ticari işletme ile kargo firması arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, kaybolan kargo nedeniyle itirazın iptali davasında yetki itirazı incelemesi.

Ticari işletme ile kargo firması arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, kaybolan kargo nedeniyle itirazın iptali davasında yetki itirazı incelemesi.

Özet: Otomotiv yedek parça satıcısı davacının, kargo firması aracılığıyla gönderdiği ve kaybolan gönderiye ilişkin başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında; davalı kargo firması, taraflar arasında akdedilen kargo taşıma sözleşmesinin 8. maddesinde uyuşmazlıkların çözümünde münhasıran İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını ve HMK 17 uyarınca yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini savunmuş, mahkeme de davalının süresi içinde ileri sürdüğü bu yetki itirazını, sözleşmedeki münhasır yetki şartını dikkate alarak incelemeye başlamıştır.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, otomotiv yedek parça imalat ve satışıyla iştigal eden bir ticari işletme olduğunu, müvekkili tarafından alıcısına gönderilmek üzere ----- olarak bilinen davalı kargo firması ---- aracılığıyla sevk edilen ----- numaralı kargo gönderisinin, davalı şirketin teslim ve gözetim sorumluluğu altında içten eksilme sonucu kaybolmuş olduğunu , davacı Şirket yetkilisi ---- yaşanılan mağduriyetin giderilmesi amacıyla davalı firmaya başvurmuş ve davalı firma çalışanları tarafından konu ile ilgili talep oluşturulmuş olduğunu, ancak davalı şirketin müvekkilinin yaşadığı mağduriyeti gidermemiş olduğunu, kargo-taşıma şirketlerinin kendilerine teslim edilen gönderiyi alıcıya ulaştırıncaya kadar oluşacak zıya ve hasardan sorumlu olduğunu beyan ederek davalı(Borçlu) ---- İcra Dairesi -----. sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına, davalı şirketin kötü niyetli ve dayanaksız itirazı nedeniyle en az %20 icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davalı(Borçlu) -----. Üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Kargo taşıma sözleşmelerinde yer alan yetki şartı kapsamında mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında kargo taşıma sözleşmesi akdedilmiş olup sözleşmenin 8. maddesinde yetki şartı olduğunu, sözleşmeye göre taraflar arasındaki ihtilafların “İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri”nde çözüme kavuşturulacağı hükmü yer aldığını, Söz konusu hükümden de açıkça görüleceği üzere, tarafları tacir ya da kamu tüzel kişileri olan sözleşmelere ilişkin ortaya çıkacak uyuşmazlıkların çözüm yerine taraflarca karar verilebilecek ve aksi açık bir şekilde kararlaştırılmadıkça taraflarca belirlenen mahkeme uyuşmazlığın çözümünde münhasıran yetkili olacağını, dava dilekçesinde de ikrar edildiği üzere davacının tacir olduğunun açık olduğunu, bu doğrultuda, tacir olan taraflar arasında gerçekleştirilen sözleşmeye dayalı olarak açılan işbu davanın; yetkili mercii olan ---- Mahkemeleri”nde açılmış olması gerekirken, “------ Asliye Ticaret Mahkemesi”nde açılmış olması karşısında, Mahkemece yetkisizlik yönünde karar tesis edilmesi gerektiğini, kargonun göndericisinden sadır olan eksik ambalajlama sonucu oluşan zararlardan müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, dava konusu uyuşmazlıkta kargo içeriğini ve uğranılan zararın ispat yükünün, zararın varlığını iddia eden davacı üzerinde olup, davacının iddialarını ispatlayamamış olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle, müvekkili şirketin zarardan sorumlu olsaydı dahi bu sorumluluk özel çekme hakkı ile sınırlı olacağını, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarını saklı tutarak; davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Davalı süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde HMK 17 uyarınca yetki itirazında bulunarak taraflar arasında imzalanan sözleşmede, çıkacak uyuşmazlıkların çözümü için yetki şartı bulunduğu, ----- Mahkemelerinin münhasıran yetkili kılındığı yönünde itiraz ileri sürmüş, mahkememizce bu itiraz █████/2026 tarihli öninceleme duruşmasında ilk itirazların incelenmesinde kapsamında değerlendirilmiştir.

HMK 17.maddesinde yetki sözleşmesine "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." şeklinde yer verilmiş, HMK'nın 18/2. maddesinde ise yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması, yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesinin şart olduğu düzenlenmiştir. HMK'nın 17.maddesi münhasır yetki hükmüdür ve yetki itirazı süresi içerisinde ileri sürülmelidir.

Taraflar arasında imzalanan Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesinin 8.1 maddesinde çıkacak ihtilafların çözümünde münhasıran ------ Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür. Münhasıran yetki sözleşmesi, tarafların genel ve özel mahkemelerin yetkisini kaldırarak kararlaştırılan mahkemeden başka bir mahkemede dava açılamaması üzerinde tarafların anlaşmasıdır. Sözleşmenin tarafı olan davacı ve davalı yanın tacir olduğu, davalı yanca cevap süresi içerisinde geçerli yetki ilk itirazında bulunulduğu, davanın ancak sözleşmeyle belirlenen mahkemede açılabileceği anlaşılmakla mahkememizin davayı görmekle yetkili olmadığı, ----- Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğu değerlendirmesi yapılarak mahkememizin yetkisizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usülden REDDİNE,

2-HMK 20.Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi hususunda mahkememizden talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ----- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, bu süre içerisinde müracat edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,

3-Yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkemesince değerlendirilmesine, Dair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi.