İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, taşınan cam emtiadaki hasardan doğan rücu alacağına yönelik itirazın iptali davası.
Özet: Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, ana taşıyıcı konumundaki davacı şirket, alt taşıyıcı davalının müşteri malı cam emtiayı taşırken ani fren yapması sonucu oluşan 345.883,61 TLlik hasarı karşılayarak davalıdan rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine bu itirazın iptalini talep etmiş; davalı ise cevabında, zararın öğrenildiği tarihten itibaren yasal 3 aylık rücu zamanaşımı süresinin geçtiğini, ayrıca hasarın asıl nedeninin trafik kurallarını ihlal eden üçüncü bir aracın aniden yolu kapatması ve çarpışmayı önlemek için yapılan ani fren olduğunu, dolayısıyla asıl kusurun kendisinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:█████████DAVA
:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ... 'nin kendi faaliyet alanı içerisinde, Türkiye'nin birçok farklı bölgesinde hizmet vermekte olan sektörünün önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, davalı ...'ın müvekkili şirketin faaliyetlerini yürütürken destek aldığı tedarikçilerden biri olup taraflar müvekkilinin müşterisi ...Anonim Şirketi'ne ait cam cinsi emtiaların Mersin'den teslim alınarak ...'daki teslim adresine taşınması konusunda anlaştıklarını, davalı ... - ... plakalı aracı ile söz konusu emtiaları 09.12.2022 tarihinde teslim almış olup, 10.12.2022 tarihinde ... istikametinde seyir halindeyken ani fren yaparak durması sebebiyle taşımakta olduğu cam cinsi emtialarda hasar meydana geldiğini, davalı tarafından taşınan emtialarda meydana gelen 345.883,61 TL'lik hasar sebebiyle ... tarafından müvekkili şirkete 22.02.2023 tarih ve ... numaralı fatura düzenlendiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin sevk ve idaresindeki araç ile kaza yapması sebebiyle meydana gelen hasardan fiili taşıyıcı olan davalının sorumlu olması sebebiyle ...'a ödemek zorunda kaldığı 345.883,61 TL için 31.03.2023 tarih ve ... numaralı fatura düzenleyerek davalıya ilettiğini, davalının alt ve fiili taşıyan olarak gerçekleştirdiği taşıma sırasında ...'a ait emtialarda meydana gelen hasardan sorumlu olduğu şüphesiz olup müvekkili şirketin iyi niyetli girişimlerine rağmen davalının sorumlu olduğu hasar bedelini ödemekten imtina ettiğini, bu sebeple müvekkili tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyası nezdinde icra takibi başlatılmışsa da, davalının bu kez de icra takibine itiraz ederek haksız ve hukuka aykırı bir şekilde takibin durmasına sebep olduğunu beyanla fazlaya ilişkin talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline ve takibin devamına, takibe konu asıl alacağın ve bu tutara ilişkin işlemiş ve işleyen faizin, icra vekalet ücretinin, takip harç ve masraflarının tarafımıza ödenmesine, davalı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraf ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının da dava dilekçesinde belirttiği üzere rücu davasına konu olay 10.12.2022 tarihinde gerçekleştiğini, davacı işbu zararı kaza tarihi itibariyle öğrenmişse de en geç faturadaki zarar bedelini 22.02.2023 tarihindeki fatura ile öğrenmiş sayılacağını, zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarih en geç müşterisi ...Anonim Şirketi'nin taraflarına fatura tanzim ettiği █████/2023 tarihi olup, davacı taraf işbu faturayı █████/2023 tarihinde icra takibine koyarak tahsil etmeye çalıştığını, bu nedenle kanundaki 3 aylık süreyi kaçırarak hem icra takibi hem işbu davayı kötüniyetli olarak tanzim ettiğini, zamanaşımı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, icra takibine konu zarar ve hasar; müvekkilinin sürücüsü olduğu ... plakalı araç ve sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu gerçekleştiğini, sürücü ...'