ... Tekstil Şirketinin kendi defter kayıtlarının karşılıklı olarak uyumlu olduğu, Taraflar arasında 2014 yılı itibarıyla ... Elektrik’in lehine oluşmuş 232.699,64 USD tutarında borç, her iki tarafın ticari defter kayıtlarında mutabık olarak yer aldığı, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasındaki karar, İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi’ nin ... E., ...K. sayılı ilamı ile kaldırılarak; ... Elektrik’in haksız fesih nedeniyle 300.000 USD tutarında cezai şart ödemesi gerektiğine, Bu tutardan daha önce talep ettiği 232.699,64 USD’ nin mahsup edilmesi ile ... Tekstil’in net 67.300,36 USD alacaklı olduğuna, talebe bağlı kalınarak 30.000 USD ’lik kısmının 03.06.2014 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD mevduat faiz oranı üzerinden faiziyle birlikte tahsiline şeklinde karar verildiği, Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... E., ... K. sayılı kararıyla bu hükmün onandığı, Davacı tarafından, tahsil edilmeyen bakiye 37.300,36 USD için icra takibi başlatılarak 14.418,12 USD işlemiş faiz talep edildiği, Buna göre Davacının talep edebileceği toplam alacak miktarının; ana para 30.000,00 USD, işlemiş faiz 10.574,25 USD olmak üzere toplam (30.000,00 + 10.574,25=) 40.574,25 USD olarak tespit edildiği, Davacı alacağının kabulü halinde, icra takip tarihinden sonra Merkez Bankası Kamu Bankalarınca Mevduatlara Fiilen Uygulanan Yıllık Mevduat Azami USD faiz oranının, 3095 Say. Kanunla tacirler arasında uygulanan faiz oranı olduğu ve dolayısıyla uygun olduğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini mahkememize bildirmişlerdir.

█████/2025 tarihli Bilirkişi ek raporunda özetle; "Taraf itirazları doğrultusunda yapılan değerlendirmede; kök bilirkişi raporunda yer verilen hesaplamaların, dosyada mevcut kesinleşmiş yargı kararlarına uygun biçimde, mahkemece verilen görevin sınırları içinde ve tarafların ticari defter kayıtları esas alınarak gerçekleştirildiği, yapılan incelemede kök raporda yer alan hesaplama yönteminde herhangi bir maddi hata bulunmadığı, davacı vekilinin, faiz hesabının 37.300,36 USD üzerinden yapılması gerektiği yönündeki itirazı çerçevesinde, Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... esas ve ... karar sayılı ilamında belirtilen temerrüt tarihi esas alınarak, talep konusu bakiye 37.300,36 USD alacak üzerinden icra takip tarihine kadar işlemiş faiz yeniden hesaplanmış ve 13.016,89 USD olarak tespit edildiğinin, buna göre Davacının talep edebileceği toplam alacak miktarının 37.300,36 USD İcra takip tarihindeki Asıl Alacak, işlemiş faiz 13.016,89 USD olmak üzere toplam (37.300,36 + 10.574,25 USD) olmak üzere 50.317,25 USD olarak talep edilebileceği, Davalı vekilinin zamanaşımı, temerrüt tarihi ve faiz oranlarına ilişkin itirazları, hukuki nitelikte olduğunun, Mali inceleme ve faiz hesabı, dosyaya yansıyan kesinleşmiş yargı kararlarına ve TCMB tarafından ilan edilen USD vadeli mevduat faiz oranlarına uygun şekilde yapıldığının, Sonuç olarak, taraf beyan ve itirazları değerlendirilmiş olup, mali hesaplamalarda herhangi bir çelişki veya hesap hatasına rastlanmamış, ek raporda yer alan faiz hesabının hükme esas alınabilir nitelikte olduğu, davacı alacağının kabulü halinde, icra takip tarihinden sonra Merkez Bankası Kamu Bankalarınca Mevduatlara Fiilen Uygulanan Yıllık Mevduat Azami USD faiz oranının, 3095Say. Kanunla tacirler arasında uygulana faiz oranı olduğu ve dolayısıyla uygun olduğu" şeklinde görüş ve kanaatlerini mahkememize bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:

Dava; Taraflar arasında 26.02.2012 tarihli distribütörlük sözleşmesinden doğan alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının davalıdan takibe konu alacağından dolayı takipte alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının tespiti, davalının takibe itirazında haklı olup olmadığından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden gönderilmiş olup, incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 1.525.245,21 TL toplam alacak için icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca ve tüm fer'ilerine itiraz ettiği görüldü.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Kararın İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi’ nin ... E., ... K. sayılı ilamı ile kaldırılarak; ... Elektrik’in haksız fesih nedeniyle 300.000 USD tutarında cezai şart ödemesi gerektiğine, Bu tutardan daha önce talep ettiği 232.699,64 USD’ nin mahsup edilmesi ile ... Tekstil’in net 67.300,36 USD alacaklı olduğuna, talebe bağlı kalınarak 30.000 USD ’lik kısmının 03.06.2014 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD mevduat faiz oranı üzerinden faiziyle birlikte tahsiline şeklinde karar verildiği, Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... E., ... K. sayılı kararıyla bu hükmün onandığı görüldü.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:

Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasındaki karar, İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi’ nin ... E., ... K. sayılı ilamı ile kaldırılarak; ... Elektrik’in haksız fesih nedeniyle 300.000 USD tutarında cezai şart ödemesi gerektiğine, Bu tutardan daha önce talep ettiği 232.699,64 USD’ nin mahsup edilmesi ile ... Tekstil’in net 67.300,36 USD alacaklı olduğuna, talebe bağlı kalınarak 30.000 USD ’lik kısmının 03.06.2014 tarihinden itibaren devlet bankalarının USD mevduat faiz oranı üzerinden faiziyle birlikte tahsiline şeklinde karar verildiği, Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin ... E., ... K. sayılı kararıyla bu hükmün onandığı, Davacı tarafından, tahsil edilmeyen bakiye 37.300,36 USD için icra takibi başlatılarak 14.418,12 USD işlemiş faiz talep edildiği, söz konusu icra takibi, Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... E., ████████ K. sayılı kararına göre incelenerek 30.000,00 USD asıl alacak üzerinden işlemiş faiz hesabı Yıllık Devlet Bakanlarına uygulanan TCMB USD Mevduat Faizi Yöntemine göre tekrar yapılarak, davacının talep edebileceği faiz tutarının 10.574,25 USD olarak hesaplandığı, buna göre Davacının talep edebileceği toplam alacak miktarının; ana para 30.000,00 USD, işlemiş faiz 10.574,25 USD olmak üzere toplam (30.000,00 + 10.574,25=) 40.574,25 USD olarak tespit edildiği, Davacı alacağının kabulü halinde, icra takip tarihinden sonra Merkez Bankası Kamu Bankalarınca Mevduatlara Fiilen Uygulanan Yıllık Mevduat Azami USD faiz oranının, 3095 Say. Kanunla tacirler arasında uygulanan faiz oranı olduğu ve dolayısıyla uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

