İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ticari satış sözleşmesinin ihlali nedeniyle feshi sonucu oluşan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali davası.
Özet: Ticari bir satış sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacı şirket, davalının 01.06.2022 tarihli kapalı satış noktası sözleşmesindeki düzenli ürün alımı ve görsel konsept yükümlülüklerini ihlal ettiğini, bu nedenle sözleşmeyi haklı feshettiğini ve ödediği 115.000 TL yatırım bedeli ile sözleşmedeki 115.000 TL cezai şartın faiziyle birlikte iadesini talep ederek başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz etmesi üzerine takibin devamını ve icra inkar tazminatını talep ederken; davalı ise ticari ilişkinin halen devam ettiğini, sözleşmeyi feshetme nedenlerinin haklı olmadığını, cezai şart koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini ve davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket ile davalı arasında 01.06.2022 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamı eksiksiz olarak yerine getirdiğini, karşı tarafın sözleşmeye aykırı olacak şekilde sözleşmenin ilgili maddelerine aykırı davrandığını, sözleşmeye aykırı şekilde düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün alımı yapmadığını ve de görsellik/konsept değişikliğine gittiğini, davalının işyerinde .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit yapılarak bilirkişi raporu tanzim edildiğini, ... 1. Noterliği'nin 07.02.2024 tarihli, 03605 yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek taraflar arasındaki sözleşmenin müvekkili şirket tarafından haklı nedenlerle feshedildiğini ve sözleşme gereği davalıya ödenen 115.000,00-TL yatırım tutarının ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faiz ticari faizi de dahil olmak üzere T.C.M.B. tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ve sözleşmenin 14. Maddesi gereği 115.000,00.-TL cezai şart tutarının 3 gün içerisinde müvekkil şirkete ödenmesi ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibe haksız olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından sözleşmenin fesih edildiği iddia ediliyor ise de tarafların ticari defterleri ile sunacalak fatura ve diğer belgelerde görüleceği üzere davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki ve işbirliği halen devam ettiğini, davalı sözleşme kapsamında davacının ürünlerini satmaya ve davacı da davalıya ürün göndermeye devam ettiğini, davacı sözleşmeyi fesih ettiğini beyan etse de fesih sonucuna bağlanan diğer sözleşme hükümlerinin uygulanmasını talep etmediğini, sözleşme kapsamında ürünlerinin davalının işletmesinde sergilenmesi ve satılması için ürün göndermeye devam ettiğini, TBK uyarınca sözleşme taraflarının işbirliğine ve ticari ilişkiye devam etmesi, ileri sürülem iddialar gerçek olsa bile, bunların taraflar yönünden sözleşmenin temelini etkileyen nedenler olmadığını ve sözleşmenin devamı için çekilmez nitelik taşımadığını göstereceğini, ortada haklı fesih nedeni olmadığını, davalı işyerinin anılan mevzuat hükümlerine aykırı uygulama yapması mümkün olmadığını, davacı şirketin reklam yasağına aykırı talepte bulunduğunu, bu yönde sözleşme hükümleri de kanun gereği geçersiz olduğunu, cezai şart ödeme şartları gerçekleşmediğini, davacının kendi faturası ile gösterdiği gibi davacının iadesini istediği mali katkı miktarı ödediğinden fazla olduğunu, davacının haksız ve hukuksuz davasının reddini, kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, sözleşmeden kaynaklı davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olay bakımından yapılan kontrolde; taraflar arasında 01.06.2022 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi (“Sözleşme”) akdedilmiş olduğu, işbu sözleşme uyarınca davacının pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerini davalının işyerinde düzenlilik ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, satmayı ve bulundurmayı taahhüt etmekte olduğu, davacı tarafından sözleşme hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle katkı bedeli iadesi, cezai