ın sağa dönüş kurallarına uymaması sonucu yolu kapatmasıyla müvekkilinin durmaya çalışmışsa da duramamış ve çarpışma kaçınılmaz olduğunu, ağır kusurlu olan taraf sürücü ... olduğunu, müvekkilinin taşıdığı cam yükleri ...'ın trafik kurallarına uymaması sonucu kırıldığını ve zararın ortaya çıkmasına sebebiyet verdiğini, ...'ın zorunlu trafik sigortası mevcut olup zararı karşılaması gerektiğini, bu nedenle ... ve sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ve buna bağlı ... plakalı römorku ile ... Bulvarı üzerinden ... merkez istikametine doğru ... geçtikten sonra yolun sağ tarafinda bulunan ... merkezi isimli işyeri yönüne sol şeritten manevra yaparak dönmek istediğini, ancak dönüş kurallarına da uymadığı için aynı istikametten gelen müvekkili sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ve buna bağlı ... plakalı römorku ile sürücü ...'a ait araca çarpmamak için durmaya çalıştığını, ancak kaza kaçınılmaz olduğunu, bu nedenle Sürücü ...'a ait ... plakalı araç ve buna bağlı ... plakalı römorkun dönüş kurallarına uymaması sonucu müvekkilinin taşımış olduğu paletler halinde cam yükleri hasar gördüğünü ve çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin taşımış olduğu emtiaların cam yükü olduğunu, müvekkili, ani fren yapmış olsa dahi bu durum tek başına araç sürücüsünün sorumluluğunu gerektirmeyeceğini, asli sorumlular asıl taşıtan davacı, gönderen ve trafik kazasında kusurlu olan sürücü ... olduğunu, istifleme, bağlama, yükleme ve ambalajlamada gönderen ...Anonim Şirketi ve asıl taşıtan davacı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin gerekli tedbirleri alması gerektiğini, ancak kazaya ve meydana gelen zarara baktığımızda taşımaya konu cam paletler ani fren ile birlikte öne doğru hareket ettiğini ve araca da zarar verdiğini, ayrıca asıl taşıtan davacının ve gönderenin ambalajlamayı yapma ve kontrol yükümlülükleri bulunduğunu, müvekkili fiili-alt taşıyan olsa dahi müvekkiline kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceğini, müvekkili sadece taşıma işlemini üstlendiğini, taşınan mallar ifade edildiği gibi hassas kırılmaya müsait olup, bu nedenle rizikoyu üstlenme yükümlülüğü gönderen ve asıl taşıtanın sorumluluğunda olduğunu, davacı taraf sadece şoför olan müvekkilinin kusuruna gittiğini ve ticari faiz işlettiğini, oysa esas borca itirazla birlikte uygulanan faize de itiraz ettiklerini beyanla davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan hasar tazminatının tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 345.883,61-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu █████/2024 tarihli raporunda özetle;"1-... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı dorse araç sürücüsü ...'ın %75 oranında asli derecede etkili olduğu,2-... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı dorse araç sürücüsü ...'ın %25 oranda tali derecede etkili olduğu,3-TTK. 875. madde gereği göndericisinden tam ve sağlam teslim alınan cam cinsi emtianın alıcısına tam ve sağlam olarak teslim edilmemesinden dolayı taşıyıcıların sorumlu olduğu kanaatine ulaşıldığı,TTK madde 888/3 gereği oluşan hasardan asıl (akdi) taşıyıcı davacı ... Ağı Taş. Ve Tic. A.