... Karar Sayılı Yargıtay İlamında Gerekçe ve Sonuç bölümünde Özetle ; Taraflar arasındaki uyuşmazlık, distribütörlük sözleşmesinin feshi ve buna bağlı alacak taleplerine ilişkindir. Davacı asıl davada alacak talep etmiş, davalı ise karşı dava yoluyla cezai şart ve diğer alacaklarını istemiştir. Davalı-karşı davacı istinaf başvurusunda, fesih tarihinde muaccel borç bulunmadığını, feshin haksız olduğunu, icra inkâr tazminatı koşullarının gerçekleşmediğini ve sözleşmeye göre cezai şart talep haklarının bulunduğunu ileri sürmüştür. Bölge Adliye Mahkemesi, taraflar arasındaki sözleşmede ödemeler için beş aylık vade bulunduğunu, fesih tarihinde muaccel borç olmadığını belirlemiş ve davacı tarafından yapılan feshin haksız olduğuna karar vermiştir. Bu nedenle sözleşmenin cezai şart maddesi uyarınca davacının sorumlu olduğuna hükmetmiştir. Ayrıca stok ürünlerin teslimi yönünden davalının temerrüdü bulunduğu kabul edilerek, ürün bedellerinin ödenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Ticari defter mutabakatına göre davacının cari hesaptan alacaklı olduğu tutardan cezai şartın mahsup edilmesi sonucunda, asıl davanın reddine ve karşı davanın 30.000 USD yönünden kabulüne karar verilmiştir. Kararda aynen şöyle yer almaktadır ; “takip tarihi itibariyle davacının davalı distribütörden cari hesaptan dolayi 232.699,64 USD tutarında alacaklı olduğu, bu alacaktan davalı-karşı davacının takas mahsup talebi doğrultusunda karşı dava bakımından sözleşmeyi süresinden önce haksız biçimde fesheden davacı- karşı davalının sözleşmenin 9 uncu maddesinde öngörülen 300.000,00 USD cezai şarttan sorumlu olduğu, bu tutarın mahsubu sonucunda, asıl davanın bakiye 67.300,36 USD cezai şart alacağının kaldığı, karşı davada istenen 30.000 USD talebi ile bağlı kalındığı gerekçesiyle davalı- karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, asil davanın reddine, karşı davanın kabulüne, 30.000,00USD'nin temerrüt tarihi olan 03.06.2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi uyarınca fiili ödeme gününe kadar Devlet Bankalarının USD cinsinden acılmış bulunan bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karşı Davada istenen Davacı-karşı davalı temyiz talebinde, feshin haklı olduğu, Karşı Davada istenen Davacı-karşı davalı temyiz talebinde, feshin haklı olduğunu, davanın cari alacağa dayandığını, karşı tarafın savunmasında yer almayan kabullerin gerekçeye konu edilemeyeceğini ileri sürmüştür. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, temyiz sebeplerinin bozmayı gerektirmediğini değerlendirerek onama kararı vermiştir. Temyiz yargılama giderleri temyiz eden üzerine bırakılmıştır. Şeklindeki kararı uyarınca, Yargıtay .... Hukuk Dairesi tarafından ... esas ve .... karar sayılı ilamıyla onanarak kesinleşen karar göre;... Turizm Şirketi‟nin keşide ettiği 05.05.2014 tarihli ... yevm.nolu ihtarnamesine göre temerrüt tarihi olan 03.06.2014 tarihinden başlayarak, taleple bağlılık esası gereğince tespit edilen 30.000,00 USD üzerinden işleyecek TCMB tarafından ilan edilen Devlet Bankaları USD Banka Mevduat Faizi üzerinden Faiz hesaplaması 10.574,25 USD olarak tespit edilmiştir.

Sonuç olarak Davaya konu alacağın kesinleşen ilama içeriğine göre likit olduğu bu suretle tazminat koşullarının oluştuğu anlaşılmakla itirazın iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine de karar vermek gerekmiştir. Ayrıca faiz hesabının 37.300,36 USD üzerinden yapılması gerektiği yönündeki itirazı çerçevesinde, Yargıtay .... Hukuk Dairesi’nin ... esas ve ... karar sayılı ilamında belirtilen temerrüt tarihi esas alınarak, talep konusu bakiye 37.300,36 USD alacak üzerinden icra takip tarihine kadar işlemiş faiz yeniden hesaplanmış ve 13.016,89 USD olarak tespit edilmiştir.Buna göre Davacının talep edebileceği toplam alacak miktarının 37.300,36 USD İcra takip tarihindeki Asıl Alacak, işlemiş faiz 13.016,89 USD olmak üzere toplam (37.300,36 + 13.016,89 USD) olmak üzere 50.317,25 USD olarak talep edilebileceği şeklinde karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın Kısmen KABULÜ ile;

Davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ İLE takibin asıl alacak olan 37.300,36 USD ve işlemiş faiz olan 13.016,89 USD alacak yönünden DEVAMINA,

-Hüküm altına alınan asıl alacağa takipteki taleple bağlı kalınarak (37.300,36 USD) takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a. maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması suretiyle TAKİBİN DEVAMINA,

-Hükmedilen alacağa takip tarihindeki USD kuru dikkate alınarak %20 oranında icra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine, hesaplanan 220.007,22 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 115.733,68-TL harçtan peşin alınan 22.101,59-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 93.632,09-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça yatırılan 22.101,59-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 22.529,19 harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında 3.502,45-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bakiye 97,55-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

6-Davacı tarafça yapılan 8.267,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 8.042,99-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 255.193,91-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

11-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır