İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Restoran İşletmelerinde Şirket Ortaklık Payı Alacağı ve Kar Payı Tahsilatı İstemli, Adi Ortaklık Sözleşmesinin İhlali İddialarına Dayanan Ticari Dava
Özet: Bu ticari şirket davasında davacı, davalı ile iki restoran işletmesi için %40 adi ortaklık kurulduğunu, 3.200.000 TL ödeme yaptığını ve 2014ten itibaren kar paylarının ödenmediğini ileri sürerek, işletmelerin satışının tedbiren yasaklanmasını, kayyım atanmasını ve 731.573,67 TL kar payının faiziyle tahsilini talep ederken; davalı ise geçerli bir adi ortaklık sözleşmesinin bulunmadığını, alınan paranın avans niteliğinde olup iade edildiğini ve davacının kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin tamamlanmadığını savunarak davanın reddini istemekte, mahkeme ise toplanan deliller ve ticaret sicil kayıtları doğrultusunda, davacının davalı şirkette hissedar olmadığı tespitini yaparak alacak istemini değerlendirmektedir.
T.C.
İSTANBUL15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağı)DAVA TARİHİ
:█████/2014KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülen Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı şirketin 2013 yılı başında açacağı ... ... Restoran ve ... ... Restoranlarında %40 ortaklık teklifini müvekkili şirketin kabul ettiğini, adi ortaklık kurulduğunu, iki işletmenin %60 ortağının davacı olduğunu, adi ortaklık sözleşmesine göre davalı şirkete 3.200.000,00-TL ödeme yapıldığını, işletmelerin kurulma, açılma ve faaliyete geçme masraflarının bu parayla karşılandığını, davalının 2013 yılı ekim ayında ... Restoranını 2013 yılı Haziran ayında ... Restoranını açtığını 2 restoran için 31 Aralık 2013 tarihine kadar düzenli olarak rapor sunup %40 adi ortaklık payını ödediğini█████/2014 tarihinden itibaren bugüne kadar %40 adi ortaklık payının davalı tarafça ödenmediğini, her iki restoranın ... Holding Aş ye satışı için görüşme yapıldığını öğrendiklerini, davalıya ... 11. Noterliğinin █████/2011 tarih ve ... yevmiyeli ihtarının gönderildiğini, davalının cevap vermediğini ancak ... Aş nin cevabi ihtar ile satma sürecini doğruladığını belirterek; Öncelikle adi ortaklık sözleşmesini ihlal ettiği için satış ve devrin tedbiren yasaklanmasını adi ortaklığı idare etmek üzere kayyum atanmasını, işletmeler 3. Şahsa devir edilmiş ise satış ve devir bedelinin tümü taraflar arasındaki adi ortaklığın sermayesi haline geleceğinden tasfiyenin bu satış ve devir üzerinden yapılmasına, davacı şirketin aylık kar payı alacakları ödenmediğinden █████/2014-█████/2014 tarihleri arasındaki 6 aylık dönem için 500.000,00TL adi ortaklık kar payı alacağının reeskont faizi ile davalıdan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmesini ....ATM nin ... E sayılı dosyasında talep ve dava etmiştir.Daha sonra İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin birleşmesi sonucu dava dosyası mahkememiz esasını almıştır.Davacı vekili █████/2019 tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere taleplerini 231.573,67 TL ıslah ettiklerini ve toplam 731.573,67 TL istediklerini,500.000 TL ye dava tarihinden itibaren, 231.573,67 TLye ıslah tarihinden itibaren işleyecek en büyük banka mevduat faizi(reeskont) ile hüküm kurularak tahsiline karar verilmesini istemiştir.CEVAP/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Taraf şirketler arasında ... Restorant işletmeleri üzerine adi ortaklık sözleşmesi kurulduğu ve işletmeler üzerinde %40 davalı hak sahipliğinin bulunduğu iddiasının doğru olmadığını, taraflar arasında