izmir bölge adliye mahkemesi 11. hukuk dairesinin, bono vade tahrifatı, kambiyo vasfının yitirilmesi ve teminat senedi olduğu iddiasına dayanan menfi tespit davasında ilk derece kararının istinaf incelemesi.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, bono vade tahrifatı, kambiyo vasfının yitirilmesi ve teminat senedi olduğu iddiasına dayanan menfi tespit davasında ilk derece kararının istinaf incelemesi.

Özet: Davacıların, keşideci ve kefil oldukları bononun teminat senedi niteliğinde olduğunu, dayanağı borcun ödendiğini ve vadesinde tahrifat yapıldığını ileri sürerek açtığı menfi tespit davasında, İlk Derece Mahkemesi, Adli Tıp raporuyla vade tahrifatı tespit edilse de, bononun akit sözleşmesi kapsamında teminat amacıyla verildiğini, bu teminatı oluşturan borcun dekontla ödendiğini ve davalı tarafın da durumu bildiğini belirterek davayı kabul edip davacıların borçlu olmadığının tespitine hükmetmiş; davalı vekili ise bononun esaslı unsurlarını etkilemediği ve iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu savunarak bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 03.04.2023

NUMARASI

: ████████ E. - ████████ K.

DAVANIN KONUSU

: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ

: 26.01.2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: 26.01.2026

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.04.2023 tarih ████████ E. - ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

:Davacılar vekili; müvekkili ...'nın keşideci, diğer müvekkili ...'nun kefil sıfatı ile borçlu olarak gösterildiği takibe dayanak █████/2019 düzenleme, █████/2020 vade tarihli 275.000,00 TL bedelli bononun ön yüzünde ve vade tarihinde tahrifat yapıldığını, kambiyo vasfına haiz olmayan teminat senedi amacıyla verilmiş olan bonodan ötürü müvekkillerinin borçlarının bulunmadığını, senedin, müvekkili ...'nın borcunu ...'nin üstlenmesi nedeniyle verildiğini, "Akit Sözleşme" başlıklı belgeye konu dava dışı ... tarafından üstlenilen borcun müvekkili ...'nın talimatı ile ödendiğinden dava dışı ...'ye verilen teminat senedinin de konusuz kaldığını ve iadesi gerekirken dava dışı ... tarafından müvekkillerine iade edilmediğini, müvekkili ...'nın dava dışı ...'den alacağı bulunduğunu, dava dışı ... ve davalı ... tarafından teminat senedi olarak verildiği bilinen bononun vade tarihi tahrif edilerek vade tarihinin █████/2020 olarak düzenlendiğini, vade tarihindeki ''2'' rakamına çizgi eklenmek suretiyle ''8'' yapıldığını, teminat senedi olarak dava dışı ...'ye tevdi edilen ve kambiyo vasfına haiz olmayan teminat senedi nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili, öncelikle, açılan bu davanın İzmir 2.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile aynı konuda ve aynı taraflar arasında derdest dava olduğundan reddine karar verilmesini, mahkemenin yetkili mahkeme olmadığını, davacı vekilinin sahtecilik ve teminat senedi olmakla bedelsizlik iddiasında bulunduğunu, senedin sahteciliğine veya bedelsiz olduğuna ilişkin herhangi bir soruşturma dosyası veya mahkeme kararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bu hususta bir karar olsa bile davalı müvekkilinin takip konusu senette iyiniyetli 3. kişi ciranta alacaklı olmakla teminat senedi olduğu iddiasının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin █████/2023 Tarihli raporu ile, davaya konu senedin "Ödeme Tarihi" bölümünde "█████/2020" okunur tarih ibaresinin aylar hanesinin birler basamağında evvelce mevcut "2" rakamının "8" rakamına dönüştürüldüğünü, bu nedenle senedin "█████/2020" olan vade tarihinin "█████/2020" olarak değiştirildiğini, bononun vade tarihinde tahrifat yapılmasının tek başına senedin kambiyo vasfını yitirmesine neden olmayacağını, bu nedenle tahrifat öncesi halinin teminat senedi olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, "Akit Sözleşme" başlıklı belgenin incelenmesinde sözleşme içeriğinin aynen "Turgutlu.... şubesindeki ...dan şahsıma geçen borcu üstlenmiş olduğum Borç (275.000 TL) ikiyüz yetmişbeşbin TL dir. Bu borca istinaden 01 nolu senedi (275.000 TL) lik senedi aldım. ...'nun kefil ve şahitliğinde mutabık kalınmıştır. Borcun tamamı ödendiğinde senet iade edilecektir" şeklinde olduğu, ..., ... ve ... tarafından imzalandığı, davacı vekilince sunulan █████/2020 tarihli banka dekontu ile dava dışı .... tarafından "... mh ... ada ... parsel yerin ipotek bedeli için ... hesabına gönderilmiştir." açıklaması ile 316.900,00-TL ödeme yapıldığı, bu kapsamda yukarıda akit sözleşme başlıklı belgedeki borcun ödendiği, davaya konu teminat senedinin karşılığının kalmadığı anlaşılmış, Uşak C.Başsavcılığı'nın ██████████ CBS Soruşturma numaralı dosya içeriğine göre, █████/2021 tarihinde, ..., ..., ... ve....'nin dava dışı ....'ın ofisinde ... ve ...'nin aralarındaki alacak-verecek meselesi nedeniyle bir araya geldikleri, olay yeri işyerinde tartışma yaşandığı, bu kapsamda davalı ...'nin de teminat senedine konu alacaktan bilgisinin olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