şart, ihtarname masraflarının ödenmesi talebiyle davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasından toplam 279.474,11-TL alacak istemi ile takip başlatmış olduğu, davalının itirazı üzerine takibin durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.Yargılama esnasında taraflara ticari defter ve belgeleri ibraz etmek üzere verilen süre akabinde öncelikle davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılabilmesi amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak 1 mali müşavir bilirkişisinden rapor alınmış olup akabinde yargı çevremiz içerisinde bulunan 1 mali müşavir ve 1 ticaret hukuku alanında nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişisinden rapor alınmıştır. Tüm raporlarda özetle;Taraflar arasındaki ticari işleyişin doğrudan ... Paz. Ve Dağ. Tic. A.Ş. üzerinden değil 01.06.2022 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesinde bayil distribütör olarak yer alan ... Gıda A.Ş.' nin üzerinden sürdüğü, davalı nezdinde davacı ... Pazarlama ve Dağıtım Tic. A. Ş.'nin hesabının bulunmadığı, ... Gıda A.Ş.” nin hesabı bulunduğu, davalının sözleşme konusu ürünleri sözleşme dönemi boyunca ... Gıda A.Ş.' den satın almış olduğu,... Gıda A.Ş. ile ticari ilişkinin 2022 yılı öncesinden süre geldiği, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş saylı dosyasından 24.11.2023 tarihinde yapılan keşif ve davalıya ... 1. Noterliği' nin 07.02.2024 tarihinden sonra da taraflar arasında ticari ilişkinin devam ettiği, işbu dava kapsamında yapılan inceleme tarihinde de ticari ilişkinin sürdüğü ... Gıda' dan en son 16.12.2024 tarihinde ... nolu fatura ile 89.704,61 TL tutarında bira almış olduğu,Davalının sözleşme gereğince alacağı katkı payı için 26.08.2022 tarihinde ... nolu e-arşiv faturasını ... Gıda A.Ş.' ye “İşletme Katkı Payı” açıklamasıyla 97.457,63 TL + 17.542,37 TL KDV olmak üzere toplam 115.000,00 TL olarak düzenlemiş olduğu, fatura bedelinin ise ... Gıda dan alınan ürün bedellerine mahsuben tahsil edilmiş olduğu,Davalı Tarafından davacıya herhangi bir cezai şart ödemesi, geri katkı payı ödemesi gibi bir ödemenin yapılmamış olduğu, davalının defter kayıtlarında ... Gıda A.Ş.' ye 01.10.2024 kayıtları dahilinde 2.841.955,13 TL borçlu bulunduğu,Yukarıdaki tespite göre taraflar arasındaki ilişki, davacının bayi/ distribütörü olan ... Gıda A.Ş.' nin üzerinden yürümüştür. Davacı sözleşmeyi 07.02.2024 tarihinde feshetmesine rağmen, davalı ... Gıda'dan en son 16.12.2024 tarihinde ... nolu fatura ile 89.704,61 TL tutarında bira almıştır. Buna göre, davacı baştan beri davalıyla ilişkisini yürüttüğü bayil/distribütörü olan ... Gıda A.Ş. üzerinden, sözleşme feshedildikten sonra da davalıya satış yapmaya devam etmiştir.Davacı, 07.02.2024 tarihinde ihtarname çekerek sözleşmeyi haklı nedenle feshettikten sonra da, davalıya satış yapmaya devam etmiştir. Davacının, sözleşmeyi feshettikten sonra davalıya satış yapmaya devam etmesi, onun açısından haklı sebebin subjektif olarak ağır nitelikte olmadığını göstermektedir. Bunun sonucunda da davacı, katkı bedelini geri isteme ve cezai şart talep etme hakkını kaybetmektedir.Şeklinde kanaate varıldığı mahkememize bildirilmiştir.Somut olay bakımından taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme hükümleri incelendiğinde 14. Maddesinde;"14- İŞLETİCİ'nin, sözleşme süresi içinde işletmeyi kismen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi, işletmede iş değişikliği yapması, ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler İle faaliyetine son vermesi veya faaliyetini askıya alması; İşyeri'ndeki ürünlerin bulunurluğunu etkin ve süreklilik arz edecek şekilde sağlamaması, İŞLETİCİ'nin ŞİRKET veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'den ..3.... ay hiç ürün almaması, veya İŞLETİCİ'nin ya da onunla birlikte çalışanların ŞİRKET tarafından verilen tabelayı, tenteyi, soğutucuyu veya kullanım ödüncüne veya Sözleşme ekinde yer alan mutabık kalınan konumlandırmaya bağlı diğer malzemeleri ve sair mevzuate uygun görseli kaldırması, değiştirmesi, bozması, bunların