Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun jeotermal seralar için mera tahsis amacı değişikliği getiren yönetmelik hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiaları ve hukuka uygunluk değerlendirmesi.
Özet: Bu hukuki metin, mühendisler odası tarafından, mera alanlarının jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için tahsis amacının değiştirilmesine olanak tanıyan bir yönetmelik maddesinin iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesini konu almaktadır; ilk derece mahkemesi yönetmeliği hukuka uygun bulup davayı reddederken, davacı kurum düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğunu, meraların kalıcı olarak tahrip edildiğini ve çevresel zararlar doğuracağını iddia etmekte olup, tetkik hakimi de ilgili kanun maddesinin Anayasaya aykırılığı yönünde görüş bildirmiş ve mahkeme, davacının ehliyetli olduğuna karar vererek davanın esastan incelenmesine geçmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ... Mühendisleri OdasıVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... BakanlığıVEKİLİ
: Hukuk Müşaviri ...İSTEMİN KONUSU
: Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: █████/2020 tarih ve 31201 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "Mera Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"in 1. maddesi ile değiştirilen █████/1998 tarih ve 23419 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mera Yönetmeliğinin 8. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendinin 8 numaralı alt bendinin birinci cümlesinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti
: Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla;█████/2014 tarih ve 29116 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren kanun değişikliği ile Mera Kanunu'nun 14. maddesine, "Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan" hükmünü içeren (h) bendinin eklendiği, bu alanlar içerisinde kalan 4342 saylı Mera Kanunu'na tabi alanların bu bent kapsamında tahsis amacının değiştirilebileceğinin düzenlendiği, söz konusu kanun hükmünün uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ise dava konusu █████/2020 tarihli Mera Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile belirlendiği,Mera Kanunu'nun 31. maddesinde ise "Bu Kanunun uygulanması ile ilgili hususlar; ilgili bakanlıklar ve kuruluşların da görüşleri alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir." hükmünün bulunduğu dikkate alındığında, davalı idarenin dava konusu Yönetmeliği çıkarma yetkisinin bulunduğu,Öte yandan, Devletin, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yer olarak tanımlanan meraların amaç dışı kullanılmasını önleme görevini yüklendiği ve ancak Mera Kanunu'nda sınırlı olarak sayılan hallerde tahsis amacı değiştirilerek mera alanlarından amacı dışında faydalanılabileceğinin düzenlendiği, bir başka anlatımla Mera Kanunu'nda tahsis amacı değiştirilmedikçe meralardan Kanun'da gösterilenden başka şekilde yararlanılamayacağı, ancak istisnai durumlarda meraların tahsis amacının değiştirilebileceği hükmünün getirildiği,Dava konusu Yönetmelik değişikliği hükümlerinin, Mera Yönetmeliği'nin ve dayanağı Mera Kanunu'nun amacına uygun olarak hazırlandığı, Yasa hükmünü aşar hükümler veya subjektif unsurlar içermediği anlaşıldığından, dava konusu Yönetmelik değişikliğinde kamu yararına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin, Anayasanın 45. maddesinde düzenlenen meraların amaç dışı kullanımını ve tahribini önlemek kuralını ihlal ettiği, mera alanlarının kalıcı olarak mera olmaktan çıkarıldığı, temel insan haklarından biri olan sağlıklı bir çevrede yaşama hakkının ihlal edildiği, bu nedenlerle Anayasaya aykırı olduğu, Yönetmelik değişikliği ile meraların üzerine seralar kurulabileceği ve bunların ömrünün yaklaşık 30 yıl olduğu, üzerindeki kalıcı yapılar yüzünden meraların eski haline dönmesinin mümkün olmadığı, jeotermal atık suların yüksek miktarda tuz, bor, tarımsal üretim için zararlı madde, arsenik gibi fiziksel zehirli maddeler içerdiği, bu nedenle tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine zarar verebileceği, jeotermal kaynak çıkışı esnasında açığa çıkacak gazlar nedeniyle meraların zarar göreceği, davanın reddi yolundaki Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, Anayasa'nın 45. maddesinin birinci fıkrasında yer alan, "Devlet, tarım arazileri ile çayır ve mer'aların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır." hükmüne aykırı olduğu ve iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Üyeler ... ve ...'in davacı Oda'nın dava konusu Yönetmeliğin iptalini istemekte hukuken korunması gereken bir menfaatinin bulunmadığı yönündeki usule ilişkin ayrışık oyuna karşılık, davacı Odanın ehliyetli olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin gereği görüşüldü:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA,3. Kesin olarak, █████/2024 tarihinde usulde oyçokluğu, esasta oybirliği ile karar verildi.