2942 sayılı kanun kapsamında tarım arazisinin kamulaştırma bedelinin tespiti ve tesciline ilişkin istinaf kararının temyiz incelemesi, gelir metodu ve objektif değer artışının uygulanmasını konu almaktadır.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili davasında, ilk derece mahkemesi kamulaştırmaya ve bedelin ödenmesine karar vermiş; davacı idarenin yüksek bulduğu bedel ve tescildeki pay oranına ilişkin istinaf başvurusu üzerine, bölge adliye mahkemesi gelir metoduna göre yapılan değer biçiminde ve %20 objektif değer artışında hata görmezken, davalının 1/10 payına rağmen 1/9 oranında tescil kararını hatalı bularak ilk derece kararını düzelterek yeniden hüküm kurmuş; davacı idarenin temyizi üzerine Yargıtay, bölge adliye mahkemesi kararının bozulma şartlarını ve gelir metoduyla değer biçme uygunluğunu değerlendirme sürecindedir.
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Polatlı 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı ... adına tesciline ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., Mahallesi 2 91... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı ... adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza idarece belirlenen bedelin düşük olduğunu, bedelin mahkemece tespitini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ve davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını ve mevzuatta öngörülen hesaplama yöntemine uyulmadığını, taşınmazın sulu tarım arazisi olmadığını, sulama masrafının gözardı edildiğini, üretim masraflarının hatalı hesaplandığını, münavebenin yanlış belirlendiğini, objektif değer artışının kabul edilmemesi gerektiğini, kıymet takdir raporunun resmi verilere ve piyasa koşullarına uygun hazırlandığını, kapitalizasyon faiz oranının doğru belirlenmediğini, davalının taşınmazdaki payı 1/10 olduğu hâlde, 1/9 payının iptaline karar verilmesinin de doğru olmadığını ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesinde bölgedeki sulu tarım arazilerinde uygulanan uzun yıllar verimlerine ilişkin ilçe tarım verileri ile Dairelerince dosyaya getirtilen 2022 yılı ... Tarım ve Orman Müdürlüğü resmi verileri fiyat ortalama değerleri, maliyet cetvelinde belirtilen giderler nazara alındığında, dava konusu taşınmazın konumu, bilirkişi raporunda yazılı özellikleri ve aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... Mahallesindeki taşınmazlar yönünden uygulanan objektif değer artış oranları da dikkate alınarak dava konusu taşınmaz yönünden de % 20 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle değer biçilmesinde, Dairelerine intikal eden aynı kamulaştırma konusu taşınmaza ilişkin dosyada 2022 yılı itibarıyla hesaplama yapılması yönünden alınan ek raporda %20 objektif değer artışı da uygulanmak suretiyle 152,29 TL/m² değer biçildiği de gözetildiğinde, istinaf edenin sıfatına göre bir isabetsizlik görülmemiş; ancak davalının dava konusu taşınmazdaki pay oranı 1/10 olup, tespit edilen kamulaştırma bedeli de bu pay üzerinden hesaplandığı ve hükmedildiği hâlde, tescil yönünden 1/9 oranında payın iptaline karar verilmesi doğru bulunmadığından, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; tescile yönelik olan itirazları hariç, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmesi yerindedir.3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.