Ş. ile fiili taşıyıcı davalı ... müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı,4-Taktiri Sayın Mahkemede olmak üzere davaya konu taşımacılık esnasında trafik kazası yaşanmaması (ani frenleme) durumunda cam cinsi emtianın alıcısına tam ve hasarsız olarak teslim edileceği kanaatine ulaşılmış olup trafik kazası sonrası oluşan hasardan dolayı dava dışı göndericinin ve davacı asıl taşıyıcının bir kusuru olmadığı kanaatine varıldığı,5-Taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; davaya konu kısmi hasarla sonuçlanan taşımacılıkta davalı fiili taşıyıcının meydana gelen hasardan trafik kazasındaki kusur oranı kadar sorumlu olması gerektiği, davacı asıl taşıyıcının dava dışı göndericiye ödediği tazminattan % 25 oranında kusurlu olması gerektiği kanaatine varıldığı,6-Taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; TTK madde 855/3 hükmüne göre davacı asıl taşıyıcının dava dışı göndericiye ödediği tazminat için davalı fiili taşıyıcıya ödediği tazminatı rücu etmek için dava açma tarihinin zaman aşımına uğradığı kanaatine varıldığı," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında; sunulan bilirkişi raporunda trafik kazasına bağlı kusur yönünden değerlendirme yapılarak sorumluluk tespitine gidilmiş dava konusu somut taşıma işinin yurt içi kara yoluyla taşıma işine ilişkin olması sebebiyle TTK 880 ve TTK 882. Maddelerinin ayrıntılı olarak değerlendirmeye alınarak sorumluluk tespiti yapılmadığı, bu haliyle raporun denetime elverişli olmadığı bu haliyle ek rapor alınmasının dosyaya katkı sağlamayacağı anlaşılmakla, dosyanın yeni bir taşıma uzmanı bilirkişi ile davacı ve dava dışı gönderici Şişecamın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi bakımından bir mali müşavir bilirkişiye dosyanın tevdine, mali müşavir bilirkişiden davaya dayanak rücu talebi bakımından dava dışı göndericiye ödeme yapıldığı iddiasına yönelik sunulan fatura kapsamında asıl taşıyıcı davacı ile dava dışı gönderici arasında ödemenin ne şekilde gerçekleştiği tarafların süre gelen ticari ilişkisi kapsamında ödemenin mahsuplaşma şekli ile yapılıp yapılmadığının ve bu şekilde yapıldığının tespiti halinde ödemenin dava konusu hasar ile ilişkisinin tespitinin, taşıma uzmanı bilirkişiden ise TTK 880, 882 ve devamı maddeleri uyarınca davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde sunulan taşımaya ilişkin cam blokların taşıma için uygun şekilde istiflenip istiflenmediği taşıma hukuku bakımından tarafların sorumluluk durumlarının tespiti ve bu kapsamda davacı rücu talebine dayanak alacak miktarının yerinde olup olmadığının tespitinin istenilmesine karar verildiği, karar doğrultusunda bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli raporda özetle;"Mali İnceleme İle;“T.C. .... İcra Müdürlüğü'nün 2023 / ... Esas Sayılı Dosyasında;-Davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 29.05.2023 harçlandırma tarihinde aleyhine İlamsız Takipte Ödeme Emri yolu ile takip başlatıldığı,Davalı/alacaklı şirketin takip talebinde;-345.883,61 TL toplam alacağını, alacağın tahsiline kadar % 10,75 faizi, masraf ve vekalet ücreti ile tahsilini BK 100. E göre yapılmasını talep ettiği,-Takip talebinin sebebi olarak; ... numaralı 31.03.2023 tarihli fatura alacağı 345.883,61 TL.nin gösterildiği,-Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında icra ve dava tarihi itibariyle davalı ...'dan icra ve dava konusu edilen 345.883,61 TL fatura bedeli kadar alacaklı olduğu, işbu alacak bedelinin icra takibi ana para bedeli ile eşleştiği,“Dava esas değerinin de 345.883,61 TL olduğu, takip öncesi işlemiş faiz talep edilmediği,-Dava dışı ... A.Ş.'den davacı şirkete 22.02.2023 tarih ve ... no.lu ve 345.883,61 TL bedelli faturanın düzenlendiği,“Davacı ile dava dışı ... arasında 2022-2023 yılları arasında çok sayıda ticari kayıt gerçekleştiği,-Taraflar arası cari hesap hareketleri incelendiğinde davacı tarafından dava dışı ...'a 22.02.2023 tarih ve ... no.lu ve 345.883,61 TL bedelli faturaya münhasır ayrı bir ödeme yapılmadığı, cari hesap içinde davacı aleyhine ... lehine kayıt ile davacının ...'dan olan alacağından mahsup edildiği, bunun da aslında bir ödeme sayılması gerektiği," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.Taşıma sözleşmesinde sorumluluk sınırları;Madde 882-(1) Gönderinin tamamının ziyaı veya hasarı halinde 880 ve881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.(2) gönderinin münferit parçalarının ziyaı veyahasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu;A)Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,B)Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse,değerini kaybeden kısmının, net olmayanağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan █████/2025 tarihli bilirkişi rapor zayi olan ürünün içeriği cam olan malzemelere ait taşıma irsaliyesi incelendiğinde, emtiaağırlığının 26.338 kg ağırlığında olduğu anlaşılmıştır.Özel çekme hakkı, Türk Lirasına çevrilirken eşyanın taşıyıcıya teslimi tarihindeki TCMBkurları esas alınacaktır. Bu tarih, ürünün taşıma faturasında belirtildiği kargoya teslim tarihi olan09.12.2022 olarak görülmüştür. 09.12.2022 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge NiteliğindekiTürkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kuru SDR/ÖZEL ÇEKME HAKKI 24,7687 Türk Lirası‘dır.(www.tcmb.gov.tr adresinden alınmıştır.).Bu sorumluluğun sınırı T.T.K. 882. Maddesi gereğince yapılan hesaplama ile özel çekme hakkı26.338 kg x 8,33 x 24,7687 = 5.434.142,31 TL olarak tespit edilmiştir. Hesaplanan SDR bedelinin talep edilen bedeli aştığı görüldüğünden, dava konusu gerçek zarar miktarının talep edilebilir olduğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafça her ne kadar; davacı asıl taşıyıcının düzgün ambalaj ve istifleme yapılmaması sebebiyle trafik kazası sonucunda emtiada hasar oluştuğu bu sebeple sorumlulukları bulunmadığı savunması yapılmış ise de, taşıma ve trafik kazası ilişkisi yönünden denetime elverişli bulunan kök raporda da belirtildiği üzere, fiili taşıyıcı davalı ...'ın davaya konu taşımacılık faaliyetinde .... plaka sayılı araç dizisi (tır) ile çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası yaptığı, trafik kazası sonrasında taşınan emtiada kısmi zarar oluştuğu davaya konu taşımacılık esnasında trafik kazası yaşanmaması (ani frenleme) durumunda cam cinsi emtianın alıcısına tam ve hasarsız olarak teslim edileceği, trafik kazası sonrası oluşan hasardan dolayı dava dışı göndericinin ve davacı asıl taşıyıcının bir kusuru olmadığı anlaşılmakla söz konusu savunmaya itibar etme olanağı bulunmadığı anlaşılmıştır.Son olarak, davacının dava konusu ettiği bedelin kısmi ziya uğrayan emtia fatura bedeli olduğu söz konusu bedelin davacının dava dışı göndericiden olan alacağından mahsup edilmek suretiyle ödendiği, TTK m. 876'da düzenlenen sorumluluktan kurtulma hallerinin somut olayda bulunmadığı, (davalının dava konusu hasarın oluşumuna ilişkingerekli özeni gösterdiği ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana geldiği), trafik kazasının bu kapsamda sorumluluktan kurtulma hali oluşturmadığı, davalının hasardan sorumlu anlaşılmakla davanın kabulüne, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluk tespiti ve zarar miktar tespiti yargılamayı gerektirdiğinden likit olmayan alacak hakkındaki icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;1-Davanın KABULÜ ile; davalı tarafından .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,3-Alıınması gerekli 23.627,31-TL karar ve ilam harcından 4.177,41-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 19.449,89-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 4.485,66-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 24.658,25-TL masraf olmak üzere toplam 29.143,91-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 55.341,38-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,7-3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ... Hakim ...