diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, taş teslimi gerçekleştirilmeyen çeklere dayalı menfi tespit davasında, zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği nedeniyle usulden red kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, taş teslimi gerçekleştirilmeyen çeklere dayalı menfi tespit davasında, zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği nedeniyle usulden red kararı.

Özet: Davacılar, andezit taşı alımı için avans ödemesine ve çek teslim etmesine rağmen malların teslim edilmemesi üzerine, söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti amacıyla menfi tespit davası açmıştır. Mahkeme, kambiyo senetlerinden kaynaklanan ticari uyuşmazlıklarda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca arabuluculuğun dava şartı olduğunu belirtmiştir. Yapılan incelemede, davanın arabuluculuk sürecine başvurulmadan açıldığı tespit edildiğinden, mahkemece dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACILAR

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı firmanın birim fiyatı 270 TL olan .....ebatlı .....m² andezit taşını 594.000 TL bedelle ve birim fiyatı 300 TL olan 4x30xSB ebatlı 1100 m² andezit taşını 330.000 TL bedelle T.C. Kimlik Numarası .....olan .....ve yetkilisi bulunduğu .....Petrol Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne teslim etmek üzere göndermeyi taahhüt ettiğini, söz konusu mallar karşılığında, müvekkili firma yetkilisi .....tarafından, .....tarihinde, davalı firma yetkilisi T.C. Kimlik Numarası .....olan .....’ın kızı .....’a ait .....IBAN numaralı hesaba 254.000 TL avans gönderildiğini, kalan bakiye için ise müvekkil firma yetkilisi .....tarafından ciro edilen, .....Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ait .....bank .....Şubesi’nden keşide edilmiş, .....keşide tarihli .....seri numaralı 335.000 TL bedelli çek ile .....keşide tarihli .....seri numaralı 335.000 TL bedelli çekin davalı firmaya teslim edildiğini ancak davalı firmanın çekler karşılığında müvekkili firmaya herhangi bir mal teslim etmediğini, davalı firma tarafından, çekler karşılığında teslim edilmesi gereken malların ne müvekkil firmaya ne de firma yetkilisi .....’e teslim edilmediğini, müvekkili firma bu durumların müvekkili firma ile müvekkil .....’in çekten doğan bir borçlarının bulunmadığını açıkça ortaya koyduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle müvekkili tarafından davalıya verilen müvekkil firma yetkisi .....tarafından ciro edilmiş .....Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin .....bank .....Şubesi’ne ait .....keşide tarihli, .....Seri Nolu 335.000-TL bedelli ve .....Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin .....bank .....Şubesi’ne ait .....keşide tarihli, .....Seri Nolu 335.000-TL bedelli çekleri yönünden borçlu olunmadığının tespitine, çekin ciro edilerek tahsile sunulması veya icra takibine konu edilmesinin ivedilikle ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine, mahkemece teminatsız veya %15 teminat karşılığında ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmişti.

DEĞERLENDİRME

Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

Çek niteliği itibarıyle kambiyo senedi niteliğinde olup eldeki dava çeke dayalı olarak açıldığına göre 6100 sayılı TTK'nun 4.maddesine göre mutlak ticari dava niteliğindedir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2)Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.

.....tarihinde yürürlüğe giren .....tarihli ve .....sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md.5.A/1 uyarınca iş bu menfi tespit davası arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır.

Somut olayda, davanın .....tarihinde açıldığı, dava açılırken arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı gibi dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir ibareye yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda aralubulucuya başvuru yapılmadan davanın açıldığı anlaşılmakla 6325 sayılı Kanun'un 18/A-2 maddesi gereğince kesin süre verilmesine gerek görülmeyerek davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafça ödenen harçların ve yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Talep halinde artan avansın iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim