Trafik kazası tespit tutanağının iptali ve kusur oranlarının yeniden belirlenmesi talepli davada hukuki yarar yokluğundan usulden ret kararının temyizi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının tam kusurlu olduğu sonucuna varan bir trafik kazası tespit tutanağının ve bilirkişi raporunun iptali talebini ele almaktadır; ancak ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, kaza tespit tutanaklarının doğrudan iptal edilebilecek nitelikte hukuki bir belge olmayıp, yalnızca diğer davalarda (tazminat veya ceza davaları gibi) kusur tespiti sırasında değerlendirilebilecek bir delil niteliğinde olması sebebiyle, davacının bu davası için hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Yenice(Karabük) Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı dava dilekçesinde; 07.11.2022 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalının sevk ve idaresindeki araç arasında çift taraflı trafik kazasının meydana geldiğini, kolluk görevlisi tarafından 08.11.2022 tarihinde trafik kazası tespit tutanağının tanzim edildiğini, tutanakta davacının kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Yenice Cumhuriyet Başsavcılığının ████████ soruşturma sayılı dosyasında 08.02.2023 tarihli kusur bilirkişi raporu alındığını, söz konusu kusur bilirkişi raporunda da davacının tam kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, ancak davacının davaya konu kazada kusurunun bulunmadığını, kaza tespit tutanağı ile kazaya ilişkin ceza soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu belirterek kaza tespit tutanağı ve kusur bilirkişi raporunun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; eldeki davada davacının kaza tespit tutanağının iptalini ve kendisinin kusursuzluğunun tespitini talep ettiği, davanın 6100 sayılı HMK'nın 400 ve devamı maddelerinde düzenlenen delil tespiti niteliğinde olmadığı, HMK'nın 106 ncı maddesinde düzenlenen tespit davası niteliğinde olduğu, HMK'nın 106 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında tespit davası açanın kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunması gerektiğinin belirtildiği, hukuki yararın ise HMK'nın 114 üncü maddesinin (h) bendinde yer verilen dava şartlarından olduğu, kaza tespit tutanaklarına karşı kanunda doğrudan bir itiraz ve iptal yolunun düzenlenmediği, kaza tespit tutanaklarının aksinin her zaman ispat edilebilecek belge niteliğinde bulunduğu, bu hususun mahkemelerce çözümlenecek uyuşmazlıkların görülmesi sırasında o mahkemelerce değerlendirilecek olduğu, uygulamada tazminat davası açılması veya ceza soruşturmasının başlatılması durumunda ilgili yerlerde kaza tespit tutanağına itiraz edilebileceği, davacının trafik kazası tespit tutanağının iptali isteminde hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay içtihatlarına göre tek başına hüküm kurmak için yeterli olmayan ve yalnızca ispat vasıtası olan kaza tespit tutanağının ancak aksi ispat edilemediği sürece maddi durumu belirleyen kanıt olduğunun kabul edildiği, kaza tespit tutanağının mahkemelerce çözümlenecek uyuşmazlıkların görülmesi sırasında o mahkemelerce değerlendirilecek olduğu, kaza tespit tutanaklarına karşı kanunda doğrudan bir itiraz ve iptal yolunun düzenlenmediği, uygulamada tazminat davası açılması veya ceza soruşturmasının başlatılması durumunda kaza tespit tutanağına itirazın hâkime veya Cumhuriyet savcısına yapıldığı, ayrıca doktrinde, henüz dava söz konusu değilse, kaza ile ilgili delillerin tespiti maksadıyla delil tespiti isteyerek, kaza yerindeki maddi deliller ile varsa tanık anlatımlarının tespiti ve kusur durumunun belirlenmesinin istenebileceğinin kabul edildiği, ilk derece mahkemesinin kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı temyiz dilekçesinde; dava konusu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı ve ceza soruşturmasında alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, dava konusu talebinin incelenip karar verilmesi gerekirken dava açılmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, mahkemece davaya konu kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranlarının tespit edilmesi, çelişkilerin giderilmesi gerektiğini, davaya konu kazada kusurunun bulunmadığını, davalının kusurlu olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davaya konu trafik kazası sonucu düzenlenen kaza tespit tutanağının iptali ve kusur oranlarının yeniden belirlenmesi istemine ilişkindir.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.