yasaya uygun olarak kurulan ve yürürlüğe girmiş bir sözleşme bulunmadığını, kurulması hedeflenen ancak kurulamayan sözleşmenin kar paylaşımı sözleşmesi olduğunu, sözleşme taslağını ibraz edeceklerini, sözleşme taslağının 1. Maddesinde bunun açıklandığını, kar paylaşımının ... ortaklık olmadığını ve 3. Şahıslara karşı bu anlama gelen hiçbir ifade kullanılmayacağını sözleşmenin 5.4 maddesinde tarafların kabul ettiğini,Borçlar Kanunu Hükümlerine göre kurulmuş bir sözleşme olmadığını davacı tarafından müvekkili şirkete gönderilen 3.200.000,00 TLnin davalı şirketin hesaplarına avans olarak girdiğini, müvekkili şirket tarafından bu meblağın davacıya aynen ödendiğini, ardından sözleşmenin kurulacağına olan inançla yapılan ödemeler mahsup edilerek davacıya 2.794.617,83 TL daha ödenip avans hesabının kapatıldığını.Taraflar arasındaki sözleşme taslağının, taslakta açıklanan ve 5,000.000,00 TL yi aşan yatırım bedellerinden, davalının payına düşen ve ödemekle yükümlü olduğu bakiye bedelin ödenmemesi nedeniyle gerçekleşmediğini,Davacının kötü niyetli olduğunu, işletmelerden davalıya hisse verilmediğini belirterek; haksız ve kötü niyetli davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.İhbar Olunan ... Holding A.ş vekili █████/2014 tarihli beyanında özetle;Davacının ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteminin reddi gerektiğini, ortaklık iddialarının doğru olmadığını,adi ortaklık ilişkisinin varolduğunun kabulünde dahi davalı ... ın hisse satışı ile işletme devri yapmadığını, kayyım atanması talebininde reddi gerektiğini bildirmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava alacak istemine ilişkindir.Taraflarca bildirilen deliller toplanmıştır.Davalı ... A.Ş nin ticaret sicil dosyası alınmış, davacı şirketin ve ortaklarının , davalı şirkette hissedar olmadıkları tespit edilmiştir.Davacı tarafça davalı şirkete yapılan ödemelere ilişkin banka dekontları ve kayıtları, davalı şirket tarafından davacıya sunulan ... ve ... ... restoranlarına ait raporlar, mail yazışmaları,davacı tarafça davalı şirketi ve bilgi amaçlı ... Holding A.ş ye gönderilen ....Noterliği nin ... yevmiye ve █████/2014 tarihli ihtarnamesi,... Holding A.ş tarafından cevaben gönderilen ....Noterliğinin █████/2014 tarihli bildirimi,YMM ... nin HMK 293 maddesi gereğince düzenlediği █████/2018 tarihli uzman görüşü sunulmuştur.Davalı tarafça yapılan kar payı sözleşme taslağı metni,şubelerin açılışına ilişkin kayıtlar,davacıya yapılan ödemeleri ilişkin banka kayıtları, mailler dosyaya sunulmuş,█████/2015 tarihli bilirkişi raporu ile █████/2016 tarihli ek rapor alınmıştır.Alınan raporda davacı alacağı belirlenmediği için █████/2018 tarihli 2. bilirkişi raporu alınmıştır.Mahkememizce ... k sayılı █████/2019 tarihli davanın kabulüne ilişkin karar verilmiş, taraf vekillerinin kararı istinafı üzerine; edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3 HD ███████ E/ █████████ K sayılı █████/2021 tarihli ilamın da;"...mahkemece; yukarıdaki yasa hükümlerine göre, öncelikle tarafların anlaşarak tasfiye memuru belirlemelerini istenmeli; tarafların bu konuda anlaşamamaları halinde ise tasfiye işlemini gerçekleştirecek (ortaklığın faaliyet alanına göre konusunda uzman bir veya üç kişiyi)tasfiye memuru resen atanmalıdır.Bundan sonra ise, tasfiye işlemleri; hakim tarafından öngörülecek üçer aylık (uyuşmazlığın mahiyetine göre süreler uzatılıp kısaltılabilir) dönemlerde tasfiye memuru tarafından 3 aşamada gerçekleştirilmelidir.Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmeli, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmelidir.İkinci aşamada; ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse, değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmalıdır.Üçüncü ve son aşamada ise; yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenmeli ve ortaklardan her birinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilmeli, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya(ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse)zarar da belirlenerek ortaklara paylaştırılmak üzere son bilanço düzenlenmelidir.Bu aşamalardan sonra ise; tasfiye memurunun yaptığı tasfiye işleminin sonuç bilançosuna göre hakim, (HMK'nun 297.maddesi uyarınca) tarafların hak ve yükümlülüklerini saptayıp, tasfiye işlemini sonlandırmalı ve bu doğrultuda hüküm oluşturmalıdır.Bütün bu açıklamalar ışığında, uyuşmazlığın yukarıda açıklanan ve maddeler halinde belirtilen sıra ve yöntem izlenerek, çözümlenmesi gerekirken, mahkemece, değinilen bu yönler dikkate alınmadan, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine..." gerekçesini açıklayarak kaldırma kararı vermiştir.Dava dosyası Mahkememizin ████████ esasına kaydedilmiş, kaldırma ilamı gereğince Tasfiye memuru olarak davacı ...San AŞ tarafından bildirilen SMM ..., davalı ... Et San ve Tic AŞ tarafından bildirilen SMM ..., mahkememizce res en seçilen Borçlar Hukukçusu Dr ... atanmış , █████/2021 tarihinde yapılan duruşma ile "TBK'nun 620. ve devamı maddeleri gereğince taraflar arasındaki adi ortaklığın feshine, tasfiyeye geçilmesine" karar verilerek tasfiye memurlarına son bilançoyu düzenleyerek ibraz etmeleri için █████/2022 tarihine kadar süre verilmiştir.Tasfiye heyeti █████/2024 tarihli tasfiye raporunu sunmuş, rapora karşı taraf vekilleri beyanda bulunarak itiraz etmişler, davacı tarafın talebi üzerine mahkememizce yapılan █████/2024 tarihli celsede tasfiye memurlarının değiştirilmesi talebi kabul edilmiş, atanan tasfiye memurlarının görevlerine son verilmiş , yerlerine mahkememizce resen seçilen finans bilirkişisi M. Uğur Üstün, SMMM ... ve Prof. Dr. ... atanmıştır. Tasfiye heyeti █████/2024 tarihli heyet raporunu sunmuştur.Tüm dosya kapsamına ;Taraflar arasında yazılı bir adi ortaklık sözleşmesi bulunmadığı, tarafların dosyaya sunulan " kar paylaşımı sözleşmesi" başlıklı , konusu ... Restorant larının açılış giderleri işletilmesi ve kar paylaşımı olan yazılı metin dahilinde çalışmaya başladıkları,Davacı şirketin davalı şirkete 3.200.000 TL ödeme yaptığı, 2013 yılı içinde her iki işletmenin faaliyete geçtiği, davalı ... A.Ş nin davacı şirkete;█████/2013 tarihinde 109.957,00 TL█████/2013 tarihinde 52.994,60 TL█████/2013 tarihinde 28.010,52 TL█████/2013 tarihinde 68.057,34 TL█████/2013 tarihinde 40.000,00 TL█████/2013 tarihinde 10.498,00 TL█████/2014 tarihinde 25.173,20 TL█████/2014 tarihinde 64.611,93 TL█████/2014 tarihinde 6.079,58 TL olmak üzere 405.382,17 TL ödeme yaptığı, davalının bu ödemeleri kendi ticari defterlerine borç ödemesi olarak kaydettiği, ve davacıdan aldığı 3.200.000,00 TL ödemeden düştüğü, taraflar arasındaki uyuşmazlığın doğması ile davalının █████/2014 tarihinde 2.794.617,83 TL yi davacıya ödeyerek hesabı kapattığı,Dosyaya sunulan █████/2013 tarihinden başlayıp █████/2014 tarihine kadar süren maillerde yapılan ödemelerin "kar payınız" ifadesi ile açıklandığı , maillerin ekinde bulunan raporlardada işletmelerin aylık kar tutarları ile bu karlardan davacının payına düşen kısmın belirlendiği, tarafların bu ödemeler konusunda