: Davalı vekili, İzmir 2. İcra hukuk mahkemesinin ████████ E sayılı dava dosyasının gerekçeli kararında belirtildiği üzere; hüküm fıkrasının 19. Maddesinde;sahtecilik iddiasının vade kısmına yönelik olduğu bu hususun bononun esaslı unsurlarını etkilemeyceği,20. maddesinde teminat iddasına dayanak sözleşmede alacaklının imzasının bulunmadığını belirtmesine karşın 22. Maddesinde Uşak C.Başsavcılığının ██████████ hazırlık sayılı soruşturma dosyasından görüldüğü üzere taraflar arasında alacak verecek meselesinden tartışma yaşandığı, bu kapsamda davalı ...'nin de dava konusu senedin teminat senedi olduğu bilgisinin olduğu varsayımıyla davanın kabülüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili ....'nın, dava konusu senedi lehdar alacaklı....'dan olan alacağına karşılık iktisab ettiğini, senet lehdarı .... ile senet borçlusu... arasındaki ilişkiden ari olduğunu, senedin yasal unsurlarında bir eksiklik bulunmadığından, senedin sahteciliğine veya bedelsiz olduğuna ilişkin herhangi bir soruşturma dosyası veya mahkeme kararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bu hususta bir karar olsa bile davalı müvekkilinin takip konusu senette iyiniyetli 3. kişi ciranta alacaklı olmakla teminat senedi olduğu iddiasının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini belirtmiştir.

GEREKÇE

:Dava, teminat senedi olarak verilen ve vade tarihinde tahrifat yapıldığı iddia olunan bono nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, davacı ...'nın keşideci sıfatı ile, diğer davacı ...'nun kefil sıfatı ile borçlusu bulundukları 26.12.2019 düzenleme tarihli 26.02.2020 vade tarihli (vade tarihi tahrif edilerek 26.08.2020 şeklinde değiştirildiği) 275.000 TL bedelli, dava konusu bononun vade tarihindeki tahrifatın başlı başına bononun kambiyo senedi vasfını etkilemediği, dava konusu bono nedeniyle davalı ciranta ... ve dava dışı lehdar ... aleyhine resmi belgede sahtecilik suçundan TCK'nun 204 ve devamı maddeleri gereğince açılan kamu davasının derdest olduğu, "akit sözleşme" başlıklı belgede davalı tarafın imzasının olmamasına rağmen bono lehtarı dava dışı ...'nin imzasının bulunduğu ve bu sözleşmede dava konusu bononun miktar ve nosu belirtilerek bonoya atıf yapıldığı, dava dışı ... ile davalı ...'nin amca yeğen olduğu, Uşak C.Başsavcılığının ██████████ hazırlık sayılı soruşturma dosyasından anlaşılacağı üzere █████/2021 tarihinde taraflar arasında alacak verecek meselesinden çıkan tartışma sırasında davalı ... ve dava dışı amcası ...'nin de olay yerinde olup, bu kapsamda tartışma sırasında olay yerinde bulunan davalının dava konusu senedin teminat senedi olduğunu bildiği, bu itibarla senedi iyi niyetle iktisap eden 3. kişi olduğunun söylenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, yerel mahkemenin tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 18.785,25 TL'den peşin alınan 4.700,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 14.085,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 26.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.