İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ihlalli otoyol geçiş ücretleri ve cezaları için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında bilirkişi raporuyla alacak miktarının tespiti.
Özet: Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında davacı otoyol işletmecisi, davalıya ait araçların belirli tarihler arasında ücret ödenmeksizin otoyolları kullandığını ve bu nedenle başlatılan icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasıyla takibin devamını talep etmiş; dosyadaki bilirkişi incelemesi sonucunda, 6001 sayılı Kanun kapsamında ödemesiz geçişlerin cezai yaptırıma tabi olduğu, davalıya ait aracın 1959 kez ihlalli geçiş yaptığı ve davacının bu geçişler için tahsil edilmemiş geçiş ücreti, işlemiş faiz ve KDVden oluşan bir alacağı olduğu tespit edilmiştir.
T.C.
İSTANBUL18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:█████████DAVA
:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... olduğunu, davalıya ait, ... plakalı araçlar ile 01.08.2021 - 21.08.2022 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin süresinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini bu yüzden takibin durduğunu, müvekkili şirketin alacağının tehlikeye girmemesi için davalıya ait malların borca yetecek kısmına ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini, arabuluculuğa başvurulduğunu fakat anlaşmaya varılamadığını belirterek davanın kabulünü, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, ihtiyati haciz taleplerinin teminatsız olarak kabulünü, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesinin sunulmadığı görüldü.Davacı vekilinin dava dilekçesinde talep ettiği ihtiyati haciz talebinin mahkememiz dosyasının █████/2024 tarihli ara kararı ile reddine karar verildiği görüldü.Mahkememiz dosyasının █████/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Dosyada mevcut beyan, bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu,1.Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,2. 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e- devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı,3. Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,4. 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği,5. Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan 1.966 adet ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan 3.150 adet ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 1.966 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin 2 adet CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu tespit edildiği,6. Davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 01.08.2021 - 21.08.2022 tarihleri arasında davalı ... ...adına kayıtlı olduğu,7. ... plaka sayılı araç için bildirilen toplam 1.966 adet geçişin; 1.959 adedinin ihlalli geçiş, 7 adet bakiye uysun geçiş olarak belirlendiği,8. ... plaka sayılı araca ait 90 adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutar:Geçiş Ücreti
: 592.844,50 TL + İşlemiş Faiz: 61.004,00 TL + İşlemiş Faiz KDV'si:10.980,72 TL olmak üzere Genel Toplam
: 664.829,22 TL olarak hesap edildiği,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.Mahkememiz dosyasının █████/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Dosyada mevcut beyan, bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda;1.Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,2. 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı,3. Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,4. 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği,5. Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan 1.966 adet ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan 3.150 adet ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 1.966 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin 2 adet CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu tespit edildiği,6. Davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 01.08.2021 - 21.08.2022 tarihleri arasında davalı ... ...adına kayıtlı olduğu,7. ... plaka sayılı araç için bildirilen toplam 1.966 adet geçişin; 1.959 adedinin ihlalli geçiş, 7 adet geçişin bakiye uygun geçiş olarak belirlendiği,8.... plaka sayılı araca ait 90 adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutarın 592.844,50.-TL olduğu,9. Bu raporun Faiz Hesaplamaları başlıklı 5. bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere iş bu raporun ekinde bulunan faiz hesaplama tablosuna göre; davacının 21.12.2022 takip tarihinde asıl alacağı haricinde 60.715,16.-TL işlenmiş ticari faiz ile 10.928,72.-TL faize uygulanması gereken %18 KDV tutarını da talep edebileceği sonucuna ulaşılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görüldü.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:Dava , davacının işlettiği köprü ve otoyollardan davalıya ait araçlardan ihlalli geçiş yapılması nedeniyle doğan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup , uyuşmazlık köprü ve otoyollardan geçiş yapan araçların geçiş tarihlerinde davalıya ait olup olmadığı, davacının geçiş tarihlerinde alacaklı olup olmadığı ve varsa alacağın miktarı ile davalının ceza tutarından sorumlu olup olmadığı noktasındadır.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-███████ md.)(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-███████ md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.Mahkememizce dava konusu araçlara ilişkin sahiplik belgeleri dosya arasına alınmış, tarafların gösterdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.Dosya kapsamında alınan █████/2025 Tarihli bilirkişi raporu ile; "1.Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,2. 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (█████/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı,3. Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,4. 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği,5. Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan 1.966 adet ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan 3.150 adet ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 1.966 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin 2 adet CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu tespit edildiği,6. Davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 01.08.2021 - 21.08.2022 tarihleri arasında davalı ... ...adına kayıtlı olduğu,7. ... plaka sayılı araç için bildirilen toplam 1.966 adet geçişin; 1.959 adedinin ihlalli geçiş, 7 adet geçişin bakiye uygun geçiş olarak belirlendiği,8. ... plaka sayılı araca ait 90 adetlik “ihlâlli” geçiş için davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutarın 592.844,50.-TL olduğu,9. Bu raporun Faiz Hesaplamaları başlıklı 5. bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere iş bu raporun ekinde bulunan faiz hesaplama tablosuna göre; davacının 21.12.2022 takip tarihinde asıl alacağı haricinde 60.715,16.-TL işlenmiş ticari faiz ile 10.928,72.-TL faize uygulanması gereken %18 KDV tutarını da talep edebileceği sonucuna ulaşılmıştır." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.Tüm dosya kapsamı itibari ile yapılan kontrolde hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca davalıya ait aracın, davacının işletmesini yapmakta olduğu ücretli otoyoldan ücret ödemeksizin yapmış olduğu geçişlerin ihlalli geçiş olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış açıklanan nedenlerle, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu uyarınca davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davacının takip talebinde talep etmiş olduğu takip öncesi işlemiş faiz ve bu faizin KDV si yönünden yapılan değerlendirmede; her ne kadar takip tarihinden önce borçlu temerrüde düşürülmemiş ise de; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin ████████ Esas ████████ Karar sayılı güncel emsal yüksek mahkeme içtihadı da dikkate alınarak davacının takip öncesi işlemiş faiz ve faizin KDV sine ilişkin alacak kalemlerinin de kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatı istemi kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1 -Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasında takibe itirazının kısmen iptali ile takibin 592.844,50-TL. Asıl Alacak, 60.715,16-TL Faiz ve 10.928,72- TL KDV olmak üzere toplam 664.488,38- TL alacak yönünden takip talebinde belirtilen koşullarda DEVAMINA, davacının fazlaya dair isteminin REDDİNE,2-Davalının haksız itirazları nedeniyle asıl alacak tutarı olan 592.844,50-TL'nin %20'si oranında olan 118.568,90-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 45.391,20 TL harçtan peşin alınan 8.031,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 37.359,57 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.4-Davacı tarafından yatırılan 8.031,63 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 105.673,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 518,92 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,7-Davacı tarafça yapılan 6.055,00 TL müzekkere ve tebligat gideri, 20.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 488,40 TL ilk masraf (427,60 TL başvurma harcı + 60,80 TL vekalet harcı) olmak üzere toplam 26.543,40 TL yargılama giderinin, davanın kabul red oranına göre hesaplanan 26.522,69 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,9-Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul red oranına göre hesaplanan 2,43 TL'sinin davacıdan, 3.117,57 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...(e-imzalıdır)Hakim ...(e-imzalıdır)