taslak sözleşmede belirledikleri şekilde hareket ettikleri,Taslak sözleşme ve yapılan fiili uygulamaya göre; tarafların ... Restorant ları üzerinde diğer tüm işletmelerden bağımsız , adi ortaklık benzeri bir ilişki tesis ettikleri, davacının verdiği 3.200.000 TL karşılığında her iki işletmenin karının %40 ına hak kazandığı , davalı şirketin 2013 yılı Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül- Ekim- Kasım-Aralık aylarına ait kar payı ödemesi adı altında ödemelerini yaptığı, Aralık 2013 tarihinden itibaren ödeme yapmadığı, böylece yükümlülüğünü ihlal ettiği,Huzurdaki davanın █████/2014 tarihinde davacı tarafça açılarak adi ortaklık tasfiyesinin başlatıldığı24.07.2014 tasfiye tarihi itibarıyla adi ortaklığın; Aktifinde, davalı yanın “kar payı” olarak gerçekleştirdiği ödemelerden sonra davacı yana iade ettiği 2.794.617,83 TL ile davacı yanın sözleşmenin başlangıcında davalı yana ödediği 3.200.000,00 TL tutarındaki yatırım bedeli (sermaye) arasındaki 405.382,17 TL davacı sermaye alacağı ve adi ortaklığın 01.02.2014-24.07.2014 tarih aralığında elde etmiş olduğu değerlendirilen 815.478,75 TL (326.191,50 / 40 x 100) tutarındaki kar tutarı,Pasifinde, ortaklara olan kar payı borcu ile davacıya sermaye borcu yer alacağı,24.07.2014 tasfiye tarihi itibarıyla tasfiyenin birinci aşaması kapsamında adi ortaklığın tasfiye bilançosunun¸şeklinde olduğuDavacı tarafın verdiği bu para ile ... Restorantlarının %40 hissesine ortak olduğu, her restoran için ayrı defter ve hesap tutulmadığı,Davacının her iki restoranın dava dışı ihbar olunan ... Holding e satışından elde edilen gelirin belirlenip bu miktar üzerinden alacaklı olduğu iddiasında; Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmaması, davacının verdiği para ile davalı ... A.Ş de hisse ve işletme devrini gerektirir bir ortaklığın tesis edilmemesi, ticaret sicil kayıtları ve davalı şirket kayıtları ile hisse devredildiğini, işletme payı devredildiğini, devir bedelinin dosyaya sunulan gazete küpürleri, bu küpürlerdeki kesin olmayan rakamlar dışında belge sunulamadığı, bu nedenle açık-belirlenebilir şekilde ispat edilemediği, anlaşılmış, davacı talepleri kabul edilmemiştir.Taraflar arasındaki adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine, tasfiye sonucu davacının 731.573,67 TL tasfiye alacağı bulunduğu sabit olmakla davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Yukarıda açıklanan nedenlerle;H Ü K Ü M /1-Taraflar arasındaki adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine, 731.573,67 TL alacağın 500.000,00 TL sinin dava tarihi olan 24.07.2014 tarihinden itibaren reeskont faiziyle bakiye 231.573,67 TL nin ıslah tarihi olan █████/2019 dan itibaren reeskont faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davacının diğer taleplerinin reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 49.973,80 TL karar ve ilam harcından Peşin alınan 12.493,45 TL harcın mahsubu ile eksik 37.480,35 TL eksik nisbi harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına3-Davacı tarafından yapılan 62.286,95 TL yargılama gideri (bilirkişi ücreti,tasfiye memuru ücreti, tebligat ve posta gideri, peşin harç, ıslah harcı) nin ve AAÜT gereğince 186.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına4-HMK 333 mad gereğince artan gider avanslarının karar kesinleşince ve talep halinde yatıran taraflara iadesineDair, tarafların yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2025Başkan ...e-imzalıdır.Üye ...e-imzalıdır.Üye ...e-imzalıdır.Katip ...e-imzalıdır.