yerini değiştirmesi veya beklenen faydayı azaltacak Uygulamalar yapması, işletmeyi devretmesi, kapaması, İzinsiz devretmesi veya hisse devri gerçekleştirmesi, alkollü içki satmak için gerekli kurumlardan izin/ruhsat alamaması veya yenileyememesi veya mevcut iznin herhangi bir nedenle iptal olması, ödemelerini vadesinde yapmaması, işletmede iş değişikliği yapması, işbu Sözleşme'de belirtilen hükümlerin, yükümlülüklerin veya taahhütlerin herhangi birini ya da tamamını herhangi bir sebeple, kısmen ya da tamamen yerine getirmemesi ya da bunları ihlal etmesi, İlgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi veya faaliyetinin askıya alınması, aciz haline düşmesi, konkordatoya başvurması gibi nedenler ile ŞİRKET'in işbu Sözleşme'yi herhangi bir İhtar ve hükme gerek kalmaksızın derhal, tek taraflı ve haklı nedenle feshetme yetkisi olduğu, İŞLETİCİ tarafından şimdiden kabul ve taahhüt edilmiştir.Sözleşme'nin feshine sebebiyet vermesi halinde IŞLETİCİ, ŞİRKET ve/veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR tarafından kendisine verilen kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi, kendisine teslim edilen tüm malzemeleri Sözleşme'ye uygun şekilde izde etmeyi, Sözleşme'ye uygun şekilde iade edememesi halinde ŞİRKET tarafından belirlenen rayiç bedelleri ŞİRKET'e ödemeyi ve ŞİRKET veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'ün kayıtlarındaki İŞLETİCİ'den olan alacakları ile ŞİRKET'ten ve/veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'den almış olduğu mali yardım, katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamaların tümünü ve uygulanan İskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C. Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ŞİRKET ve/veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'e derhal nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca ŞİRKET'e 115.000,00 TL Türk Lirası cezai şart ile birlikte ŞİRKET ve/veya BAYİ veya DİSTRİBÜTÖR'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin derhal nakden ve defaten ödemeyi, aksi halde ŞİRKET nezdindeki teminatların önceden herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın nakde çevirerek tahsil edileceğini ve ŞİRKET'in her türlü yasal yola başvurmaya yetkili olduğunu kabul ve taahhüt eder. İŞLETİCİ, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez." şeklindeki düzenleme ile birlikte sözleşmenin fesih ile sona ermesi halinde yatırım bedelinin iade edileceği, ayrıca cezai şart talep edilebileceği kararlaştırılmış olup somut olayda her ne kadar davacı tarafça fesih ihtarı çekilmiş ise de söz konusu ihtardan sonra da sözleşme ilişkisinin ayakta tutularak devam ettirildiği, bu hali ile sona ermiş bir sözleşme bulunmadığı görülmekle davacının yatırım bedeli, cezai şart isteminde bulunamayacağı, davalıdan herhangi bir alacak talep edemeyeceği kanaatine varılmakla davasının reddine karar vermek gerekmiştir.Davalının kötüniyet tazminatı talebinin değerlendirilmesinde ise ; İİK m. 67/2 hükmü uyarınca kötüniyet tazminatı, itirazın iptali davası reddedilince alacaklının takibinde haksız ve kötüniyetli görülmesi durumunda borçlunun istemi üzerine alacaklı aleyhine hükmedilen tazminattır. Kötüniyeti ispat yükü borçludadır, zira TMK m.2 hükmü uyarınca iyiniyetin varlığı asıldır. Yapılan kontrolde davacının davasının reddine karar verilmiş ise de davalı aleyhine başlatılan takipte davalı tarafından davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamamış olması nedeni ile davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;1-Davacının davasının REDDİNE,2-Davalının davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talebinin REDDİNE,3-Alınması gerekli olan 615,40-TL karar ilam harcının başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 3.375,35-TL harçtan mahsubu ile artan 2.759,95-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,4-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,5-Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.7-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır