karayolları mevzuatına göre işletilen otoyollardan ödemesiz geçiş kaynaklı ceza ve geçiş ücreti tahsili için başlatılan icra takibine ilişkin itirazın iptali davası.

Karayolları mevzuatına göre işletilen otoyollardan ödemesiz geçiş kaynaklı ceza ve geçiş ücreti tahsili için başlatılan icra takibine ilişkin itirazın iptali davası.

Özet: Bir otoyol işletmecisi şirket, davalının muhtelif plakalı araçlarıyla gerçekleştirdiği ödemesiz geçişler nedeniyle oluşan geçiş ücreti ve yasal dört katı cezanın tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir; davalı, cezaların şirketine usulüne uygun tebliğ edilmediğini ve otomatik ödeme sistemlerinin güvenilir olmadığını savunurken, bilirkişi raporu kanunen belirli bir süre içinde ödeme yapılmayan geçişler için araç sahibine en az on beş gün önceden bildirim yapılması gerektiğini ve otoyolda çeşitli ödeme seçeneklerinin mevcut olduğunu ortaya koymuştur.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

:Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkil şirketi tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait olan muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlâlli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ---------Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun, borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz sonrası takibin durdurulduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasında -------sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesi getirilerek Müvekkil Şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, Yukarıda belirtilen sebepler ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; Yapılacak yargılama neticesinde davalının -----Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve Ek-6 da yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ------- internet sitesinde yasal takibin öncesinde ihtarda bulundukları ve 15 gün ödeme olmazsa yasal/icrai aşamaya geçecekleri bilgi yer almaktaysa da cezaların hiçbir şekilde müvekkil şirketine tebliğ edilmediğini, Memurun bilgilendirme yapsa dahi ------bakiye yüklenildiğinde ödemenin otomatik olarak yapılacağı bilgisinin de her zaman için gerçeği yansıtmadığını, birçok kez, bakiye yüklenmesine rağmen bizzat kontrol edilmesi gerekmekte ve bu da sisteme güvenerek hareket edemeyeceğimiz anlamına geldiğini, Yukarıda izahı olduğu üzere, Huzurdaki itirazın iptali davasının reddini,---- müzekkere yazılarının yazılmasını, Haksız davanın masraf ve yargılama giderlerinin karşı taraf bırakılmasını Sayın Mahkemenizden talep etmiştir.

DELİLLER

:----- Esas sayılı dosyası, Bilirkişi raporu, ---yazı cevabı ve tüm dosya kapsamı.------ tarihli ara karar ile dosyanın bir nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve --- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi ---- raporunda özetle; Karayollarına ait tüm otoyollarda ve------ sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda --------- yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında ---- sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında ---- etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da ------bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, Davaya konu------------plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen -------adına kayıtlı olduğu kanaatine varıldığı, Davaya konu 26 farklı plaka sayılı araçlara ait toplam 115 adet geçişin; -------- olduğunun tespit edildiği, Davaya konu 26 farklı plaka sayılı araçlara ait toplam 115 adet geçişin; 109 adedinin ihlalli geçiş ve 6 adet geçişin normal geçiş olduğunun tespit edildiği, Davaya konu 26 farklı plaka sayılı araca ait 6 adetlik Normal ve 109 adetlik İhlâlli geçiş olmak üzere 115 adetlik geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı firmadan talep edebileceği tutar: Geçiş ücret: 46.674,00 TL + İhlalli geçiş cezası (geçiş ücretinin 4 katı): 176.076,00 TL olmak üzere Genel Toplam: 222.750,00 TL olarak hesap edildiği şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE

:Dava, ihlali geçişlere dayalı ---- Esas sayılı dosyası ilamsız takip dosyalarına yapılan itirazın iptali davasıdır.Geçiş tarihine göre; 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30/5.maddesi " 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ------ Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklinde düzenlenmiştir.------ dava konusu ihlalli geçişe konu araçların ---- hesap hareketlerinin, --- üzerinden araçların malik bilgisinin sorgulandığı ve akabinde bilirkişiye tevdi edilmiştir. ----- üzerinden yapılan sorgulamalarda ihlalli geçişe konu --------- plaka sayılı araçların geçiş tarihlerinde davalı adın kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi ---- tarafından tanzim edilen --- tarihli raporda; araçların ---- bakiyelerinin incelendiği, araçların bir kısmında ---- bulunmadığı, bir kısmında geçiş tarihinden itibaren bakiye bulunmadığı, -------plakalı araçların geçiş tarihi ve takip eden 15 günlük sürede hesaplarında bakiye bulunduğundan normal geçiş olarak kabul edildiği, neticeden --- davacının alacaklı olduğu bildirilmiştir. Taraf vekillerine bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de bilirkişi tarafından geçiş tarihi ve takip eden 15 günlük sürede hesaplarında bakiye bulunan araçlar bakımından normal geçiş olarak kabul edilmesinin yerinde olduğu, davalı tarafa banka hesabı bildirilmesi için süre verilmiş ise de delil sunulmadığından---- dışında başka temin edilecek bir hesap bulunmadığı, ----uygulamasının geçiş tarihinde bulunmadığı, bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Alacak belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜNE; davalı tarafından-------- esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 222.750,00 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren alacağın tahsil tarihine kadar avans faizi (takip talebinde belirtilen %51,75 faiz oranını aşmamak kaydıyla) İŞLETİLMESİNE,

3-Asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 44.550,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 222.750,00 TL lik kısım yönünden alınması gereken 15.216,05 TL harçtan peşin alınan 2.818,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 12.397,52 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 10.620,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan 2.818,53 TL peşin harç ve 615,40 TL başvuru harcının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafından yapılan toplam 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 112,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 8.112,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 7.742,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,

9-Kabul red oranına göre belirlenen 4.390,70 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 209,30 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026